İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/999 K.2024/646

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Bankanın Hastaneler şubesi ile dava dışı ...San. ve Tic, Ltd. Şti. arasında Kredi Genel Sözleşmesi imzalandığı ve sözleşmeye istinaden kredi kullandırıldığı, firma tarafından sözleşmeden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi üzerine kredi hesabı kat edilerek borçluya İhtarname keşide edilerek takip işlemlerine başlanıldığı, ayrıca dava dışı firma tarafından davacı bankaya, kredinin ödeme aracı olarak , ... San. ve Tic.

Ltd.

Şti.'nin keşide ettiği ve dosyaya örneği sunulan ... seri numaralı 28/01/2019 keşide tarihli, 16.480,00 TL meblağlı çek ciro edildiği, söz konusu çekin süresinde ilgili bankaya ibraz edilmemiş olduğundan söz konusu çekin kambiyo senedi vasfını yitirdiğinden kanuni takip yoluna başvurulamadığı, bu nedenle yetkili hamil olan müvekkili banka tarafından TTK.'nın 814. maddesi gereğince işbu çek ile ilgili olarak kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkının kaybedildiğini, belirtilen nedenlerden dolayı TTK.

732. maddesinde düzenlenmiş olan sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde çek bedellerini talep etmek durumunda kalındığı, TTK.'nın 732. maddesinin 1. Fıkrası "Zaman aşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar" şeklinde düzenlenmiş olduğu, davalının TTK.

732. maddesi hükmü gereğince dava konusu çek bedeli kadar sebepsiz zenginleştiğini, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 06/04/2016 Tarih ve ... E.,... K. sayılı kararında "Mahkemece davacının iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; işbu dava, keşideci A.. Ö.. yönünden 6102 Sayılı TTK.'nın 732. maddesinde (6762 sayılı TTK.'nın 644.

Maddesi) yer alan sebepsiz zenginleşme davası olup, bu madde hükmüne göre, Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene (keşideciye) aittir.

Ancak mahkemece TTK.'nın 732. maddesi değerlendirilmeksizin keşideci yönünden de davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." Şeklinde hüküm kurulduğu, belirtilerek, arz edilen nedenlerden, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla, ... numaralı 28/01/2019 keşide tarihli 16.480,00 TL çek bedelinin davalıdan ibraz tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

KANITLAR

Bilirkişi ..., ...'in 08/08/2024 tarihli raporunda özetle;

Davacı bankanın dava dosyasına fotokopisini sunmuş olduğu 28/01/2019 keşide tarihli 16.480,00 TL tutarlı ... no'lu keşidecisi davalı firma olan ... /Bornova İzmir Şubesi'ne ait çekin dava dışı ... mamuller firması tarafından davacı bankaya verildiği, söz konusu çekin 28/01/2019 tarihinde çekin davacı banka yetkilisi tarafından ...

Ankara Şubesi'ne ibraz edilerek banka taahhüt tutarı olan 2.030,00 TL'nın tahsil edildiği, davacı bankanın 22/10/2022 tarihi itibariyle çekten kaynaklı 14.450,00 TL alacağı kaldığı, kalan çek bedelinin ödendiğine ya da çek nedeniyle sebepsiz zenginleşme olmadığına dair davalı tarafından herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilmediği, Davacı bankada yerinde yapılan incelemelerde temin edilen kredi hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde davacı banka tarafından borçlu firmaya gönderilen hesap kat ihtarnameleri nedeniyle bankaya borçlu olduğunun tespit edildiği,

söz konusu çekin ibraz tarihinden dava tarihine kadar TCMB tarafından ilan edilen avans faiz oranları üzerinden yapılan hesaplamaya göre davacı bankanın 14.450,00 TL asıl alacak miktarı ile birlikte 12.719,21 TL faiz alacağı hesaplanmış olduğu " tespit edilmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı tarafından keşide edilen çekin ödenmemesi nedeniyle açılan, sebepsiz zenginleşme davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 732. maddesinde "Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.

Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem, muhataba, yerleşim yerli bir poliçeyi ödeyecek olan kimseye ve düzenleyen, poliçeyi başka bir kişi veya ticari işletme hesabına düzenlemiş olduğu takdirde o kişiye veya ticari işletmeye karşı da ileri sürülebilir. Poliçeden doğan borcu düşmüş olan cirantaya karşı böyle bir istem ileri sürülemez.

Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir." şeklindedir.

Hamil, TTK.'nın 732.maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak keşideciden talepte bulunabilir. Davacı TTK.'nın 732. maddesine dayalı olarak talepte bulunduğundan ispat külfeti davalı tarafta olup, sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlü olan davalı taraftır.

Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 6.04.2016 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı olan ilamında "... davacı hamil kambiyo yolu ile icra takibi yapma haklarını yitirse bile TTK.'nın 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak keşideciden talepte bulunabilir.... davacı TTK.'nın 732. maddesine dayalı olarak talepte bulunduğundan ispat külfeti davalı tarafta olup, sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde ispat külfetinin tayininde hataya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir." belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesine usulüne uygun ihtarnameye rağmen ticari defterleri dosyaya sunmadığı, Davacı bankanın 22/10/2022 tarihi itibariyle çekten kaynaklı 14.450,00 TL alacağı kaldığı, kalan çek bedelinin ödendiğine ya da çek nedeniyle sebepsiz zenginleşme olmadığına dair davalı tarafından herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilmediği, Davacı bankada yerinde yapılan incelemelerde temin edilen kredi hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde davacı banka tarafından borçlu firmaya gönderilen hesap kat ihtarnameleri nedeniyle bankaya borçlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... ¸E-imza Hakim ... ¸E-imza