İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1076 K.2024/933

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin elinde bulunan ... Kocaeli İzmit Şubesi ... seri numaralı, 30.10.2023 keşide tarihli, keşide yeri Kocaeli olan 180.000,00 TL bedelli çekin adet çekin kaybolduğunu belirterek dava konusu çekin ödenmemesi nedeniyle ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yetkisizlik kararı veren Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas ... Karara sayılı ilamının gerekçesinde " Dava, hasımsız şekilde açılan zayi nedeniyle iptal istemine ilişkindir. Davacı, hamili olduğu çekin zayi olduğunu ileri sürerek, Türk Ticaret Kanunu’nun 818/(1)-s maddesi yollamasıyla aynı Yasa’nın 757. maddesi gereğince çekin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Rızası dışında kambiyo senedi elinden çıkmış olan hamilin iptal davasını TTK'nın 757/(1). maddesi uyarınca ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki görevli mahkemede açması gerekir. TTK'nın 781/2 maddesi ile ödeme yerine ilişkin bir açıklığın bulunmaması halinde muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yerin; burda birden fazla yerin bulunması durumunda ise ilk gösterilen yerin ödeme yeri sayılacağı belirtilmiştir.

Somut olayda, dava konusu olan çeklerde muhatap bankanın “İzmit/Kocaeli” ilinde bulunduğu, davacı şirketin adresinin ise "Bonova/ İzmir" ilinde olduğu, her iki adres itibariyle mahkememizin yetkisiz olduğu, yetkili mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, bu tür davalarda yetkinin kesin ve kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle kendiliğinden dikkate alınması gerektiği anlaşılmakla dava dilekçesinin kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, talep halinde dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Yargıtay 11. HD'nin 2016/6664e.,7361 K. Sayılı kararı) HMK.115 madde uyarınca; dava şartlarının bulunup bulunmadığını mahkeme her aşamada resen incelemek zorundadır. HMK.30 madde uyarınca yargılamanın en az giderle ve makul sürede sonuçlanması esas olup, mahkememizin yetkisizliği nedeniyle HMK 114/1-c ve 115 maddeleri uyarınca yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." belirtilmiştir.

Yetkisizlik kararına dayanak yapılan Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ...Esas ... Karar sayılı ilamında "... Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Davacı, hamili olduğu çekin zayi olduğunu ileri sürerek, Türk Ticaret Kanunu’nun 818/(1)-s maddesi yollamasıyla aynı Yasa’nın 757. maddesi gereğince çekin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Rızası dışında kambiyo senedi elinden çıkmış olan hamilin iptal davasını TTK'nın 757/(1). maddesi uyarınca ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki görevli mahkemede açması gerekir. TTK'nın 781/2 maddesi ile ödeme yerine ilişkin bir açıklığın bulunmaması halinde muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yerin; burda birden fazla yerin bulunması durumunda ise ilk gösterilen yerin ödeme yeri sayılacağı belirtilmiştir.

Somut olayda, dava konusu olan çeklerde muhatap bankanın “Gazipaşa” ilçesinde bulunduğu ve bu durumda davanın yetkili mahkemede açıldığı sabit olduğu halde mahkemece, hamilin ikametgah yerinin İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir." belirtilmiştir.

Yetkisizlik kararı verilen Mahkemece davacının yetkili hamil olup olmadığı hususu irdelenmeksizin çekin ödeme yerinin muhattap bankanın olduğu İzmit/Kocaeli adresi belirtilerek İzmir Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğuna ilişkin kararın yerinde olmadığı kanaatiyle yukarıda zikredilen Yargıtay ilamı doğrultusunda muhattap Bankanın olduğu yer Mahkemesi'nin yetkili olduğu kanaatiyle Kocaeli Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne HMK 114/1-c ve 115 maddeleri uyarınca yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸E-imza Hakim ... ¸E-imza