İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/372 K.2025/621

Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 21.07.2022 tarihinde ...

Şirketi'ne ait, ...sevk ve idaresindeki... plakalı araçla, zincirleme trafik kazasına sebebiyet vererek, müvekkili... ait ve kendi sevk ve idaresindeki... yabancı plakalı araçta maddi hasara uğramasına sebebiyet verdiğini, davaya konu trafik kazasının Mersin ili, Erdemli ilçesinde; müvekkiline ait aracın kurallara uygun şekilde kavşakta kırmızı ışığın yanmasından dolayı dururken, sigortalı araç sürücüsünün kavşağa yüksek hızda kontrolsüzce girmesi ve önündeki araçlarla yeterli, güvenli mesafeyi bırakmaması nedeniyle kırmızı ışıkta duran ... plakalı araca çarpması,

çarpmanın etkisiyle ...plakalı aracın kırmızı ışıkta duran önündeki ... plakalı araca çarpması ve ...plakalı aracın müvekkiline ait ...plakalı araca çarpması sonucunu doğuran zincirleme kazaya sebebiyle vermesi şeklinde gerçekleştiğini, trafik kazasından sonra ağır hasar gördüğünü ve total pert nedeniyle gümrük mevzuatı gereği 17.08.2022 tarihinde Kayseri Gümrük Müdürlüğü’ne terk edildiğini,

müvekkilinin aracının kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki rayiç değerinin tespiti Almanya’da Alabucak Motorlu Araç Bilirkişi Bürosu tarafından 18/03/2024 tarihli raporla kaza tarihi olan 21.07.2022 itibari ile rayiç değeri 3.900,00-EUR olarak belirlendiğini, davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğünü, açıkladığı sebeplerle; davanın kabulünü, kaza sebebiyle total pert olması sebebi ile 3.900,00 EUR maddi tazminatın fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru Türk lirası karşılığının.

1ve 2 nolu davalıdan kaza tarihi olan 21.07.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca işletilecek değişken faizi ile birlikte, 3 nolu davalı ...Sigorta AŞ den (kaza tarihinde geçerli ZMMS teminat limiti olan 100.000 TL ile sınırlı olarak) temerrüt tarihi olan 19.04.2024 tarihinden itibaren işletilecek 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca işletilecek değişken faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini,

bilirkişi ücreti olarak ödediği 100,00 EUR’nun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk lirası olarak yargılama giderlerinden sayılarak davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı .... Plastik Tic. Ltd.

Şti. vekili, cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davacıya ait aracın gümrüğe terk edilmesi ve aracın kaza tarihi itibarıyla hasarsız haldeki rayiç değerinin tazminini talep etmesi ile birlikte hurda değeri düşülmemesi gerektiğini ileri sürmesinin kötü niyetli olduğunu, ekonomik, teknik ve maddi gerçeklere de aykırı olduğundan davanın reddinin gerektiğini,

dosya içerisinde bulunan maddi hasarlı kazaya ilişkin fotoğraflara bakıldığında davacıya ait aracın ağır hasar almadığını ve pert total statüsünde olmadığını, aracın kullanılabilir olduğu ve tamir imkanının olduğunu, davacının aracın pert total olduğunu iddia ettiğini ancak bu iddiasını ispatlayamadığını, açıkladığı sebeplerle; kazanın oluş şeklini ve maddi vakıaları dikkate alarak doğru ve isabetli bir değerlendirme yapabilecek nitelikte uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı Ak Sigorta A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle.

Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili nezdinde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibariyle araç başına 100.000,00-tl kaza başına 200.000,00-tl olduğunu, tüm ödemelerin poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerektiğini,

hasar nedeniyle araç için müvekkilince şehriban yılmaz'a 21/09/2022 tarihinde 65.000,00-tl 33 SA 864 plakalı araç için araç hasarı tazminat ödemesi, fatma ay'a 02/01/2023 21.000,00-tl 33 TT 038 plakalı araç için araç hasarı tazminat ödemesi, hdı sigorta a.ş.'ye 27/10/2022 tarihinde 66.150,00-tl... plakalı araç için rücuen tazminat ödemesi ve fatma ay'a 28/02/2023 1.406,00-tl ... plakalı araç için değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, yapılan ödemenin poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, açıkladığı sebeplerle;

zaman aşımına uğrayan davanın reddini, davanın usulden reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler ... tarafından 04/12/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle;... plakalı kamyon sürücüsü ... önündeki araç ile takip mesafesini korumadığı ve kavşağa yaklaşırken hızını düşürmediği için kazanın oluşumunda etken olduğu, ...plakalı araç sür...atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı için kazanın oluşumunda etken olmadığı, ... plakalı araç sürücüsü ... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı için kazanın oluşumunda etken olmadığı,... plakalı araç sürücüsü ... atfı kabil kural dolayı için kazanın oluşumunda etken olmadığı,

... plakalı araç sürücüsü ...atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı için kazanın oluşumunda etken olmadığı, ...plakalı 21.07.2022 tarihli vaki Kaza ile dava konusu ... plakalı araç hasarının uyumuna Teknik olarak kanaat edilmiştir. * Yapılan Araştırmalarda, Dava Konusu ... plakalı aracın, kaza tarihi Euro (Üçbin.Euro) rayici olacağına teknik olarak kanaat edilmiştir. * Ülkemiz şartlarında, Hasar onarım miktarının.

84.836, 54 TL (Seksendörtbinsekizyüzotuzaltı.TL.Ellidört.KRŞ) olacağı hesaplanmıştır. Almanya şartlarında, Hasar onarım miktarının; en düşük 4.725,00 Euro (Dörtbinyediyüzyirmibeş.Euro) olacağı hesaplanmıştır. Hesaplama Yargıtay kararları doğrultusunda iskontosuz ve KDV dâhil olarak yapılmıştır. Onarımın hasar tarihinde ekonomik olmayacağına kanaat edilerek Pert-Total hesabı yapılmıştır.

17.08.2022 tarihinde 2022/160 no.lu Tutanak ile Kayseri Gümrük Müdürlüğünce Dava Konusu Aracın Teslim Alındığı ve Terk Belgesi düzenlendiği görülerek; vaki kaza sonucu, dava konusu ... plakalı aracın, millileştirildiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle Sovtaj değeri hesaplanmamıştır. de 3.000,00 Bu bilgi ile aracın tam ziya durumunda olacağı ve kusur nispetinde, tescil ve kayıt yapılmış olan Almanya'daki rayicinin tamamının tazmin e susunda teknik kanaatinin oluştuğu,21.07.2022 tarihinde oluşan vaki kazada zarar gören MH-AY 22 plakalı aracın, rayiç değerinin Türk Lirası Karşılığı, 21.07.2022 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası...

Alış Kuru 17.9535 olduğu, 3.000 Euro X 17.95: 860,00 TL (Elliüçbinsekizyüzaltmış.

TL) olduğu, Dava konusu ... plakalı aracın, Pert-Total hesabı yapılarak, Gerçek Zarar Miktarı belirlendiği için Değer Kaybı Hesaplaması yapılmadığı, Davacı... ait... plakalı araç hasarı hakkında bir tazminat ödemesi yapılmadığı, Davacı tarafından talep edilen ekspertiz ücretinin, Almanya şartlarında piyasa rayicinde, makul ve kabul edilebilir olduğu, Davacının Hesaplanan Tazminatın, Fiili Ödeme günündeki merkez bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanarak Türk lirası karşılığının ödenmesi yönünde bulunduğu görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.

Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişi ... tarafından 01/06/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle. Hasar Yönünden Kanaatler. 21.07.2022 tarihli vaki Kaza ile dava konusu ... plakalı araç hasarının uyumuna Teknik olarak kanaat edildiği, Dava Konusu ... plakalı aracın, kaza tarihinde 3.000,00 Euro) rayici olacağına teknik olarak kanaat edilmiştir.

Yeni ilan örnekleri de incelenerek, Almanya şartlarında dava konusu araca ikame olabilecek birçok aracın satış ilanı bulunmaktadır ve yüksek miktarlı ilan örnekleri bulunduğu kadar da düşük miktarlı ilan örnekleri görülebildiği, Kök raporda belirlenen kanaatinde değişikliğe gidilmediği, Davacının Hesaplanan Tazminatın, Fiili Ödeme (deki merkez bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanarak Türk lirası karşılığının ödenmesi yönünde bulunduğu talep, Hâkim yetkisinde olduğu, Kusur, Rayiç Değer, Gerçek Zarar Miktarının Hesaplanması Hususlarında yapılan araştırma, inceleme ve kanaatlerimizin sunulduğu görüşü ile ek raporunu düzenlemiştir.

Dava; davacı aracında meydana gelen hasar zararının davalı karşı araç ZMM sigrtacısı ile , aracın işleteni ve sürücüsünden tahsili ile Ekspertiz ücretinin yargılama giderinden sayılmasına ilişkin tazminat davasıdır.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.

Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde...

E-... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C.

Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve ...

E., 19 K.. 03.02.2010 tarihli ve ... E., ...

K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin ... esas,...karar sayılı, ... esas, ... karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında,

zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacıya ait olan aracın yabancı plaka olması ve yapılan hasar tazminatı hesabının yabancı para olup olmayacağına ilişkin incelemede. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun... Esas ... Karar sayılı ilamında "...Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarında da aracın yurt dışındaki hasar tespiti ve onarım bedeline yakın meblağların belirlendiği görülmektedir.

Davalı taraf kusuru oranında sigortalı araçta meydan gelen gerçek zarardan sorumlu olacağından, olayda kaza tarihi itibariyle yurt dışında uğranılan gerçek zarar miktarı belirlenerek bu miktara hükmedilmesi gerektiği açıktır.

Yurt dışında yaşayan araç malikinin geçici olarak Türkiye’de bulunduğu sırada oluşan hasar nedeniyle, aracın Türkiye’de tamiri mümkün olabilecek olsa da, aracın tamirini burada yaptırmaya zorlanamayacağı kabul edilmelidir" gerekçesiyle oybirliğiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

... Almanya’da ikamet eden, tatilini geçirmek üzere Türkiye’de bulunan ve geçici olarak getirdiği aracı trafik kazası sonucunda hasara uğrayan sigortalının, aracının onarımını Türkiye’de yapması konusunda zorlanamayacağının kabulü gerekir. Sigorta ettiren, aracını Türkiye’de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahiptir. Sigorta ettirenin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine ilişkin gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının rücuen tazminine karar verilmelidir"

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun... Esas ... Karar sayılı ilamında... Esas ... Karar sayılı "Borçlar Kanunu’nun 23.11.1990 gün ve 3678 sayılı Yasa ile değişik 83.maddesinde haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmeden doğan alacaklarda yabancı para üzerinden zararın ne şekilde giderileceği konusunda açık ve net bir hüküm bulunmamakla birlikte, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmeden doğan davalarda oluşan zararın yabancı para üzerinden ödenmesine engel emredici ve yasaklayıcı bir hüküm de yer almış değildir. Bu konuda yasada bir boşluk bulunduğu şüphesizdir.

Nitekim İsviçre’de de haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmeden doğan zararlarda İsviçre Borçlar Kanunu’nda zararın yabancı para üzerinden ödeneceğine dair düzenleyici bir hüküm bulunmamasına rağmen, uygulama ve öğretide bu hallerde de zararın yabancı para üzerinden giderilmesi kabul edilmektedir. Bu sonuca şu gerekçelerle ulaşılmaktadır:

Tazminatın amacı, zarar gören kişinin gerçek zararını karşılama olmalıdır. Zararın giderilmesinde hangi para biriminin esas alınacağı sorusu da, zararın hangi para birimi ile tam olarak karşılanabileceği şeklinde olmalıdır. Yasanın amacı, zararın tamamen giderilmesine yöneliktir. Sözleşme dışı tazminat taleplerinde doğru ve hakkaniyete uygun bir sonuca varılabilmesi gerekir.

Böylece ileride munzam zarar ve kur farkı davalarına (BK m.105) meydan verilmemesi ve zararın tam olarak karşılanması için, bu zararın zarar gören açısından tespiti gerekir. Zarar gören açısından zarar, hangi para birimine göre doğmuşsa, o para biriminin tazminat olarak talep edilmesi amaca uygunluk yönünden en uygun olanıdır (Bkz. BGE 48 II 79:BGE 47 II 194).

Örneğin deniz taşımalarında kullanılan yabancı menşeli konteyner haksız eylem sonucunda Türkiye’de hasarlanmış ise, hasarlanan konteynerin yerine konulacak yabancı menşeli bir konteynerin Türkiye ve yabancı ülkelerde yabancı para ile alınabileceği belirgindir. Zarar gören kişinin zararı ancak yabancı para ile giderilebilir. Bu noktada, zarar ve tazminat kavramları hakkında kısa bir açıklama yapılmasında yarar vardır.

Hemen belirtilmelidir ki, kaynağı veya hukuki sebebi ne olursa olsun, zarar kavramı, zarar görenin mal veya manevi varlığındaki bir azalmayı; zararın tazmini ise, eğer zarar oluşmasaydı zarar görenin malvarlığı hangi halde olacak idiyse, o halin yeniden sağlanmasını ifade eder.

Doğaldır ki; kaynağına, sebebine ve her somut olayda farklı şekillerde gündeme gelebilecek benzeri ölçütlere göre, hem zararın nitelik ve kapsamı ve hem de tazmini, her olayın kendine özgü yapısı içerisinde, değişen bir özellik gösterecektir. Dolayısıyla, zarar verenin tazminat yükümlülüğü belirlenirken, zarar görenin malvarlığının zararın doğumundan önceki hale getirilmesinin sağlanması esas tutulmalı; bunu tam olarak sağlayacak, eş söyleyişle gerçek zararı gidermeye yeterli olacak miktarda tazminata hükmedilmeli; tazminat miktarı, zarar görenin malvarlığında zarardan önceki duruma göre bir artış sağlamamalı, ancak azalmaya da neden olmamalıdır.

Açıklanan ilkeler, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 10.12.2003 gün ve E:.. K:..sayılı ilamında da benimsenmiştir...."

Yukarıda belirtilen Yargıtay Hukuk Genel Kurul kararları dikkate alındığında davacı vekilinin zararını bulunduğu ülke koşullarına göre istemesinde kanuna aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Yabancı ekspertiz ücretine ilişkin yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamında "... Ancak yargılama giderlerinden olan ekspertiz masrafı ile ilgili karar verilmemiştir. Ekspertiz gideri yargılama giderlerinden olup yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre karar verilmesi gerekirken, bu hususta karar verilmemiş olması doğru değil bozma sebebi ise de bu yöndeki yanılgının giderilşmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden ...."

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nin 11. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamında "Ekspertiz gideri ayrı bir alacak olmayıp yargılama gideri olması nedeniyle yargılama giderine dahil edilerek kabul ve red oranına göre tahsiline karar verilmesi gerekmektedir.

Taraflara tefhim edilen kısa kararda ekspertiz giderinin yargılama gideri bölümünde tahsiline karar verildiği belirtildiğinden bu doğrultuda gerekçeli kararın son paragrafında ekspertiz giderinin yargılama giderleri bölümünde değerlendirilerek kabul ve red oranına göre davalıdan tahsiline karar verildiğinin belirtilmesi kısa karar ile gerekçe arasında çelişki oluşturmayıp bu yöndeki davalı vekilinin istinaf itirazının reddi gerekmekte ise de hükmün yargılama giderlerine ilişkin 4 nolu bendinde ekspertiz giderlerinin unutulduğu anlaşıldığından davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmüştür.

Ancak yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre yabancı ekspertiz ücretinin fiili ödeme tarihindeki kura göre tahsiline karar verilmesi gerekirken davacı vekili dava dilekçesinde karar tarihindeki kura göre tahsil isteyerek talebini daralttığından davacı vekilinin fiili ödeme tarihindeki kura göre hüküm kurulması gerektiğine" şekilde ilamları mevcuttur.

Kaza Tespit Tutanağı anlatımına göre somut kazanın 21.07.2022 tarihinde Saat: 09.52 sıralarında

Mersin Erdemli İlçesi Adana merkezden Erdemli İlçesi yönüne yolun 54. Kilometresinde sinyalizasyon

sistemi bulunan TÖMÜK Kavşağında kendilerine hitap eden ışık sistemi kırmızı yandığı için

duraklayan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına,

arkasında aynı şeritte aynı yöne seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonun ön kısımları ile çarpması sonucu öne doğru savrulan ... plakalı aracın,

ön kısımları ile önünde duraklayan...sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın

arka kısımlarına çarpması sonucu öne doğru savrulan ... plakalı aracın da ön kısımları ile

önünde bekleyen ... sevk ve idaresindeki... plakalı aracın arka kısımlarına

çarpması sonucu öne savrulan ... plakalı aracın öne doğru savrularak aracının ön kısımları ile

önünde duraklayan ... sevk ve idaresindeki...plakalı aracın arka kısımlarına

çarpması sonucu öne doğru savrulan ... plakalı aracında ön kısımları ile önünde duraklayan

... sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın arka kısımlarına zincirleme şekilde

çarpmaları sonucu meydana geldiği, Davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğu ve Davalı sigorta şirketinin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 100.000,00-TL, kaza başına 200.000,00-TL'dir.

Eldeki davada, Bilirkişi Raporuna göre Bu kazada Trafik kuralları ihlali yönünden; ZMSS (Trafik) poliçesiyle sigortalı... plakalı aracın sürücüsü davalı ... önündeki araç ile takip mesafesini korumadığı ve kavşağa yaklaşırken hızını düşürmediği için kazanın oluşumunda etken olduğu, kazanın oluşumunda sigortalı aracın tam kusurlu olması nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasar bedelinden davalı sigorta şirketi ile sürücü ve işletenin sorumlu olduğu,

Hasar yönünden ise otomotiv mühendisi bilirkişi 21.07.2022 tarihli vaki Kaza ile dava konusu ... plakalı araç hasarının uyumuna

Teknik olarak kanaat edildiği, Dava Konusu ... plakalı aracın, kaza tarihinde 3.000,00

Euro (Üçbin.Euro) rayici olacağına teknik olarak kanaat edildiği, Ülkemiz şartlarında, Hasar onarım miktarının; 84.836, 54 TL (Seksendörtbinsekizyüzotuzaltı.TL.Ellidört.KRŞ) olacağı hesaplanmıştır. Almanya şartlarında, Hasar onarım miktarının;

En düşük 4.725,00 Euro (Dörtbinyediyüzyirmibeş.Euro) olacağı hesaplandığı, Hesaplama Yargıtay kararları doğrultusunda iskontosuz ve KDV dâhil olarak yapılmıştır.

Onarımın hasar tarihinde ekonomik olmayacağına kanaat edilerek Pert-Total hesabı

yapıldığı,17.08.2022 tarihinde 2022/160 no.lu Tutanak ile Kayseri Gümrük Müdürlüğünce Dava

Konusu Aracın Teslim Alındığı ve Terk Belgesi düzenlendiği görülerek; vaki kaza sonucu,

dava konusu ...plakalı aracın, millileştirildiği anlaşıldığından, Sovtaj

değeri hesaplanmadığı, Davacı ... ait ... plakalı araç hasarı hakkında bir tazminat ödemesi

yapılmadığının anlaşıldığı,Davacı tarafından talep edilen 100 euro ekspertiz ücretinin, Almanya şartlarında piyasa rayicinde, makul

ve kabul edilebilir olduğuna Teknik olarak kanaat edildiği,İtirazlar üzerine alınan ek raporda Yapılan Araştırmalarda, Yeni ilan örnekleri de

incelenerek, Almanya şartlarında dava konusu araca ikame olabilecek birçok aracın satış ilanı bulunduğu ve yüksek miktarlı ilan örnekleri bulunduğu kadar da düşük miktarlı ilan

örnekleri görülebileceği belirtilmiş ayrıca hükme esas alınabilir denetlenebilir şekilde rapora esas alınan ilanlar rapora eklenerek Dava Konusu... plakalı aracın, kaza tarihinde 3.000,00

Euro (Üç bin. Euro) rayici olacağına teknik olarak kanaat edilmiştir. Bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

Davalı sigortanın davacının gümrükte dava konusu talepler yönünden feragati olduğuna ilişkin itirazlarının değerlendirilmesinde, Davalı araç sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen davaya konu kaza sebebiyle davacının aracı ağır hasar görmüş ve aracını bu hali ile almanya'ya da götüremeyen davacının aracını gümrük mevzuatı gereği 17.08.2022 tarihinde Kayseri Gümrük Müdürlüğü’ne terk etmek zorunda kaldığı,.Gümrüğe teslim tutanağının mahkememize sunulduğu, ve Gümrük Md'ne bu hususta yazılan müzekkereye cevap verildiği ve ilgili evrakların dosyamıza alınmakla, Aracın gümrüğe terk edilmesiyle birlikte hasarlı araç millileştirildiği,

davacı yasa gereği aracını teslim ederken Türkiye Cumhuriyeti Devletinden sovtaj değeri talebinde bulunmayacağını taahhüt etmek zorunda olduğundan,Davalının iddia ettiği gibi ortada müvekkilin davalı araç sürücüsünün kusuru ile meydana gelen kazadan dolayı bir feragatinin olduğuna dosya kapsamındaki belgelerden kanaat edinilmemiştir.

Davalı sigorta şirketine hasar ihbarı KEP üzerinden yapılan hasar ihbarı davalı ... Sigorta A.Ş'ye 29.03.2024 tarihinde teslim edilmiştir.(EK-8).

KEP ile gönderilen iletiler;gönderimin ertesi iş günü sonunda okundu sayıldığından, Buna göre hasar ihbarının davalı sigorta şirketine 1.04.2024 tarihinde yapıldığının kabulü ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesinin “Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.’’ hükmü uyarınca,

davalı ...Sigorta Şirketi ödemekle yükümlü olduğu zarar miktarı bakımından ihbarı izleyen sekizinci iş günü sonunda temerrüde düşmüş sayılır.

Ancak davacının talebinin 19/04/2024 tarihinden itibaren faiz işletilmesi olduğundan taleple bağlı kalınarak bu tarihten itibaren ve...yapılan 65.000,00 TL ve ...yapılan 21.000,00 TL, HDI Sigorta'ya yapılan 66.150,00 TL ...'a yapılan 1.406,00 TL ödeme poliçe limiti 200.000,00 TL den düşüldüğünde kalan ZMMS teminat limiti bakiyesi olan 46.444-TL ile sorumlu olarak ve diğer davalılar ... ve ...

Tic Ltd Şti yönünden kaza tarihi 21/07/2022 tarihinden itibaren tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek değişken faiziyle birlikte, fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasının efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının müşterek ve müteselsilen alınarak Davacıya verilmesine, yapılan yargılama giderleri kabul edilen miktar üzerinden HMK nın 326.

Maddesi uyarınca davalıya yükletilmiş, kabul edilen tazminat miktarı üzerinden vekalet ücreti takdir olunmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Arabuluculuk ücreti yönünden. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin... Esas, ...Karar sayılı ilamına göre "Bu bağlamda aynı Kanun ile 6102 sayılı TTK’nın 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmiştir.

Ne var ki karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası 2918 sayılı Kanun ile düzenlendiğinden karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortacısına karşı açılacak davalar zorunlu arabulucuk dava şartına tabi değildir." ZMM sigortası 2918 S.Yasa ile düzenlenmiş olup trafik sigortacısına karşı açılacak davaların zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı halde davacı tarafça arabuluculuk sürecine başvurulmuş olduğundan, davalı sigorta şirketinin arabuluculuk ücretinden sorumlu tutulması da mümkün bulunmadığından,

diğer davalılar yönünden de zorunlu arabuluculuk dava şartı olmadığından ara buluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılarak, aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir. (aynı yönde T.c. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi 2022/1474 dosya no ve 2025/290 karar numaralı ilam)

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır