İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/473 K.2024/834

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... TAO Kurtköy Şubesi'nin ... IBAN numaralı hesabından keşide edilen ... seri numaralı, keşidecisi ...Kimya San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan 08/01/2024 keşide tarihli 300.000,00-TL bedelli çekin keşidecisi tarafından müvekkiline gönderildiği kurye tarafından zayi edildiğini, İstanbul ... ATM'nin ...

E. Sayılı dosyası ile zayi nedeniyle çek iptali talepli dava açıldığını ve 18/10/2023 tarihli karar ile ödeme yasağı konulduğunu, Büyükçekmece CBS'nin ... Sor.

Sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkili namına yazılan çekin zayi edildiğinde müvekkilinin kaşe ve imzasının çekte bulunmadığını, çek arkasına müvekkilinin bilgilerini taşıyan kaşe yaptırılarak kaşe üzerine sahte imza atıldığını, davalı tarafından çekin bankaya ibraz edildiğini, ödeme yasağı kararı nedeniyle ödenmediğini, davalının mahkememizin ... D. İş sayılı dosyasından İhtiyati haciz kararı alarak İzmir .... İcra Dairesi'nin ...

E. Sayılı dosyası ile çeki takibe koyduğunu, İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

E. Sayılı dosyası ile takibin iptali davası açtıklarını, davalı tarafın çeki kötü niyetle iktisap ettiğini, açıkladığı sebeplerle; dava konusu çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine, davalının davanın açılmasına kötü niyetiyle sebebiyet verdiğinden ödenmesi gereken vekalet ücretinin tahsilini, davalının disiplin para cezasına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle.

Alacaklı müvekkilinin meşru hamil olduğunu, çek hakkında yasal takip hakkını kullandığını, davacının davaya konu çeklerin kaybedildiğini kendilerinden sonra gelen cirolar ile herhangi bir ticari alışverişlerinin olmadığını iddia ettiğini, ancak takibe konu çekin incelendiğinde çekteki ciro silsilesinin düzgün olduğunu ve kambiyo senetlerinde ciro silsilesinin şeklen düzgün olmasının yeterli olduğunu, kambiyo senetlerinde imzaların bağımsızlığı ilkesinin geçerli olduğunu, takibe konu çek hakkında çek iptali davası açılmış olmasının müvekkilinin haklarını etkileyemeyeceğini, açıkladığı sebeplerle;

davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

TÜM DOSYA KAPSAMI BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE; dava, TTK.m.792 uyarınca açılmış bir çek iade (çek istirdadı) davasıdır.

Öncelikle Usulen 07/06/2024 tarihli muhtıra ile davacı vekiline arabuluculuk tutanağını sunmak için 1 hafta kesin süre verilmiş ise de. Çek istirdadı davaları alacak davası mahiyetinde değerlendirilemeyecek olup dava konusu olay yönünden davacı tarafın arabulucuya başvuru zorunluluğu bulunmadığından verilen kesin sürenin yerinde olmadığı görülerek dosyanın incelenmesinde esasa geçildi. ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2019/3048 K. 2020/1093,

10.2.2020 tarihli ekteki kararında "menfi tespit davasında dava konusunun bir miktar alacağa ilişkin olduğu açık olup 7155 sayılı Yasa’nın 20. maddesi ile TTK’nin 5. maddesine eklenen 5/A maddesi kapsamında menfi tespit davasında arabulucuya başvurmak dava şartı ise de arabuluculuk dava şartına tâbi olmayan çek istirdadı davası ile birlikte açıldığından eldeki davada menfi tespit talebi de arabulucuk dava şartına tâbi olmayacaktır.")

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir.

Somut olayda davacının, ... TAO Kurtköy Şubesi'nin... IBAN numaralı hesabından keşide edilen ... seri numaralı, keşidecisi ...San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan 08/01/2024 keşide tarihli 300.000,00-TL bedelli çekin keşidecisi tarafından davacıya gönderildiği kurye tarafından zayi edildiği, İstanbul ... ATM'nin ... E. Sayılı dosyası ile zayi nedeniyle çek iptali talepli dava açıldıgı , ve 18/10/2023 tarihli karar ile ödeme yasağı konulduğu, Büyükçekmece CBS'nin ... Sor.

Sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğu, Davacı namına yazılan çekin zayi edildiğinde müvekkilinin kaşe ve imzasının çekte bulunmadığı, davalı tarafından çekin bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı kararı nedeniyle ödenmediğini, davalının mahkememizin ... D. İş sayılı dosyasından İhtiyati haciz kararı alarak İzmir .... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile çeki takibe koyduğu, İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

E. Sayılı dosyası ile takibin iptali davası açıldığı, görülmüştür.

Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyası, Mahkememizin ...D iş sayılı dosyası, İzmir .... İcra müdürlüğü ... e ve İzmir... İcra Hukuk Mahkemesi ... e sayılı İstanbul ... ATM'nin ... E. Sayılı sayılı dosyaları delil olarak dosyamıza celp edilmiştir.

İstanbul ... ATM'nin ... E. Sayılı dosyası ile zayi nedeniyle çek iptali talepli dava açıldığı, bu davada davacı vekilinin bu çeke dayanılarak İzmir .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında davacı aleyhine icra takibine başlandığını beyan etmesi üzerine Mahkemece Davacı vekiline davaya konu çeki elinde bulunduran kişiye çekin istirdatı davası açıp dava dosyası bilgilerini Mahkememize bildirmek üzere takdiren 1 aylık kesin süre verilmesi üzerine işbu davanın ikame edildiği görülmüştür.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''

Zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan davada kural olarak ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Somut uyuşmazlıkta, davacı dava konusu çeklerde lehtar olup davacının cirosundan sonra araya başka cirolar girmek suretiyle çekler davalı eline geçmiştir.

Son cironun davalıya ait olduğu anlaşılmış olup görünürde ciro silsilesi düzgündür. Ancak davalı savunmasında dava konusu çeklerin ticari ilişki nedeniyle ... tarafından verildiğini belirtmek suretiyle ticari ilişkinin dayanağı olarak delil sunmamaıştır Ayrıca dava konusu çekler davacı namına keşide edilmiş olup çek arkasındaki ilk cironunda bu şahsa ait olması gerekir. Ancak İzmir ...İcra Hukuk Mahkemesinin ...

E sayılı dosyasından alınan ATK raporu ile çekin zayi edildiği, çekteki cironun davacıya ait olmadığı, dolayısıyla devam eden cirolarında geçerli ciro olmadığı, davalının çeki bozuk ciro silsilesi ile elde ettiği görülmüştür.

Davacı adına yapılan ilk cirodaki imzanın davacıya ait olmadığı anlaşılmaktadır. davalının savunması nazara alındığında ciro silsilesinin koptuğu anlaşılmakta olup davalının yetkili hamil olduğunu ve cirantalardan ... ile olan ticari ilişkisi nedeniyle çeklerin verildiğini ispatlaması gerekmektedir.Yani davalı savunmasıyla ispat yükünü üstüne almıştır. Davalı ticari ilişkinin kanıtı olarak bir delil sunmamıştır. (aynı yönde Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi ....

Hukuk Dairesi Dosya No: ... Karar No: ... kararı)

Bununla birlikte, Davalı taraf dava konusu çeki bankaya ibraz ettiğinde ödemeden men yasağı bulunduğunu öğrenmiş olmasına , çek iptali için dava açıldığını öğrenmiş olmasına rağmen ticari ilişkisi olduğunu idda ettiği ciranta ... hariç davacı ve diğer cirantalara karşı İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...

D iş sayılı dosyada ihtiyati haciz talebinde bulunmuş bu dosya da önce ihtiyati haciz kararı verilmiş daha sonra itiraz üzerine mahkemece imzaların borçluya ait olmadığı anlaşılarak verilen ihtiyati haciz kararı kaldırılmıştır. Davalı taraf iyiniyetli olsaydı çeki ibrazı ile öğrenmiş olduğu durum karşısında sadece ticaret yaptığını ve alacaklı olduğunu iddia ettiği ... hakkında işlem başlatabilirdi.

Oysa ki davalı taraf bunun tam tersini yaparak alacaklı olduğunu ve çeki aldığını beyan ettiği ...aleyhinde ihtiyati haciz talebinde dahi bulunmamıştır.

O halde, davalı tarafından çeklerin kendisine ticari ilişki nedeniyle verildiğini ispata yarar nitelikte davalı tarafça delil sunulmadığı ve davalının yetkili hamil olduğunu ispatlayamadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır