İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/491 K.2024/762

Mahkememize Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesinin 29/03/2024 tarihli ve ... Esas, ... Karar sayılı göreve dair dava şartı yokluğundan usulden red kararının istinaf edilmeksizin kesinleştiği ve dosyanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldığı görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; taraflar arasında akdedilen 28/12/2022 tarihli "Ticari Mandalina Sözleşmesi" ile taraflarca belirlenen ödeme tarihleri ve miktarlarındaki ödemelerin davalı borçlu tarafından gerçekleştirilmediğini, davalı borçlu aleyhine Seferihisar İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine, borçlunun itirazda bulunduğunu, takibin icra dairesince durdurulduğunu, davalının itirazının haksız olduğunu bildirerek, itirazının iptali ile takibin devamına, alacak likit olduğundan, davalı aleyhine %20 inkar tazminatına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesi ile özetle; tarafların sözleşmeye istinaden mandalina ticareti yaptıklarını, davacı...'a elden 12.000 USD ödeme yaptığına dair davacının kendi el yazısı ile tarafına vermiş olduğu ve üzerinde imzasının bulunduğu belge ile icra dairesindeki takibe itiraz ettiğini, yine başkaca tarihlerde davacının şahsi hesabına yatırmış olduğu paralar olduğunu, 27/12/2022 tarihli 75.000,00-TL, 07/12/2022 tarihli 176.000,00-TL parayı ... Bankası hesabına aktardığını, davacıya hiçbir borcunun bulunmadığını beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK nun 67. Maddesi uyarınca itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili her ne kadar dava dilekçesinde harca esas değeri 295.000TL olarak göstermiş ise de davaya konu icra takibinde takip çıkışının 333.971,17- TL olduğu, takibin tamamına davalı tarafça itiraz edildiği, dava dilekçesinde de itirazın iptaline takibin devamına karar verilmesinin istendiği anlaşıldığından mahkememizce dava değerinin takip çıkışı olan 333.971,17- TL olduğu nazara alınarak, davanın usulüne uygun açılmış sayılabilmesi için davacı vekiline eksik peşin harç ikmal ettirilmiştir.

6100 Sayılı HMK.nun 114/c. maddesinde mahkemenin görevi dava şartı olarak sayılmıştır. Yine HMK.nun 115/1. Maddesi uyarınca "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır."

Bu kapsamda dosya mahkememizin görevli olup olmadığı yönünden resen incelenerek aşağıdaki hususlar tespit olunmuştur.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari ava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

Somut olayda; taraflar arasında mandalina satım sözleşmesi akdedildiği, eldeki davanın anılan sözleşme uyarınca kararlaştırılan bedelin ödenmediği iddiasıyla davacı yanca davalı aleyhine alacağın tahsili amacıyla Seferihisar İcra Dairesinin... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davası şeklinde önce Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesinin 29/03/2024 tarihli ve ... Esas,...

Karar sayılı kararı ile tarafların tacir olup olmadıklarının tespiti yoluna gidilmeden mahkememizin görevli olduğundan bahisle göreve dair dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verildiği, söz konusu kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği, dosyanın mahkememize tevzi edilmesinden sonra mahkememizce davanın mutlak ticari dava niteliğinde bulunmamasından ötürü, davanın nispi ticari dava vasfında bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla taraflarla ilgili olarak esnaf-tacir araştırması yapıldığı, bu araştırma sonuçlarına göre davacının gerçek usulde işletme hesabına göre defter tuttuğu, tacir ve esnaf kaydı bulunmadığı,

sadece dava dışı ... Kozmetik Sanayi Ticaret Ltd Şti ne 30/03/2026 tarihinden itibaren ortak olduğu, limited şirket ortaklığının davacıya tacir sıfatını kazandırmayacağı, bu haliyle davacının tacir sıfatının bulunmadığı, davalının ise esnaf ve tacir kaydının olmadığı, ancak bilanço esasına göre defter tutup, birinci sınıf tacir niteliğinde olduğu, davanın nispi ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır.

Buna göre, eldeki davanın mutlak ve nispi ticari dava niteliğinde bulunmadığı, görevli mahkemenin Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan, davanın göreve dair dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkememiz ile Seferihisar Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından, mahkememiz kararının istinaf kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde, görevli mahkemenin tayini gerektiğinden HMK'nun 21. ve devamı maddeleri uyarınca yargı yeri belirlenmesi için dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... veya ... .Hukuk Dairelerine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır