İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/591 K.2024/584

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... Isıtma Soğutma Sistemleri-... arasında 29.12.2023 tarihinde imzalanan "Isı Pompası ve ... Klima Sözleşmesi" kapsamında müvekkilini, toplamda 2.956.000 TL bedelli çek ve 67.500 TL nakit havale ödemesi yaptığını, ancak dava dışı şirketin taahhüt edilen işleri yapmadığını, çeklerin bedelsiz kaldığını ve hizmet alınamadığını, daha sonra dava dışı şirketin çekleri davalı ...

A.Ş.'ye ciro ile temlik ettiğini, müvekkili şirketin, çeklerin bedelsiz olduğunu davalıya bildirdiğini, ancak davalının, kötü niyetle çekleri teslim alarak ihtiyati haciz kararı aldığını bildirerek, müvekkilin davalıya herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, dava konusu ... nolu 10 Mayıs 2024 vadeli 328.000-TL bedelli, ... nolu 21 Mayıs 2024 vadeli 328.000-TL bedelli ve ... nolu 30 Mayıs 2024 vadeli 328.000-TL bedelli çeklerin bedelsiz olduğunun tespiti ile iptaline,

davalı şirket tarafından ... nolu 30 mayıs 2024 vadeli 328.000-TL bedelli çek hakkında müvekkili şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı alınması ihtimaline binaen söz konusu çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı ile dava dışı şirket arasında İstanbul Tahkim Merkezi (...) ... numaralı dosyası ile ticari ilişki ve bu ilişki içerisinde düzenlenen çeklere istinaden çek bedellerine ilişkin ödemelerin iadesine dair dava görülmekle davacının işbu dosyadaki menfi tespit talebinin mükerrer nitelikte olduğunu, davacının ... başvurusunun lehe sonuçlanması halinde Tahkim tarafından verilecek hükme göre dava dışı diğer borçlu şirketin, davacının sözleşme kapsamında ödeme yaptığı bedelleri davacıya iade edecek olması sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğini,

davacının işbu davadaki iddialarının asıl muhatabının dava dışı şirket olması nedeniyle davacı ve dava dışı şirket arasında görülen müvekkilinin taraf olmadığı ... başvurunun neticesinin huzurda görülen davaya sirayet edici etkisi gözetilerek bekletici mesele yapılmasını, davacının işbu davasında yalnızca yetkili hamile husumet yöneltildiğini, ancak davacı konu davasında ciro silsilesinde yer alan lehtara karşı da işbu davada husumet yöneltmesi gerektiğini, dava şartı eksikliğinin tamamlanması için davacı yana süre verilerek eksikliğin tamamlanmasını aksi halde davanın usulden reddedilmesi gerektiğini bildirerek,

davanın usulden aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; bedelsizlik iddiasıyla açılan çeke dayalı menfi tespit( borçlu olmadığının tespiti) istemine ilişkindir.

HMK.nun 114/c.maddesinde mahkemenin görevi dava şartı olarak sayılmıştır.

Yine HMK.nun 115/1. Maddesi uyarınca "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır."

Bu kapsamda dosya resen ele alınarak mahkememizin görevli olup olmadığı yönünden incelenmiş aşağıdaki hususlar tespit olunmuştur.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK.nun 5. Maddesi: (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir.

(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25/11/2021 tarihli 1232 karar sayılı kararı ile; "...Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir.

Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir.

Bu itibarla;

1) 13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,

2) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,

3) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),

4) 23/02/2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,

5) 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,

6) 06/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,

7) 20/06/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; İzmir’de yedi asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle ... numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15/12/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine" karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık "faktoring" ilişkisinden kaynaklanmakta olup, söz konusu hukuk davalarına bakmaya, HSYK tarafından finans mahkemesi sıfatıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinin 2 nci bendi gereğince İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin münhasıran görevlendirilmesi nedeniyle anılan mahkemede davanın görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ve dava dosyasının İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı