İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/732 K.2025/375

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle. Müvekkili...Kalıp Elemanları ve Teknik Hırdavat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'nin meşru hamili olduğunu, Türkiye ...i Bankası A.Ş. Atatürk Org. Sn.

Çiğli Şubesi'ne ait olan, düzenleyenin ...Yapı Teknolojileri Sanayi Ticaret Limited Şirketi, 05.09.2024 vade tarihli, 25.000,00 TL bedelli,...çek nolu çekin kaybedildiğini, kaybedildikten sonra çekin kötü niyetli üçüncü kişiler tarafından ele geçirildiğini, tahrifata uğradığını, söz konusu çekin kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi, vadesi geldiğinde muhatap bankaya tahsil için ibraz edilmesi veya herhangi bir şekilde ciro edilerek tedavüle sokulması ihtimalleri halinde;

müvekkili şirketin, çekin diğer ilgililerinin veya iyi niyetli üçüncü kişilerin telafisi mümkün olmayan zarara uğramasına neden olacağını, çekin ...Yapı Teknolojileri San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından, ... emrine keşide edilmiş olup işbu lehdarın, müvekkili şirkete olan borcu karşılığında çeki müvekkili şirkete ciro ettiğini, müvekkili şirketin ise çeki ticaret yaptığı ... isimli kişiye teslim etmek adına 22/08/2024 tarihinde... kargoya verdiğini, çekin bu sırada kaybolduğunu, müvekkili şirketin, çekin keşidecisi olan firmadan aldığı bilgiye göre çekin üçüncü kişilerin eline geçtiği ve 25.000,00-TL olan çek bedelinin, 125.000,00-TL olarak değiştirildiğini, yani çek tahrifata uğramış şekilde "...

Bankası Güneşli 1 Şubesi"ne götürülerek tahsil edilmeye çalışıldığını, banka tarafından keşideciye haber verildiğini, keşideci şirket tarafından İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu,... numaralı dosyanın açıldığını belirterek; dava sonuna kadar, müvekkilinin, diğer çek ilgililerinin ve iyi niyetli üçüncü kişilerin zarar görmesini engellemek amacı ile tedbiren Türkiye ...i Bankası A.Ş. Atatürk Org. Sn.

Çiğli Şubesi'ne ait... çek nolu, keşide yeri İzmir, 05/09/2024 vade tarihli, 25.000,00-TL değerinde (tahrifat sonrası 125.000,00-TL yazılmıştır) çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesine, muhatabın ödemeden men edilmesi ve yasağın muhatap ve keşideciye tebliğine, ciro edilmesinin ve icra takibine konulmasının engellenmesi için tedbir kararı verilmesine, davanın kabulü ile çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK'nun 818(1/s) maddesinin yollaması ile TTK'nun 759(1) maddesi uyarınca zayi nedeniyle dava konusu çekin iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.

6102 Sayılı TTK'nun 651. maddesinde; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişinin senedin iptaline karar verilmesini isteyebileceği, TTK'nun 818(1/s) maddesinde: kıymetli evrakın iptali hakkındaki 750. ile 763. maddelerle 764. maddenin birinci fıkrası ile ilgili poliçeye ilişkin hükümlerin çekler hakkında da uygulanacağı belirtilmiş, TTK'nun 757. maddesinde; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği, 758.maddesinde;

poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde mahkemenin dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre vereceği, dilekçe sahibinin verilen süre içinde davayı açmaması halinde mahkemenin muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı, 759.maddesinde; poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesinin istenebileceği, iptal isteminde bulunan kişinin poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek ve senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu, 760.maddesinde;

mahkemenin ziyaa ilişkin açıklamaları inandırıcı bulması halinde ilan yolu ile poliçenin belli bir sürede ibrazını aksi takdirde iptaline karar verileceğini ihtar edeceği, 763.maddesinde; poliçenin mahkemeye sunulması halinde iptal talep edene iade davası için süre verileceği, dava açılmadığı takdirde poliçenin iptal talep eden kişiye geri verilerek ödeme yasağının kaldırılacağı, 764.maddesinde; süre içinde poliçenin sunulmaması halinde iptaline karar verileceği düzenlenmiştir.

Yukarıdaki düzenlemelerden açıkça anlaşılacağı üzere çek için iptal başvurusunun yasal koşulları; çekin kaybolması veya çalınması gibi ziyaa uğramasına ilişkin bir halin mevcudiyeti ile birlikte ziya anında çekin yetkili hamilinin talepte bulunması ve talep anında çeki eline geçiren kişinin bilinmemesidir. Bir başka deyişle çek iptali davası çekişmesiz yargı işi olup yalnız yetkili hamil tarafından, çekin ziyaa uğraması halleri ile sınırlı olarak, kimde olduğu bilinmediği takdirde ve bu nedenle hasımsız olarak açılabilir.

Mahkememizce dava konusu çek ile ilgili olarak bilgi sahibi olanların veya çeki ellerinde bulunduranların başvurularını sağlamak amacıyla Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde birer hafta ara ile üç ayrı ilan yaptırılmıştır. İlk ilan 27/09/2024 tarihli gazetede gerçekleştirilmesine rağmen, ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içerisinde mahkememize başvuran olmamış ise muhatap ...i Bankasına yazılan müzekkere cevabında 10/09/2024 dava konusu çekin dava dışı...tarafından ibraz edildiği ve çekte tahrifat olduğundan ödeme yapılmadığının bildirildiği görülmüştür.

Bu kapsamda; dava konusu çekin ziyaa uğramadığı, kimin elinde olduğunun bilindiği açıktır. Bu itibarla TTK'nun 758.maddesi uyarınca davacıya çek istirdatı davası açmak üzere süre verilmesi gerekecektir. Mahkememizce davacıya bu yönde süre verilmiş, davacı istirdat davası için zorunlu ara buluculuk yoluna başvuruda bulunduğunu mahkememize bildirmiştir.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereği; eldeki dava yönünden kanunda öngörülen yasal koşul (zayi durumu) gerçekleşmemiş olduğundan, dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin iş bu davası konusuz kaldığından, mahkememizce ihtiyati tedbir kararının kaldırılmış, iş bu dava nedeniyle yapılan yargılama giderleri davanın niteliği gözetilerek davacı üzerinde bırakılmış ve aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir.

HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın düşülmesi ile bakiye 187,80-TL harcın davacı taraftan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,

3-Mahkememizce verilen ödemeden men yasağına ilişkin ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, HMK nın 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihinden itibaren 1 ay geçtikten sonra teminatın davacıya iadesine,

4-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-HMK'nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine,

ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/04/2025

Katip ... · ¸E-imzalıdır Hakim ... · ¸E-imzalıdır