İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/284 K.2025/872

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, İzmir Nöbetçi Tüketici Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili nezdinde... poliçe numarası ile trafik poliçesi ile sigortalı...plaka sayılı aracın ...sevk ve idaresinde 08.11.2020 tarihinde 2.74 promil alkollü şekilde araç kullanırken park halinde bulunan... plaka sayılı araca %100 kusuru ile çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, hasar sebebiyle müvekkili tarafından Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında zarar gören ... plakalı araç için 23.12.2020 tarihinde 5.366,00-TL hasar tazminatı ödendiğini,

kaza sonrası alınan alkol ölçüm raporunda davalı şirketin maliki bulunduğ... plakalı araç sürücüsünün yasal sınırların üzerinde 2.74 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, dava konusu hasarın müvekkiline ihbar edilmesi üzerine yapılan ekspertiz incelemesi neticesi düzenlenen raporda da abdurrahman koyun sevk ve idaresindeki... plakalı araç sürücüsünün 2.74 promil alkolün etkisi ile kazanın oluşumundan %100 kusurlu olduğu ve ... şirketinin rücu hakkının doğduğunu, şirketin ödemiş olduğu hasar bedelini davalı ... trafik ... genel şartları uyarınca rücuen talep etme hakkının doğduğunu, açıkladığı sebeplerle;

itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, ... plaka sayılı aracın davalı üzerine kayıtlı olması halinde ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, İzmir ...Tüketici Mahkemesi'ne sunduğu cevap dilekçesinde özetle.

Davanın taraflarının anonim şirket olduğunu, dava konusunun da rücuen alacak kaynaklı itirazın iptali davası olduğunu, aynı taraflar arasında aynı konuda bir çok uyuşmazlık bulunduğunu, bu uyuşmazlıkların usul kuralları gereği Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüldüğünü, görev itirazında bulunduklarını, davaya konu kazaya karışan...plakalı motosikleti dava dışı ...Şti. mübrez sözleşme ile kendi ticari faaliyetinde kullanması için 19.10.2020 tarihinde kiraya verdiğini, ... kayıtlarında da görüleceği üzere motosiklet yaklaşık 30 gün boyunca bu kiracının kullanımında kaldığını, kazanın bu kira süresi içinde meydana geldiğini,

bu olayda müvekkilinin işleten sıfatının ...kişiye geçmiş olmakla iddia edilenin aksine her hangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava dışı kiracıya uzun süreli araç kiralama sözleşmesiyle kiralandığını ve teslim edildiğini, olağan durumlarda araç sahibinin müvekkili iken uzun süreli araç kiralama sözleşmesinde bu durumun tersine işlediğini, uzun süreli araç kiralama sözleşmesinin ilgili maddelerinde kiracının sözleşmeyi kendi hesabına ve tehlikesi kendine ait olmak üzere imzaladığını, müvekkilinin meydana gelecek zararlardan herhangi bir sorumluluğu bulunmamasına rağmen üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini,

önlemleri aldığını ve uyarıları yaptığını, kiracı ile müvekkili arasındaki ticari kiralama ilişkisinin varlığı sadece sözleşme ve ... kayıtlarıyla değil kiracıya kesilen fatura ile de teyit edildiğini, taraflar arasındaki kira ilişkisi ve ticari ilişkinin varlığı olduğunu, açıkladığı sebeplerle; görevsizlik kararı verilmesini, esasa girildiğinde davanın pasif husumet eksikliği ve diğer sebeplerle reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava İzmir ... Tüketici Mahkemesi'nde açılmış, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda ... Esas ...Karar sayılı karar ile görevsizlik kararı verilerek dosya Mahkememiz'de yeni esas almış, görevli olduğumuz kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

**Emniyet Müdürlüğü'ne sigortalı aracın ... sistemine kayıtlı olup olmadığına ilişkin bilgi verilmesi için yazılan müzekkere cevabı,

**Kiralık aracı(...) kullanan sürücünün (...) aracı kiralayan şirketin ... lı çalışanı olup olmadığının tespiti için ... 'ya yazılan müzekkere cevabı,**Hasar dosyası,**... plakalı aracın trafik kayıtları**... Şirketi tarafından 16/12/2019 tarihinde düzenlenen ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ...Poliçesinin, Vadesi: 16/12/2019 - 16/12/2020, ...

A.Ş.Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler... tarafından 18/05/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle; ... plakalı araç sürücüsü ... aracının hızını, hava, yol, görüş ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı için (...) kazanın oluşumunda etken olduğu, Park halindeki... plakalı araç sahibi atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığı için kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı, Kazanın salt alkol etkisi ile meydana geldiği, Sonuç olarak; dosya kapsamı değerlendirildiğinde... kaza sonrası yapılan ölçümde 2.74 promil alkollü olduğu,

Şahıs kazanın oluşmasında tek yanlı etken olduğu,.1.0 promil üzerinde alkollü olan şahıslar güvenli sürüş yeteneğini kaybettiği, Kazaya neden olabilecek ek bir etken olmadığı, Bu durumda bu kazanın...alkol etkisi ile meydana geldiği, ...marka aracın kaza tarihi olan 08/11/2020 itibariyle araç değer kaybı (hasar zarar miktarının) bedelinin 1.436 TL (Bin Dört Yüz Otuz Altı Türk Lirası) olduğu, Tespit edilen hasar miktarının 8.148,55 TL (Sekiz Bin Yüz Kırk Sekiz Türk Lirası Elli Beş Kuruş) ... hariç olduğu görülmekte olup araçta hasar işlemi yapıldığı, Kasko Kesin Ekspertiz Raporunda Araç Bedeli (...

Bedeli) 153.239,00 TL (Yüz Elli Üç Bin İki Yüz Otuz Dokuz Türk Lirası), Piyasa Değerinin ise 250.000,00 TL (İki Yüz Elli Bin Türk Lirası) olarak belirlendiği, ... kaza tarihi olan 08/11/2020 kasım ayı verilerine göre hasarsız ...el piyasa değeri 144.080 TL (Yüz Kırk Dört Bin Seksen Türk Lirası) olarak yukarıdaki şekilde hesaplanmıştı. ...2015 model... marka aracın piyasa bedelleri ile kaza sonrası oluşan hasar durumuna bakıldığında.

Kaza sonrası, aracın onarımı için harcanacak bedelin (8.148,55 TL) araç rayiç bedeli olan 144.080 TL'nin, *6 60 oranına yakın hasar oluşturmadığı söz konusu olduğundan, iş bu aracın hasar durumunun ... olarak kabul edilemeyeceği, ..., ...plakalı motosikletin 08.11.2020 tarihinde karıştığı trafik kazası nedeniyle, dava dışı... plakalı araç sahibi ...'a ödediği, 5.366,00 TL değer kaybı bedelini rücu edebileceği, 08/11/2020 tarihinde meydana gelen kazada,... plakalı aracın, maliki ve işleteni...

A.Ş. olmasına rağmen, 30 gün süreli olarak... Şti.'ne kiraya verildiği (...), 08.11.2020 tarihinde meydana gelen kazanın bu sürenin içinde meydana geldiği göz önüne alındığında, yapılan kiralamanın uzun süreli kiralama olup olmadığının, takdirin Sayın Mahkemenin yeddinde olduğu, Uzun süreli kiralama olduğunun kabul edilmesi halinde, işletenin ... Şti. olarak kabul edilmesi gerekeceği, bu durumda, ..., ödemiş olduğu değer kaybı bedeli 5.366,00 TL'nı ...

A.Ş.'den talep edemeyeceği, Uzun süreli kiralama olduğunun kabul edilmemesi ve işletenin ...A.Ş. olduğunun kabul edilmesi halinde, davacı ...

Şirketi, ödemiş olduğu 5.366,00 TL değer kaybı tazminatını ...A.Ş.'den talep edebileceği, ..., İcra takibini 27.12.2022 tarihinde yapmış, 5.366,00 TL asıl alacağa 905,02 TL Yıllık Adi Kanuni Faiz işletilmiş, 6.271,02'TL Toplam Alacak talep ettiği, Değer kaybı bedelini 23.12.2020 tarihinde ödediği, hesaplamaya göre takip tarihi itibariyle 23.12.2020 - 27.12.2022 tarihleri arası: F-a.n.t./100 F- 5.366,00 x 949 x 2yıl gün” 971,17 TL Adi Kanuni Faiz hesaplandığı, Takip tarihi itibariyle, Ödenecek Toplam Tutar: 5.366,00 * 971,17 — 6.337,17 TL olduğu,

5.366,00 TL asıl alacağın ödenmesine karar verilmesi halinde, 23.12.2020 tarihinden, tahsil tarihine kadar Yasal Faiz uygulanması gerektiği görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, trafik kazası nedeniyle dava dışı üçüncü kişilere ait zararı ödeyen davacı ZMM sigorta şirketinin, yaptığı ödemenin davalı kazaya sebebiyet verdiği iddia olunan araç malikinden rücuen tahsili için başlattığı icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki ihtilafın; meydana gelen kazada tarafların kusur durumu, ... plakalı araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı, davalı şirketin işleten konumunda olup olmadığı,Davalı tarafından aracın uzun süre kiraya verilip verilmediği ve kendisinin bu nedenle sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve husumet itirazının yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu kazanın 08.11.2020 tarihinde,...’nde, Maliki ve

işleteni ... Kiralama olan Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... Plakalı ..., Maliki ve işleteni... olan,

park halinde bulunan... plakalı ...arka sol tarafından çarpması

neticesinde, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Araç Sahibi... plakalı, ... hususi otomobilin, 08.11.2020 tarihinde,... plakalı araç ile çarpışması nedeniyle karıştığı trafik kazasında, arka sol kısımlarından

hasarlandığı, ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu,...’ne,... ZMMS poliçe ile sigortalı, rücu muhatabının ...

olduğu, aracın, ...’de tamir edildiği, araçta;

9.615,28 TL Meydana gelen hasar tutarı Kasko ... Poliçesi kapsamında ... tarafından ödendiği, Kasko sigortası tarafından karşılanmayan ... plakalı, ... hususi otomobilde oluşan 5.366,00 TL

değer kaybının davacı sigorta tarafından ödendiği ve davalıya rücu edildiği, davacının zararını karşıladığı aracın kazanın oluşumunda kusurunun olmadığı,sigortalı davalının aracını kullanan sürücünün kaza sırasında alkollü ve %100 kusurlu olması nedeni ile davacı tarafından davalıya rücu edildiği anlaşılmaktadır.

... plakalı Motosikletin Maliki ve İşleteni olan ...A.Ş. ile ilgili Dava dosyası arasına sunulan evrak incelendiğinde: ... Kira Sözleşmesi başlıklı sözleşme ile, ...

... plakalı iki adet ..., 19.10.2020 tarihinde, 30 gün süre, 1.000,00 TL kira

bedeli ile, ...tarafından ...Şti.’ne kiraya verildiği ..., Türkiye Ticaret Gazetesi’nin 12 Eylül 2017 tarih, ... sayılı nüshasının ... Sayfasında, Şirket

Ünvanı...A.Ş.’nin, ...Amaç ve Konusunun: Her türlü ...ve bunlara benzer ... ve ... kara, hava, deniz taşıtlarının, ..., silindir v.b. ağır iş makinelerinin, yükleme, boşaltma iş makinelerini, spor ve eğlence araçlarını,

sürücülü ve sürücüsüz kiraya vermek. Olarak düzenlendiği görülmüştür.

Bu nedenle; 08/11/2020 tarihinde meydana gelen kazada, ...plakalı aracın, maliki ve

işleteni...A.Ş. olmasına rağmen, 30 gün süreli olarak

... Şti.’ne kiraya verildiği (.., 08.11.2020 tarihinde meydana gelen kazanın bu sürenin içinde meydana geldiği göz

önüne alındığında,

davalının işleten sıfatının incelenmesi gerekmiştir.

Uzun süreli kira sözleşmesinden kaynaklı işleten sıfatlarının olmadığı iddiasının değerlendirilmesinde; kira ilişkisi olması halinde; işleten olarak kayıt maliki mi kiracı mı sorumlu olacaktır.

Bu konuda öğreti ve Yüksek Yargıtay uygulamalarına baktığımızda kiracının işleten kabul edilebilmesi bir takım şartların varlığına bağlıdır, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet olması, ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması şartları aranmaktadır, ( Yargıtay ...'nın 06/03/2002 tarih, ... E, ... K sayılı ve 24/03/2004 tarih, ... E, ...

K sayılı kararlarında ilke olarak; sicilde malik görünen kişi karine olarak aracın işleteni sayılmaktadır, bunun sebebi trafik kazasından sorumlu olan şahsın kolayca belirlenmesi ve zarar görenin zararının en kısa sürede giderilmesini sağlamaktır.

Belirtmek gerekir ki sicilde malik görünen kişi her zaman aracın işleteni olmayabilir bu durumda araç sahibi aracın üzerinde fiili hakimiyeti bulunmadığı, araç için bir başkasının harcamalarda bulunduğunu veya araç üzerindeki ekonomik çıkarın bir başkasına ait olduğunu, işleten sıfatının bulunmadığını kanıtlayabilirse SORUMLULUKTAN KURTULABİLİR) uzun süreli kira sözleşmesinin ne kadar sürede uzun süreli kira sözleşmesi olacağı konusunda "öğreti ve Yargıtay Kararlarında da yeknesaklık yoktur, doktrin üç günden fazla süreli kiraları uzun süreli sayabilir, Yargıtay ...

Hukuk Dairesi ... günlük kira sözleşmesinin uzun süreli olmayacağını kabul etmiş, Yargıtay... Hukuk Dairesi 30 ar günlük süreler ile kiracıların işleten olduğunu kabul etmiş, diğer dairelerde bu dairenin daha uzun süre olması gerektiği görüşü vardır, Yüksek Yargıtay ...

Hukuk Dairesi ... aylık kira sözleşmesi ile aracı devreden kişinin işleten olduğunu kabul etmiştir, Yargıtay ...'nin üç aylık kiralamanın uzun süreli olabileceği yönünde karar vermiştir, Yargıtay ...yıl süreli kira sözleşmelerinin uzun süreli olduğunda tereddüt etmemektedir."

Somut olayımızda ise adi yazılı araç kiralama sözleşmesinin uzun süreli olduğu hususu Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere (vergi beyanı, ödeme belgeleri, ...'e yazılan müzekkere cevabında) emniyet müdürlüğü'nden gelen yazı cevabında davalıya ait aracın 19/10/2020 ile 26/02/2021 tarihleri arasında dava dışı ... kiraya verildiğine ilişkin kabis kaydının bulunduğu,davalıya ait aracı kullanan sürücünün ... dan gelen yazı cevabına göre kaza tarihi itibariyle dava dışı kiraya verilen şirketin...çalışanı olarak gözüktüğü görülmekle,

tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde mahkememizde davalı ile dava dışı kiralanan şirket arasında motorun kiralandığına dair uzun süreli kira sözleşmesi olduğu yönünde kanaatin oluştuğu, sonuç olarak davalı şirketin kusur sorumluluğunun bulunmamakta olup... uyarınca uzun süreli araç kiralama durumlarında kiracının işleten olarak kabul edileceği gözetildiğinde davalı şirketin kusursuz sorumluluğunun bulunmadığına kanaat getirilerek davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır