İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/566 K.2025/641

İzmir.. 24.Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.05.2025 tarih ve... Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edilen menfi tespit (kıymetli evraktan kaynaklanan) davasının dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı/borçlu davacının, ...Buca Şubesi TR... Iban numaralı 12.02.2023 basım tarihli 11 yapraklı çek koçanı ve ... Nokta Şubesi TR...

Iban numaralı 02.03.2023 basım tarihli 16 yapraklı çek koçanı bulunduğunu, davacı şirket yetkilisi olan ...'un çek koçanlarını gün içerisinde kullanmış olduğu aracın torpido gözünde muhafaza ettiğini... görevlisi tarafından şirket yetkilisinin aranarak dava konusu çeklerden birinin sorulduğunu, banka görevlisinin çekin sahte olduğunu bildirdiğini, davacı şirket yetkilisinin arabasında yaptığı kontrollerde çek koçanlarının yerinde olmadığını fark ettiğini, sorulan çekin davacı şirket tarafından düzenlenmediğini, bunun üzerine şikayet yoluna başvurulduğunu,

çeklerle ilgili soruşturmanın İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... soruşturma numaralı dosyasından devam ettiğini, İzmir... İcra Dairesinin... esas sayılı icra dosyasına konu ... Nokta Şubesi TR... Iban numaralı 02.03.2023 basım tarihli 0012306 seri numaralı 15.03.2024 ödeme tarihli 90.000,00 TL bedelli lehdarı... Gıda İnşaat Ltd.

Şti görünen çekte bulunan imzanın davacı şirket yetkilisi ...a ait olmadığını, dava konusu icra takibinin kötü niyetli açıldığını iddia ederek davacının, İzmir... İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; takip konusu çekin, takip borçlusu dava dışı şirket tarafından cirolanarak müvekkili davalıya verildiğini, çekin bankaya ibraz edildiğini, ancak bankanın, çek bedelini karşılığı olmasına rağmen çek üzerindeki imza ile keşideci imzasının birbirini tutmadığını gerekçe göstererek ödeme yapmadan arkasını yazdığını, bunun üzerine başlatılan takibe davacı şirket tarafından kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, bunun üzerine ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, şikayetin ... Soruşturma numaralı dosyası ile devam ettiğini, çekteki imza üzerinde bankanın denetim yapma yetkisinin bulunmadığını, çeklerinin kaybolduğunu iddia eden davacının çek iptal davasının bulunmadığını, davacının amacının müvekkili davalının alacağını sürüncemede bırakmak olduğunu savunarak davanın reddini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 2004 Sayılı İcra İflas Kanununun 72/3. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit (borçlu olmadığının tespiti) ve kötü niyet tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili eldeki dava ile, müvekkili şirket aleyhine davalı alacaklı tarafından başlatılan İzmir ... İcra Dairesinin... esas sayılı takip dosyası ve takibe dayanak çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmaması nedeniyle müvekkilinin, davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespiti ile kötüniyet tazminatının davalıdan tahsili talebinde bulunmuştur.

Davaya konu icra takibine dayanak çekin, keşidecisinin davacı şirket olup,... Nokta Şubesi TR...m tarihli ... seri numaralı 15.03.2024 ödeme tarihli 90.000,00 TL bedelli lehdarı ... Gıda İnşaat Ltd. Şti olduğu, davacı şirketin çekin keşide tarihi ile yetkili temsilcisinin ... olduğu görülmüştür.

Davaya konu İzmir ...İcra Dairesinin...esas sayılı icra takip dosyası ile davalı tarafça, davacı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus ilamsız takip yolu ile 08.04.2024 tarihinde 90.000,00-TL asıl alacak, 991,23-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 90.991,23-TL alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davacı borçluya 23.04.2024 tarihinde usulüne uygun biçimde tebliğ olunduğu, davacı borçlunun 24.04.2024 tarihinde İzmir... Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından icra takibine itiraz(borca itiraz) davası açtığı, İzmir ...İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında davanın İİK'nun 62-66.maddeleri gereğince reddine karar verildiği görülmüştür.

Her ne kadar görevsiz mahkemede yapılan işlemlerin tekrarlanması mümkün olmayanlar dışındaki işlemlerin geçersiz olacağı yönünde usul kuralı var ise de usul ekonomisi ilkesi ve hedef süre dikkate alınarak, mahkememizce imza incelemesi yönünden ATK Fizik İhtisas Dairesinden yeni bir rapor alınmamıştır.

Görevsizlik kararı veren İzmir...Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.05.2025 tarih ve ... Karar sayılı dosyasında; davacı şirket yetkilisinin (...) imza asıllarının bulunduğu yerlerden istenildiği, anılan imzalar ile davaya konu icra takibine dayanak çek üzerindeki imzanın karşılaştırılması ve rapor tanzimi amacıyla dosyanın ...

ATK Fizik İhtisas Dairesine gönderildiği, anılan daire tarafından 26.02.2025 tarih ve ... sayılı raporda; inceleme konusu çekte keşideci imzası ve düzeltme imzası ile ...'un mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'un eli ürünü olmadığı yönünde rapor düzenlendiği, raporun denetime elverişli ve gerekçeli olduğu, bu itibarla hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan maddi ve hukuki nedenlerden ötürü, davacı şirket aleyhine davalı tarafından başlatılan davaya konu İzmir...İcra Dairesinin ...esas sayılı icra takip dosyasına dayanak çekteki imzanın davacı şirketin keşide tarihi itibariyle yetkilisi bulunan dava dışı ...'un eli ürünü olmadığı İstanbul ATK Fizik İhtisas Dairesinin 26.02.2025 tarih ve...sayılı raporu ile sabit olduğundan, yerinde ve haklı görülen davanın kabulü gerekmiştir.

Davacının kötüniyet tazminatı istemi bakımından yapılan değerlendirmede ise. İcra ve İflâs Kanunu’nun 72/5. maddesinde borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan icra takibinin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması durumunda istem üzerine takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere borçlunun dava nedeniyle uğradığı zararın alacaklıdan tahsiline karar verileceği öngörülmüştür.

Ancak, menfi tespit davasını kazanan borçlu lehine tazminata karar verilebilmesinin bazı şartları vardır. Öncelikle, alacaklının yapmış olduğu icra takibi ile borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlamış olması gerektiğinden, borçlu aleyhine yapılmış bir icra takibinin bulunması gerekmektedir. Bu bakımından borçlu aleyhine yapılmış bir icra takibi yoksa tazminatta söz konusu olmayacaktır.

Ayrıca, borçlunun menfi tespit davası sırasında bu konuda istemde bulunması yanında borçluyu dava açmaya zorlayan icra takibinde alacaklının haksız ve kötü niyetli olması gerekmektedir. Önemle belirtmek gerekir ki burada alacaklının icra takibinde sadece haksız olması yeterli olmayıp, yasa maddesindeki açık düzenleme uyarınca aynı zamanda takibin kötü niyetle yapılmış olması da zorunludur.

Takibin haksızlığı, alacaklının hiç ya da talep ettiği miktarda bir alacağı bulunmadığı hâlde icra takibine girişmesi hâlinde söz konusu olur. Madde metninde yer alan kötü niyet ise alacaklının haksız olduğunu bildiği hâlde sırf borçluyu zarara uğratmak amacıyla takibe girişmesi hâlinde gerçekleşir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, alacaklı/davalının, çekteki imzanın davacı/borçlu şirket temsilcine ait olup olmadığını bilecek durumda bulunmadığı, bu haliyle davacı aleyhine icra takibi başlatmakta kötüniyetli bulunmadığı anlaşıldığından, davacı yararına kötüniyet tazminatı hükmedilmemiştir.

Her ne kadar kısa kararda hükmün 2.bendinde "davacı" ibaresi yerine sehven "davalı" ibaresi yazılmış ise de bu durumun yazım hatasından kaynaklandığı sabit olduğundan gerekçeli kararda söz konusu yazım hatası düzeltilmiştir.

HMK nın 326. Maddesi uyarınca iş bu dava nedeniyle yapılan yargılama giderleri davada haksız çıkan davalı üzerinde bırakılmış, davacı yararına maktu vekalet ücreti takdir olunmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... Hakim... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır