İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/661 K.2025/676

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin iştigal ettiği konusu faaliyeti kapsamında, yapmış olduğu ticari nitelikteki iş ve işlemlerin karşılığında, keşidecisi davacı şirket ... olan, muhatabı ... A.Ş. İZMİR/Selçuk şubesi olan, 09.09.2025 Ödeme Tarihli, 250.000,00 TL bedelli,... seri numaralı çek, 09.08.2025 Ödeme Tarihli, 111.458,68 TL bedelli,... seri numaralı çek,15.07.2025 Ödeme Tarihli, 300.000,00 TL bedelli,...Seri numaralı olan çeklerin, lehtar ...

Plastik Enjeksiyon Otomotiv Yedek Parça Nakliye Ambalaj Kalıp Sanayi İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi lehine düzenlendiğini, söz konusu çekleri kargo ile göndermek istediğini ve bu çerçevede çeklerin...

Firmasına bizzat keşideci şirket yetkilisi tarafından teslim edildiğini, dava konusu çeklerin kargo şirketi uhdesinde iken çalınması, kaybolması nedeniyle davayı ikame ettiklerini, henüz ödeme günü gelmeyen çekler hakkında, ivedi olarak ödemeden men yasağı kararı verilmesini talep ettiklerini, bilgileri paylaşılan çek yapraklarının dava dışı... şirketi lehine düzenlenmiş ve çeklerin...'a gönderilmek üzere kargo firmasına teslim edildiğini ve kargo firması nezdinde iken çalınmış/kaybolmuş olması dolayısıyla kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde davacı şirketin uğrayacağı zararların minimize edilmesi adına,

ivedilikle ödemeden men kararı verilmesinin gerekmekte olduğunu, çeklerin 10.06.2025 tarihinde, lehtar...'a kendisine gönderilmek üzere davacı şirket yetkilisi tarafından kargoya verildiğini, bu beyanların dava dilekçesi ekinde yer alan gönderi formunda da açıkça görüldüğünü, çeklerin lehtara teslim edilmek üzere ... ile gönderildiğini ancak çalınmış yahut kaybolduğunu, gönderi bilgilerinize ilişkin fotoğraf ekte sunulduğunu, bu hususta ...'ya müzekkere yazılmasını ve kargonun akıbetinin sorulmasını talep ettiklerini, konu ile ilgili olarak TTK.'nın 818/s maddesi yollamasıyla, zayi olan çekler bakımından TTK.'nın 757. maddesi,

818. maddesi ile açıklandığını, çeklerin keşidecisi olan davacı şirketin halen daha söz konusu çeklerin yetkili hamili olduğundan ve şirketin kayıtlı adresinin İzmir olması karşısında, Mahkemenin yetkili ve de görevli olduğunu, davacı şirket adına, söz konusu çeklerin kaybolmuş/çalınmış olması karşısında, bu işlerin faili mechul bir hırsızlık şüphesi taşıması nedeniyle suç duyurusunda bulunulmuş olduğunu, gösterilen nedenlerle Mahkemeden ivedi olarak ödemeden men kararı verilmesini talep ettiklerini, davacı firma tarafından keşide edilen çeklerin,

lehtar şirket...'a gönderilmek üzere kargo firması nezdinde iken çeklerin çalınması/kopyalanması nedeniyle kıymetli evrakın iptalini talep etme mecburiyetinin hasıl olduğunu, Mahkeme tarafından ödeme men kararının kabul edilmesi akabinde, devamla ilgili işlemlerin tesis edilmesi nihayetinde dilekçenin ekinde sureti bulunan çek yaprağının zayi nedeniyle iptalinin gerektiğini, dava başta lehtar... adına Bursa Mahkemeleri'nde açılmışsa da... yetkili hamil olarak kabul edilmemiş ve dava Bursa...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Karar sayılı ilamı ile reddedildiğini, netice itibariyle davacı şirketin yetkili hamili olduğu çek, kargo şirketi tarafından çalınmış/kaybolmuş olup, kötü niyetli üçüncü kişi/kişilerin zilyetliğine gerçek davacı tarafın şirketin zarara uğratılmaması adına, mezkûr çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ettiklerini, açıklanan nedenler ve Mahkemece re'sen göz önüne alınacak nedenlerle davanın kabulü önce, davacı tarafın yetkili hamili olduğu çeklerin ibrazı halinde ödemesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasını ve dava sonunda söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK.'nın 818/1.s madde hükmü yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve diğer maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK.'nın 651/2 maddesine göre kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı zamanda senet üzerinde hak sahibi olan şahıs senedin iptalini isteyebilir. Senet üzerinde hak sahibi olmaktan maksat; senede malik olmak veya senet üzerinde sınırlı ayni hak (intifa, rehin gibi) sahibi olmak demektir.

Hak sahibi olan şahıs senet üzerinde hak sahibi olan senedin maliki, zilyedi, intifa hakkı sahibi, rehin hakkı alacaklısı veya bunların temsilcileri olabilir. Yani davanın davacısı; senedin maliki sıfatıyla zilyedi, rehin alacaklısı, intifa hakkı sahibi veya vekili olabilir. Burada önemli olan senet üzerindeki zilyetliğin veya ayni bir hakkın mevcut olmasıdır.

Senetteki hakkın sahibi olmayan, intifa hakkı sahibi olmayan veya rehin hakkı alacaklısı sıfatını taşımayan bir kimsenin iptal davası açma konusunda dava açma ehliyeti yoktur. (Karayalçın Yaşar, Ticaret Senetler 4. Bası, Ankara 1970)

Zayi nedeniyle iptal davasının ancak son hamil isteyebilir. Senedin keşidecisi zayi nedeniyle iptal davası açamaz. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 23/03/2009 tarih, 2007/14726 Esas, 2019/3341 Karar)

Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı zamanda senet üzerinde hak sahibi olan şahıs veya mirasçıları senedin iptalini isteyebilir.

Davacı dava dilekçesinde, dava dilekçesinde iptalini istediği senedi somutlaştırması gerekir. Yani, senedin düzenleyenin kim olduğu, senedin düzenleme tarihi ve yeri, vadesi, senetteki tüm kayıtlar, senedin rengi, boyutları, seri halde çıkarılan senetlerde seri numaraları gibi tüm tanımlayıcı özelliklere yer vermesi gerekir. Senedin fotokopisi varsa dilekçeye eklenir. Davacı iptalini istediği senedin kaybolduğunu inanılır şekilde ispat etmelidir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 09/01/2018 tarih, ...Karar sayılı ilamında "Mahkemece tüm dosya kapsamına göre Türk Ticaret Kanunu'nun 730/20 maddesi yollaması ile aynı yasanın 669. maddesine göre açılacak zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış olduğu, keşidecinin bu davayı açma hakkı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir... Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesine dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesine usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." belirtilmiştir.

Somut olayda yapılan incelemede dava konusu çeklerin davacı tarafından keşide edildiği anlaşılmakla davayı açmaya ehil olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imza Hakim ... · ¸E-imza