İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/751 K.2025/738

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ... olan... Bankası... Gümüşpala şubesine ait (keşide yeri İzmir)... seri nolu 08.08.2025 keşide tarihli 550.000,00-TL bedelli ve keşidecisi ... olan ... Bankası ... Gümüşpala/İZMİR şubesine ait (keşide yeri İzmir)... seri nolu 08.08.2025 keşide tarihli 599.750,00-TL bedelli çekleri keşideciden yapacak olduğu alışverişe karşılık almış olduğunu, müvekkilinin almış olduğu ve hamili olduğu davaya konu işbu çekleri kaybettiğini ve tüm çabalarına rağmen bulamadığını belirtmiş, anılan bu çeklerin ödenmesini önlemek için ödeme yasağı konulmasına ve bu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK.'nın 818/1.s madde hükmü yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve diğer maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK.'nın 651/2 maddesine göre kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı zamanda senet üzerinde hak sahibi olan şahıs senedin iptalini isteyebilir. Senet üzerinde hak sahibi olmaktan maksat; senede malik olmak veya senet üzerinde sınırlı ayni hak (intifa, rehin gibi) sahibi olmak demektir.

Hak sahibi olan şahıs senet üzerinde hak sahibi olan senedin maliki, zilyedi, intifa hakkı sahibi, rehin hakkı alacaklısı veya bunların temsilcileri olabilir. Yani davanın davacısı; senedin maliki sıfatıyla zilyedi, rehin alacaklısı, intifa hakkı sahibi veya vekili olabilir. Burada önemli olan senet üzerindeki zilyetliğin veya ayni bir hakkın mevcut olmasıdır.

Senetteki hakkın sahibi olmayan, intifa hakkı sahibi olmayan veya rehin hakkı alacaklısı sıfatını taşımayan bir kimsenin iptal davası açma konusunda dava açma ehliyeti yoktur. (Karayalçın Yaşar, Ticaret Senetler 4. Bası, Ankara 1970)

Zayi nedeniyle iptal davasının ancak son hamil isteyebilir. Senedin keşidecisi zayi nedeniyle iptal davası açamaz. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 23/03/2009 tarih, 2007/14726 Esas, 2019/3341 Karar)

Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı zamanda senet üzerinde hak sahibi olan şahıs veya mirasçıları senedin iptalini isteyebilir.

Davacı dava dilekçesinde, dava dilekçesinde iptalini istediği senedi somutlaştırması gerekir. Yani, senedin düzenleyenin kim olduğu, senedin düzenleme tarihi ve yeri, vadesi, senetteki tüm kayıtlar, senedin rengi, boyutları, seri halde çıkarılan senetlerde seri numaraları gibi tüm tanımlayıcı özelliklere yer vermesi gerekir. Senedin fotokopisi varsa dilekçeye eklenir. Davacı iptalini istediği senedin kaybolduğunu inanılır şekilde ispat etmelidir.

Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin 09/01/2018 tarih,... Karar sayılı ilamında "Mahkemece tüm dosya kapsamına göre Türk Ticaret Kanunu'nun 730/20 maddesi yollaması ile aynı yasanın 669. maddesine göre açılacak zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış olduğu, keşidecinin bu davayı açma hakkı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir... Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesine dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesine usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." belirtilmiştir.

Somut olayda yapılan incelemede; davacı vekilinin, İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dosyası ve mahkememizin... Esas sayılı dosyası ile aynı çeklerin iptaline ilişkin istemde bulunduğu, dosyalarda feragat dilekçesi sunduğu, bu dosyada çeklerin görüntüsünü de sunduğu, çeklerin görüntüsünün incelemesinde; keşidecinin..., lehtarının ... olduğu, çekler üzerinde davacının çeki ciro ettiğine ilişkin ciro ilişkisi bulunmadığı anlaşılmakla; çek iptali davasının ancak yetkili hamil tarafından açılabileceği dikkate alındığında, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza