İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1013 K.2021/9

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA

Davacı vekili mahkememize verdiği 12/08/2016 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı ile davalının franchising sözleşmesi yaptığı, davalının franchising sözleşmesine aykırı davranması sebebiyle 33.134-USD sözleşme şartlarına aykırı olarak öğrenci kayıtlarının ve sayısının bildirilmemesi sebebiyle alacak talebinde bulunulduğu, 5.000-TL reklam, promosyon, fuar, tanıtım bedeli alacağının ve kar mahrumiyeti olarak 27.750-USD ... test ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının kabul edilemeyeceğini, lisanssız danışmanlık hizmeti verildiği iddiasının doğru olmadığını, lisans bedellerinin 42-USD olduğunu, müvekkilinin reklam hizmetlerinden faydalanmadığını, reklam bedeli talebinin yerinde olmadığını, franchising sözleşmesinin süresinden önce feshedildiğini, feshin geçersiz ve haksız olduğunu, kar mahrumiyeti olarak 27.750-USD talep etmesinin kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin lisanssız danışmanlık hizmeti vermediğini, sözleşmenin feshi için 3. uyarıda sözleşmenin feshinin gerektiğini, sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiğini, şubenin davacı tarafından geri alınarak çalışmasına devam ettiğini, KDV talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLER

Davacı vekili dava dilekçesinde; 05/03/2014 tarihli "... Franchising Sözleşmesi", ticari defter ve kayıtlar, banka hesapları, İzmir ... Noterliinin 14/06/2016 tarihli ... yevmiye nolu ihtarı, İzmir .... Noterliğinin 26/07/2016 tarihli ... yevmiye nolu ihtarı, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin ve sair hususları delil olarak bildirmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; Franchise sözleşmesi, ön protokol sureti, kira sözleşmeleri, işletmeye dair defter ve kayıtlar, taraflara ait banka kayıtları, mail kayıtları, SGK kayıtları, davalıya ait muhtar ve adres kayıtları, tanık, yemin ve sair hususları delil olarak bildirmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Delillerin toplanmasından sonra mahkememizin 12/09/2017 tarihli oturumunda bilirkişi incelemesine karar verilmiş mali müşavir bilirkişi ibraz ettiği 19/12/2017 havale tarihli raporunda dosya kapsamı hakkında beyanda bulunduktan sonra sonuç olarak; davalının yasal defter ve dayanağı muavin kayıtlarının tetkikinde davalı ile davacı arasında hizmet alım/satımına yönelik ticari bir çalışmanın mevcut olduğu, davalının yasal defterlerinin işletme defteri olduğundan borçlu olup olmadığının yasal defter kayıtlarından tespit edilemediği, davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre davalıdan 1.464,12-TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini bildirmiştir.

Mahkememizin 18/12/2018 tarihli oturumunda mali müşavir bilirkişi ile birlikte sözleşmeler konusunda uzman bilirkişinin de heyete dahil edilerek bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti ibraz ettikleri 21/03/2019 havale tarihli raporlarında dosya kapsamı hakkında beyanda bulunduktan sonra sonuç olarak; sözleşmenin feshine ilişkin olarak, davacı ...

Eğitim ve davalı ... arasındaki 05/03/2014 tarihli Franchising sözleşmesinin 26/07/2016 tarihinde haklı fesih edildiği iddiasına ilişkin olarak heyetleri tarafından herhangi bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı ve feshe gerekçe gösterilen kayıt dışı danışmanlık yapılan öğrencilere ilişkin dava dosyasında herhangi bir belge bulunmadığı, cezai şart alacağı talebine ilişkin olarak lisanssız öğrenci sayısının ve en yüksek lisans bedelinin ispatı halinde davacı ...

Eğitimin cezai şart miktarını talep edebileceği, delillerin nihai taktiri mahkemeye ait olmak üzere heyetleri tarafından lisanssız danışmanlık hizmeti verilip verilmediği ve verilmiş ise kaç öğrenciye verildiğinin tespit edilemediği ve davacının hem 2016 yılındaki en yüksek lisans bedelinin 72 USD olduğunu hem de kayıtdışı danışmanlık verilen öğrenci sayısını ispat etmekle yükümlü olduğu, cari hesap alacağına ilişkin olarak heyetleri tarafından yapılan inceleme neticesinde davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre davalıdan 1.464,12-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, cari hesap alacağının 11.087-TL olmadığı,

reklam katılım bedeli alacağına ilişkin olarak 2016 yılı için reklam katılım bedelinin 04/03/2016 tarihinde muaccel olmasına karşın yapılan teknik inceleme kapsamında reklam katılım bedeli faturasının davacı ... Eğitim tarafından süresinde düzenlenip düzenlenmediğine ilişkin bir inceleme yapılamadığı ve davacıdan 2015-2016 yılları reklam tanıtım bedeli faturalarının istenmiş olmasına karşın heyetlerine faturaların iletilmemesi neticesinde bu hususta bir inceleme yapılamadığı,

Mayıs Haziran ayları harcamalarının tazmine ilişkin olarak davalı tarafından her ne kadar işletmenin 01/05/2016 tarihinde davacıya devredildiği iddia edilmiş ise de dava dosyasında işletmenin devrine ilişkin bir yazılı sözleşme bulunmadığı dikkate alındığında 01/05/2016 tarihinde bir işletme devrinin gerçekleşmediği sözleşmenin 26/07/2016 tarihinde sona erdiği yönündeki heyet görüşü kabul edilirse davacı ...

Eğitim'in Mayıs ve Haziran aylarında yapmış olduğu kira ödemeleri ve personel harcamalarını davalı ...'dan talep edebileceği, davacı ...

Eğitim iki aylık 6.500-TL kira bedeli ve 7.000-TL işletme gideri olmak üzere toplam 13.500-TL'yi davalı ...'dan kural olarak talep edebileceği, bu hususta ilgili dönemde iddia olunan harcamaların yapıldığına ilişkin resmi belgelerin SGK ödemelerinin ve çalışan personel bilgilerinin ve ödemelere ilişkin banka dekontlarının kesin deliller ile ispat kuralı gereğince sunulması gerektiği, ...

Test bedeli alacağına ilişkin olarak davacı tarafından 700 test üzerinden bir hesaplama yapılmış ise de sözleşmenin iki yıl boyunca geçerli olduğu ve 26/07/2016 tarihinde sona erdiği dikkate alındığında sözleşmenin 9.3 maddesi uyarınca davalı ...'ın yükümlü olduğu ... test adedi 500 olduğu, davacı ...

Eğitim her ne kadar 145 test gerçekleştirdiğini iddia etmişse de bu test adedine ilişkin kesin delillerin de ibrazı gerektiği, davalının ... testinin kanuna aykırı olduğu ve bu test sebebiyle ...

Şubesinin kapatıldığı yönündeki iddialarının heyetleri tarafından değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, ancak davalının bu iddiaları doğrultusunda ... testinin kanuna aykırı olduğu tespit edilirse taraflarındaki Franchising sözleşmesinin ... testine ilişkin maddelerinin butlanına hükmedilmesi gerekecek olup bu hususta heyetlerinde ek bilirkişi görevlendirilmesi gerekeceğini bildirmişlerdir.

Davalı vekili 09/04/2019 tarihli dilekçesi ile rapora beyanlarını ve itirazlarını bildirmiş olup sonuç olarak; beyanları ve iddiaları doğrultusunda dosyanın TTK, TBK ve HMK konusunda uzman yeni atanacak bilirkişi heyetine tevdine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 09/04/2019 tarihli dilekçesi ile rapora beyanlarını bildirmiş olup sonuç olarak; dosyanın franshising sözleşmeleri konusunda uzman hukukçu bilirkişi tarafından incelenmesini talep etmiştir.

Mahkememizce taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti ibraz ettikleri 09/06/2020 havale tarihli ek raporlarında sonuç olarak; davacı ...Eğitimin ticari defterler uyarınca 1.464,12-TL davalıdan alacaklı olduğu,

01/05/2016 tarihindeki ticari işletme devrine ilişkin geçerli ve yasal olarak yazılı olması zorunlu bir devir sözleşmesi bulunmadığı ve bu sebeple sözleşmenin 26/07/2016 tarihli fesih ihtarı ile sona erdiğinin mahkeme tarafından benimsenmesi halinde Mayıs ve Haziran aylarında yapmış olduğu kira ödemelerine ilişkin olarak dava dosyasında aylık 3.250-TL kira bedeli kira kontratı bulunmakta olup bu hususta bir ödeme makbuzu dekontu bulunmadığı, davacı tarafından yapıldığı iddia olunan 7.000-TL işletme giderine ilişkin bir belgeye de dosyada rastlanamadığını bildirmişlerdir.

Davacı vekili 29/06/2020 tarihli dilekçesi ile ek rapora beyanlarını bildirmiş olup sonuç olarak; hukuk fakültesi ticaret hukuku ana bilim dalı üyesi, franchising sözleşmeleri alanında yetkin hukukçu bilirkişiden rapor alınmasını talep etmiştir. Davalı vekili 29/06/2020 tarihli dilekçesi ile ek rapora beyanlarını bildirmiş olup sonuç olarak bilirkişi kök ve ek rapora itirazlarının birlikte değerlendirilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dosya kapsamı itibariyle alınan bilirkişi raporu yeterli görüldüğünden yeni bilirkişi raporu alınması talebi yerinde görülmemiştir.

Toplanan deliller, bütün dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporlarına göre; davacı ile davalının franchising sözleşmesi yaptığı, davalının franchising sözleşmesine aykırı davranması sebebiyle 33.134-USD sözleşme şartlarına aykırı olarak öğrenci kayıtlarının ve sayısının bildirilmemesi sebebiyle alacak talebinde bulunulduğu, 5.000-TL reklam, promosyon, fuar, tanıtım bedeli alacağının ve kar mahrumiyeti olarak 27.750-USD ... test ücretinin tahsilinin talep edildiği,

alınan bilirkişi raporlarına göre dava dilekçesinde belirtilen ve franchising sözleşmesinin 6.2 ve 12. mdsine göre talep edilen 33.134-USD ve 27.750-USD alacak talebinin sübut bulmadığı, franchising sözleşmesinin 8/3 mdsine göre talep edilen 5.000-TL talep yönünden harcın yatırılmadığından dava konusu olmadığından bu kısım hakkında karar verilmesinin söz konusu olmadığı,

bilirkişi raporunda davacının cari hesaba dayalı olarak 1.464,12-TL alacaklı olduğu belirtilmiş ise de, dava dilekçesinde cari hesaba dayalı olarak alacak talep edilmediğinden bu kısım yönünden de karar verilmesi söz konusu olmadığından sübut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı