İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1117 K.2022/85

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen 28/09/2018 tarihli dilekçe ile, davalı tarafından davacı aleyhine İzmir ..... İcra Müdürlüğü'nün ....

Esas sayılı dosyası ile ödenmemiş faturalara istinaden cari hesaba dayalı 44.340,78 TL üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak davacının davalıya toplam borcunun 19.592,29 TL olduğunu, davalı şirketin 3.şahıslardan tahsil edemediği alacaklarının davacıya fatura ettiğini, bunu da sözleşme kapsamında hizmet vermiş gibi davacıya fatura ettiğini, bunun davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen e postalardan açıkça görüleceğini, davacının faturaları davalıya iade ettiğini, davalının davacı şirkete bu tutarlarla ilgili herhangi bir mal veya hizmet vermediğini,

icra dosyasından davacıya gönderilen ödeme emrinin personele tebliğ edildiğini, ilgili personelin konuyu yetkili makamlara geç ilettiğini, bu nedenle anılan takibe itiraz süresini kaçırdıklarını, bu nedenle davacının haciz baskısı altında olduğundan icra müdürlüğüne 19.592,29 TL kapak hesabı olan 22.962,89 TL ödeme yapması gerekirken toplamda 52.664,21 TL ödemek zorunda kaldığını, fazladan ödenen 29.701,32 TL'nin davalıdan tahsili gerektiğini,

açıklanan nedenlerle icra takibi baskısı nedeni ile davacının ödemiş olduğu 29.701,89 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Dava dilekçesi davalı şirkete tebliğ edilmiş, davalı şirket vekili tarafından verilen yanıt dilekçesi ile, taraflar arasında 28/04/2016 tarihli Kalite Kontrol Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme uyarınca davalı şirketin davacı bünyesinde tedarik edilen ve üretimde kullanılan parçaların kalite kontrol, ayıklama ve benzeri işlemlerini yaptığını, dava konusu uyuşmazlığa sebep olan faturaların da bu hizmete ilişkin olduğunu, davacının tedarikçilerinden temin ettiği parçaların ayıklamasını davalı şirkete yaptırdığını, sonrasında davalının onayından geçen parçalarla üretim yaptığını,

davacı şirketin sayısız tedarikçiden birçok parça temin ettiğini, davalının tüm bu tedarikçilerle tek tek sözleşme yapması ya da parçanın hangi tedarikçiye ait olduğunu bilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının bu hizmet bedellerini kendi tedarikçileri arasında nasıl muhasebeleştirdiğini hususunun davalı şirketi ilgilendirmediğini, davacının dava dilekçesine ek yaptığı elektronik posta iletilerinin bir çoğunun şirket içi yazışmalar olduğunu, bu yazışmaların davalı şirketle yapılmış gibi yansıtıldığını, davacının haksız ve kötü niyetli olduğunu,

dava konusu faturalara konu hizmetlerin farklı firmalara verilen hizmetler olmadığını, bu hizmetlerin yalnızca davacı ...'ya verilmiş olduğunu, bir an için verilen hizmetlerin yabancı tedarikçilere verildiğinin düşünülmesinde dahi, bu tedarikçilerin davacının alt tedarikçileri olduğunu ve davacı için çalıştığını, bu hususun davalı şirketle akdedilen sözleşmede de belirtildiğini, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesinin istendiği görülmüştür.

İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celp edilerek dosyamız içine alınmış, yapılan incelemesinde alacaklının dosyamız davalısı şirket olduğu, borçlunun dosyamız davalısı şirket olduğu, davalı tarafından davacı aleyhine faturalara dayalı olarak 44.340,78 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, takibe istinaden davacı şirket tarafından icra müdürlüğüne toplamda 52.664,21 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Dava, davacı şirket ile davalı şirket arasında varlığı konusunda ihtilaf olmayan sözleşme gereğince davalı şirketin davalı şirkete gönderilen ve üretime konu malların kalite kontrolünün üstlendiği, davacı tarafça davalı tarafın yapmış olduğu işlemlerden dolayı düzenlediği fatura bedellerini itiraz edilenler yönünden muhatabının davacı şirket olmadığının iddia edildiği, bu nedenle yapılan fazla ödemenin iadesinin tahsili istemi ile açılan davadır.

Dava dilekçesine ekli ve taraflarca varlığı kabul edilen 28/06/2016 tarihli kalite kontrol sözleşmesinin yapılan incelemesinde, sözleşmenin konusunun ... tarafından üretilen ve ... müşterisine ihraç edilecek olan ...Sistem onaylı-kaşeli ürünler üzerinde, taraflarca karşılıklı olarak anlaşılmış şartlar dahilinde ...'ya ait Org. San. Böl.

59501 Çerkezköy/Tekirdağ/Türkiye adresindeki fabrikada ...tarafından gerçekleştirilecek kalite kontrol, ayıklama ve tamir işlemleri olduğu, sözleşmenin süresiz olduğu, hizmet bedelinin ... adına yapılan normal çalışma için, yerli tedarikçiler için ve yabancı tedarikçiler için ayrı ayrı belirlendiği, ... adına yapılacak çalışmalara ilişkin çalışma ücretlerinin gösterildiği,

sözleşmeye konu edimin yerine getirilmesinde kullanılacak araçların ...tarafından sağlanacağı, ...personellerinin fabrikada yapacakları çalışma esnasında fabrikada uygulanan tüm kurallara bütünü ile uymak zorunda oldukları, ... firmasına giriş çıkışlarda içeriden dışarıya veya dışarıdan içeriye ... yetkililerinin bilgisi ve yazılı onayı olmaksızın hiçbir şey çıkarılmayacağı, aksi yöndeki davranışlardan doğacak zararlardan Exact'ın sorumlu olduğu,

...'nın Exact'ın iş bu sözleşme ile üstlendiği yerine getirebilmesi adına fabrika içerisinde gerekli yer ve ortamı yaratacağı, 5.1 no'lu bentte davalı şirketin bu sözleşme ile ...'ya ait olan ve müşterilerine sevk edilecek olan sözleşmede teknik özellikleri belirtilen ürünü sözleşme ekinde yer alan şartname ve benzeri belgeler çerçevesinde kalite kontrol, ayıklama ve tahsis işlemlerini yapacağı hususunun taraflar arasında kararlaştırıldığı, ayrıca çalışma işleyişine ilişkin diğer ayrıntıların belirlendiği görülmüştür.

Davacı şirketin ve davalı şirketin bağlı oldukları vergi dairelerinden 2018 yılı itibariyle BA/BS formları celp edilerek dosyamız içine alınmıştır.

Taraf vekillerine dayandıkları ticari defter ve kayıtların dosyaya sunulması veya bulundukları adresi bildirmeleri için kesin süre verilmiş, davalı vekilinin ticari defter ve kayıtların bulunduğu adresleri bildirdikleri görülmüş, dosya davalı defterleri üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi için Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 27/02/2020 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Raporun yapılan incelemesinde, davalı şirket tarafından yönetim kurulu kararlarına istinaden terkin edilen fatura tutarlarının, yeniden faturalandırılmak suretiyle davacı ... Endüstri A.Ş.'ye yansıtıldığı, önce ...

Endüstri A.Ş.'nin tedarikçileri adına düzenlenen Ve sonrasında terkin edilerek davacı şirkete yansıtılan faturalara konu hizmetin davalı tarafından fiili olarak davacıya mı yoksa mezkur şirketin tedarikçilerine mi verildiğinin dosya içeriği bilgi ve belgeler ile tespit edilmesinin mümkün olmadığı, fakat davalı şirketin tedarikçilerle davaya konu tutarın çok üzerinde tutarlarda fatura düzenlenmesi şeklinde süregelen bir ticari ilişkisinin bulunması ve verilen hizmetin muhatabı olarak evvelen tedarikçilere fatura kesilmesinin davacı tarafından yapılan hizmetin esasen tedarikçilere verildiğine karine oluşturduğu, Davacı ...

Endüstri A.Ş.'ye yansıtılan toplam 29,935,85 TL tutarın daha önce davacının tedarikçilerine fatura edilmiş olmasının; verilen hizmetin muhatabını en iyi bilmesi lazım gelen davalı şirket tarafından iradi olarak hizmetin tedarikçilere verildiğinin kabulü anlamına geleceği, davalının verdiği hizmetin muhatabı olarak tedarikçiler adına düzenlenmiş olan faturaların ödenmemesi veya kabul edilmemesi neticesi ile “ garantörlük” kapsamında bir başka şirkete (...

Endüstri A.Ş.) faturalandırılmasının iktisadi ve ticari açıdan mümkün olmayacağı, davalı tarafından teslim edilen malların eksik veyahut kusurlu olduğuna dair taraflarca bir belge düzenlendiğine veya bir yazışma yapıldığına ilişkin bir bilginin dosyada bulunmadığı, davalının söz konusu faturalara ilişkin yasal süresi içerisinde (fatura düzenleme tarihinden itibaren 8 gün) yapmış olduğu bir itirazının dosya münderecatında yer almadığı, Davalı ...Systems Kalite Kontrol Ltd.

Şti. tarafından tedarikçiler adına düzenlenen 209,935,85 TL faturanın iptal edilerek davacı şirket ... Endüstri A.Ş.'ye yansıtıldığı, davalı tarafından başlatılan icra takibine istinaden davacının icra müdürlüğüne toplamda 52.664,21 TL ödemede bulunması sonucunda ise istirdada konu alacağın 209.701,32 TL olduğu ve takip tarihi ve dava tarihi itibariyle hesaplanabilecek bir temerrüt faizinin olmadığı yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Raporun taraflara tebliğ edildiği, davalı tarafın rapora karşı itiraz dilekçesi verildiği görülmüş, dosya davalı vekilinin itirazları değerlendirilerek ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişiye yeniden tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 05/01/2021 havale tarihli ek raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür. Ek raporun yapılan incelemesinde, kök rapor ile aynı yönde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Taraflar arasında ki uyuşmalık davalı şirket tarafından yapıldığı belirtilen ve buna ilişkin düzenlenen faturalara göre kalite kontrol ediminin dava dışı üçüncü firmalara ait ürünler üzerinde gerçekleşmesi nedeni ile davacının belirtilen bedellerde ki faturalar yönünden sorumlu olmadığı iddiasına dayanmaktadır.

Sözleşmenin yapılan incelemesinde, davalının kalite kontrol işlemini davacıya ait yerde gerçekleştirdiği ve bu yer haricinde davacının tedarikçi olarak görünen firmalarından alınan malların kalite kontrolünün yapılmasının mümkün olmadığı, davacı şirketin bünyesinde mevcut fabrikada yapılan kontroller ve sonrasında düzenlenen faturaların davacıya teslim edildiği ve davacı tarafından ticari defterine kaydedildiği, söz konusu faturalara dayalı olarak davacı aleyhine davalı şirket tarafından icra takibinin başlatıldığı,

icra takibi sonrası yine davacı tarafça dava konusu edilen faturalara ilişkin herhangi bir uyuşmazlık çıkarılmaksızın yeniden ödeme yapıldığı, daha sonrasında dayanılan faturalarda bir kısmında ki edimin sözleşme harici olduğu iddiasında bulunulduğu anlaşılmıştır.

Tarafların karşılıklı olarak mal ve hizmet alımına ilişkin düzenledikleri ve vergi dairesine bulundukları beyannameler dikkate alındığında da faturaların beyan edildiği anlaşılmıştır.

Davacı şirketin tedarikçisi olarak görülen firmalar tarafından davacıya ait fabrikada davalı tarafından yapılan kalite kontrol işleminin ederinin davalı tarafından önce tedarikçi firmalar adına düzenlendiği ancak daha sonrasında yansıtma faturası düzenlenmek sureti ile davacıdan söz konusu bedellerin talep edildiği ve davacı tarafından faturalara itiraz edilmediği, ticari defterlere kaydedildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafa ait fabrikada sözleşme gereği davacı tarafın temin ettiği ürünler haricinde başka bir ürünün kalite kontrolünü gerçekleştirmesi mümkün olmadığı hususu dikkate alındığında ayrıca faturaya konu iş ve hizmetlerin sözleşme harici olduğunun ispatının da davacı tarafından şüpheye mahal bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiği, bu haliyle davacının davasını ispatlayamadığı ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Yazman ... · e-imzalıdır Yargıç.... · e-imzalıdır