İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/689 K.2022/253

Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından Mahkememize verilen 31/05/2017 tarihli dava dilekçesi ile; davacının davalı tarafa çerezlik ayçiçeği çekirdeği sattığını, malın bedelinin aslen USD olduğunu, ancak VUK uyarınca faturaların TL cinsinden düzenlendiğini, 26/10/2016 tarihli ... ve ... sıra nolu faturalara davalı tarafça itiraz edilmediğini, zira tarafların anlaşması ve iradesinin mal bedeli için USD dolar kurundan ödeme yapılması olduğunu, 26/10/2016 gün ve ... sıra nolu faturanın USD kur fiyatının 3.083,50 USD olduğunu, genel toplamın 30.678,75 TL karşılığının ise 94.597,92 olduğunu,

26/10/2016 gün ve ... sıra nolu fatura USD kur 3.083,50 USD genel toplam 78.901,20 TL karşılığının ise 94.957,92 olduğunu, bu faturala mahsuben davalı yan tarafından, 05/02/2017 gün ve 48.024,77 TL'lik, 19/03/2017 gün ve 130.000,00 TL'lik, 19/04/2017 gün ve 130.000,00 TL'lik çekler ile ödeme yapıldığını, bakiye bedel/kur farkı yönünden davalı yan ile defalarca görüşüldüğünü, nihayetinde davacının 30/04/2017 gün ve ... sıra nolu 56.444,60 TL bedelli kur farkı faturasını kestiğini ve davalıya gönderdiğini, davalının ise keşide ettiği ihtarname ile ticari ilişkiyi ödeme tarihlerini kabul ettiğini ancak,

kur farkı faturasını kabul etmediğini ve fatura aslını iade ettiğini, akabinde İzmir 21. İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine haksız ve kötü niyetli bir şekilde itiraz edildiğinden iş bu davanın açıldığını, davalı yanın ödemekle yükümlü olduğu bedele karşı haksız şekilde itiraz ettiğini, davacının alacağını tahsil edememe tehlikesi olduğunu, bu nedenle davalı adına kayıtlı olan araç ve taşınmazlar üzerine üçüncü kişilere devrini önlemek amacı ile tedbir konulmasını talep ettiklerini, davalının İzmir 21. İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına,

takip tarihinden itibaren temerrüt faizi işletilmesine, borçlunun takip çıkışının %20 'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, borçlu adına kayıtlı taşınmaz ve araçlar üzerine karar kesinleşinceye kadar tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Dava dilekçesinin Mahkememizin .../... Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür. Mahkememizce yargılamanın yapıldığı, 10/04/2018 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı kararı ile " 26/10/2016 tarihli faturalarda ürünlerin miktarının ve karşılığında fiyatlarının yazıldığı ve bu fiyatların TL olarak gösterildiği, sadece açıklama kısmında USD kurunun ve USD genel toplam adı altında bir bedelin gösterildiği ancak, davalının TL olarak gösterilen bedel yönünden bu bedeli ödemek üzere işlem yaptığı ve bu işleme davacı tarafından itiraz edilmediği dikkate alındığında davacının kur farkı isteminin yerinde olmadığı" gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Davacı vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulduğu, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 15/10/2020 tarih .../... Esas .../... Karar sayılı karar ilamı ile kararın kaldırılmasına karar verildiği, kararın gerekçesinde "...

Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki ticari ilişkide kur farkı alacağı için fatura düzenlenebilmesinin koşulu, taraflar arasında bu hususta sözleşme bulunması ya da ticari teamülün kur farkı düzenlenmesi şeklinde oluştuğunun anlaşılması koşullarına bağlıdır. Taraflar arasında bu hususta düzenlenmiş bir sözleşme yoktur. Taraflardan davacının ticari defterleri incelenmiş, davalının ticari defterleri incelenmemiştir.

Kur farkı faturası düzenlenmesi hususunda taraflar arasında oluşmuş bir ticari teamül oluşup oluşmadığı anlaşılmamıştır.

Mahkemece 16/01/2018 tarihli celsede davalı vekilinin bilirkişinin inceleme yapması sırasında kayıtların hazır edilmesi hususunda uyarıda bulunulmasına karar verilmiş, "uyarıda bulunuldu" açıklaması yer almış ise de, yapılan ihtaratın davalı vekiline defterleri hazır etmesi için kesin süre içermediği, hazır etmediği taktirde taraflar arasında kur farkı faturasının düzenleneceğine ilişkin fiili bir uygulamanın var olduğunun kabul edileceğine ilişkin ihtarat içermediği, bu haliyle usuli olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında davalıya defterlerini hazır etmesi için usulüne uygun ihtarat yapılması, defterler sunulduğunda davalı defterleri incelenerek kur farkından dolayı taraflar arasında nasıl bir uygulama olduğunun tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden..." hususunun belirtildiği görülmüş, dava dosyasının Mahkememizin 2020/689 Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.

Dava, taraflar arasında mal alım satımına ilişkin ticari ilişki nedeniyle davacı tarafından satılan emtianın bedelinin USD üzerinden bedelinin kararlaştırıldığı ancak davalı tarafından yapılan ödemelerin TL üzerinden yapıldığı, yapılan ödeme sonrasında oluşan kur farkının tahsili için fatura düzenlendiği, fatura bedelinin davalı tarafından ödenmemesi üzerine davalı aleyhine açılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Davaya konu İzmir 27. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyası celp edilerek dosyamız içine alınmış, yapılan incelemesinde alacaklının dosyamız davacısı şirket olduğu, borçlunun dosyamız davalısı şirket olduğu, 30/04/2017 tarihli 56.444,60-TL bedelli faturaya dayalı olarak genel haciz yolu ile başlatılan icra takibine davalının süresinde itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği, takibe dayanak faturanın kur farkı gerekçesi ile düzenlendiği görülmüştür.

Davalı vekiline, davalı şirketin defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesi için Mahkememizce BAM kararı uyarınca belirlenen gün ve saatte hazır etmesi için uyarıda bulunulduğu, davalı vekili tarafından ticari defter ve kayıtların harici bellek ortamında dosyaya sunulduğu görülmüş, dosyanın davalı defterlerinin bulunduğu adres olarak bildirilen yerde inceleme yapılarak rapor düzenlemesi için öncesinde rapor düzenleyen Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiye tevdine karar verilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 10/08/2021 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Raporun yapılan incelemesinde, taraflar arasında ki ticaretin 2018 yılı öncesine dayandığı, davalı tarafın İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen .../...

Esas sayılı dosyasında konkordato talebinde bulunduğu, Mahkeme tarafından 19/06/2020 tarihinden itibaren 1 yıllık kesin mühlet verilmesine karar verildiği, davalı ticari defterlerinde ...-...-...-... al hesabında işlem gördüğü, takip tarihi itibariyle davacıya 13.143,08 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, dosyada bulunan mevcut faturaların incelendiği, faturaların TL olarak düzenlendiği ancak üzerinde karşılığı USD günlük kurları ile toplam USD değerinin yazılı olduğu,

davalı tarafın davacı fatura içeriklerine 8 gün içinde itiraz etmesi gerekirken itiraz etmeyip kendi kayıtlarına işlediğinden davacının kesmiş olduğu USD faturalarını kabul etmiş sayılacağı, Vergi Usul Kanununa göre davacı tarafından yabancı para üzerinden kesilen faturalara kur değerleme yapılmasının zorunlu olduğu, davacı faturalarının günlük kur ile USD karşılığının 109.579,95 USD olduğu, davalı tarafın çek ödemelerinin USD karşılığının 99.423,77 USD olduğu, davacı tarafından V.U.K'na göre kesmesi gereken kur farkı alacağının 31.464,86 TL olduğu yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Raporun taraflara tebliğ edildiği, taraf vekillerinin rapora karşı beyan dilekçelerini sundukları görülmüştür. Davacı ile davalı arasında ki ticari ilişkinin bir defaya mahsus alım-satıma ilişkin olduğu, taraflar arasında süregelen alım satım ilişkisinin bulunmadığı, davacı tarafça davalıya satışı gerçekleştirilen ürün bedellerinin davalı tarafından çek ile ödemesinin yapıldığı, buna göre, taraflar arasında ticari teamül oluştuğunun kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır. Ayrıca taraflar arasında kur farkının ödeneceğine dair bir sözleşme olmadığı dosya kapsamından anlaşılmış, buna göre sözleşmeye dayalı olarak kur farkı ödenemeyeceği kabul edilmiştir.

Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davacı tarafından davalıya satışı gerçekleştirilen ve bu konuda herhangi bir ihtilaf olmayan ürün bedellerinin davalı tarafça davalıya çek düzenlenmek sureti ile ödendiği ancak davacı tarafından düzenlenen çek tarihlerine göre, kur farkı oluştuğu iddiası ile davalının muhatap olarak gösterildiği, kur farkı faturasının düzenlendiği, davalı tarafça bu bedelin ödenmediği,

Mahkememizce yapılan incelemeye göre, davacı ile davalı arasında bir defaya mahsus satış gerçekleştiği, taraflar arasında teamül niteliğinde kabul edilebilecek şekilde kur farkı faturası düzenlendiğine ilişkin ticari ilişki olduğunu gösterir yapılagelen satış işlemlerinin bulunmadığı, bu nedenle bu yönden kur farkı alacağının doğduğunu gösterir bir hususun tespit edilmediği, kur farkının tahsil edilebilmesi için diğer koşul olan taraflar arasında bu konuda bir sözleşme olması gerektiği koşulunun taraflar arasında oluşmadığı,

bu haliyle davacının davalıdan kur farkı alacağının doğduğunu gösterir iddianın ispatlanamadığı ve sonuç itibariyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Yazman ... · e-imza Yargıç ... · e-imza