İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/530 K.2024/30

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA

Davacı vekili mahkememize verdiği 12/08/2021 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, davalı şirket ile 23/05/20018 tarihli teklif formu ve 10/07/2018 tarihli teknik şartname eser sözleşmesi kapsamında; davalıya klima ve havalandırma sistemi yapımı işi için anlaşma yapıldığını, klima sistemlerinin kısmen tamamlandığını ve kalan işin tamamlanması bakımından iş yerinin hazır edilemediğini bu sebeple işin yarım kaldığını, daha sonra yarım bırakılan işin davalı tarafından başka bir işletmeye yaptırıldığını, sözleşmenin feshedildiğini, yapılan iş karşılığının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava harcının eksik yatırıldığını tamamlanması gerektiğini, dosyaya sunulan 10/07/2018 tarihli belgenin taahhüt belgesi olduğunu, sözleşme olmadığını, taahhüt kapsamında davacının işe süresinde başlamadığını ve süresinde bitirmediğini, alacak yönünden davalının temerrütünün oluşmadığını, çalışılmayan süreler yönünden davalı şirketin ihmal ve kusurunun bulunmadığını, davacı taraftan olan alacağına karşılık gecikme cezası yönünden takas mahsup taleplerinin bulunduğunu, işyerine ait işin bitirilememesi nedeniyle müvekkilinin 3. Kişiye ödemek zorunda kaldığını takas bedelinin de mahsubunu istedikleri,

davacının işi yapmaması sebebiyle müvekkilinin mağdur olmaması için yarım kalan işin başka firmaya yaptırıldığını, İzmir ... AHM' nin ... D.

İş sayılı dosyasından yapılan tespit ve bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, alacağın likit olmadığını, işin yapılıp bitirildiğinin ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, müvekkilinin temerrütünün oluşmadığını, yabancı para borcu yönünden vade gelmediğinden imalat tarihindeki kur üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini belirterek davanın reddinin talep edildiği görülmüştür.

DELİLLER

Davacı vekili dava dilekçesinde. İzmir .... İcra Md. ... E. Sayılı icra takip dosyası, İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi ...

D.İş sayılı tespit dosyası, 16.09.2020 tarihli ... arabuluculuk anlaşamama tutanağı , Müvekkil şirket ile davalı arasında imzalanmış 23.05.2018 tarihli teklif formu, 10.07.2018 tarihli sözleşme, Klima sisteminin borulaması ile ilgili ... onaylı proje ve ... firmasından temin edilen en yüksek iskonto uygulanmış fiyatlandırma tablosu, Müvekkilin Karşıyaka .... Noterliği'nin 28.08.2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı, Davalının İzmir ....

Noterliği'nin 11.09.2018 tarih ve ... yevmiye nolu cevap ihtarı, Tarafların ticari defter ve belgeleri, ... Klima Sistemleri DVM S tavsiye edilen montaj birim fiyatları, ... olarak DWG formatında proje, Bilirkişi incelemesi, keşif, tanık ve sair hususları delil olarak bildirmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 23.05.2018 Tarihli Teklif Formu ve 10.07.2018 Tarihli Davacı Tarafından Verilen Taahhüt, İlgili dava ve icra dosyaları, Kira Sözleşmesi, 04.10.2018 Tarihli ... Klima İklimlendirme Sistemleri Tarafından Düzenlenen Fatura, Eksik İşler Raporu, İzmir .... Noterliği'nin 11.09.2018 tarihli ... Yevmiye Numaralı İhtarname, 08.09.2021 Tarihli Tutanak ve Alındı Belgesi, Ticari Defter ve Kayıtlar, BA/BS Bildirim Formaları, Vergi Dairesi Kayıtları (2018 2019 KDV Beyannameleri, Tanık anlatımları, Uzman Görüşü, Keşif ve Bilirkişi İncelemesi, 20.09.2018 Tarihli Uzman Görüşü, İsticvap, Yemin, Yargıtay Kararları ve sair hususları delil olarak bildirmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Delillerin toplanmasından sonra mahkememizin 07/04/2022 tarihli oturumunda bilirkişi incelemesine karar verilmiş, bilirkişi heyetinin ibraz ettiği 05/01/2023 havale tarihli raporunda dosya kapsamı hakkında beyanda bulunduktan sonra sonuç olarak, Davacının 12,08.2021 havale tarihli dilekçesi ekinde mahkemeye sunulmus olan klima projesi incelenmiş olup, gerek projenin ne düzenleyen ne de onaylayan ve kabul eden taraflarca imzalanmamis olması, gerekse proje üzerinde bakır borulama ve drenaj hatlari ile havalandırma kanallarının çaplarının bulunmaması nedeniyle, tarafimizdanda metraj ve değerlendirme çalışmasında kullanılamamıştır.

Davacı vekilinin 26.11.2018 tarihli dilekçesi ekinde bulunan karşı tarafa sözleşme ile birlikte sunulan ve karşılıklı kabul gördüğü belirtilen 23.05.2018 tarihli teklif formu incelendiğinde; oval havalandırma kanal imalati olarak metraj belirtilmediği, sadece 1 adet 1.200, 00-USD teklif edildiği, borulama, montaj drenaj ve devreye alma işi olarak boru çapı ve metraj belirtilmediği,

sadece 1 adet 5.200,00-USD teklif edildigi görülmekte olup, işin tamamının davacı tarafından yapilmadığı beyan edildiğinden ve ...ASHM nin ...D.iş tespit raporununda incelenmesinden , ve de mahallinde 12.10.2018 tarihinde yapılan kesif esnasında oval havalandirma kanallar ve borulama-drenaj islerinin tamamlanmış olduğu tespit edildiğinden dolayı, davacı tarafından yapılan kanal ve borulama imalatlarınınn tespitinin mümkün olmadığınında göz önüne alındığında davacinin işi biraktığı aşamadan sonra davalı şirketin işi başkasına tamamlatıgını,

Dosya içerisinde ... firmasınca 04/10/2018 tarihinde kesilen seri no : 056047 olan KDV dahil 98.575,00.TL değerinde faturanın ... bileşim Teknolojileri San.Tic Ltd Şti ( Kazım dirik Mh. 184 Sk.No:60 K:3 —D:6 Bornova adlı firmaya kesildiğini), Anca bu faturanın davalı yer için mi veya başka yer içinmi kesildiğinnin bilinmediğini , Çünkü ... Bilişimle ... arasında herhangi bir sözleşmesi dosya detayında görülememiştir.

İş yerinin depremden yıkıldığından resimde görüldüğü gibi boş arsa olduğundan, Davacının işi bırakmasından sonrasındaki yapılan iş kalemleri yerinde görülerek tespit edilememiştir.

Davacının takip tarihi itibariyle 37.197,19.TL alacaklı olduğu, Davalının ve davacının

muhasebe kayıtlarında her iki tarafla ilgili bir belgeye rastlanmamıştır. Dolayısı ile davalının

temerrüte düşmediği dosya detayından tespit edilmiştir. Takip tarihinden sonra takip dosyasına ve davacıya herhangi bir ödeme dosya detayında gözükmemektedir. Takip tarihi itibarı ile alacağı 5.590,09. USD * (3750,00.TL )işçilik bedelidir. Yukarı da belirtildigi üzere; davacının ise başlayıp işi bıraktığı tarihe kadar yapmış olduğu işlerin ve bedelinin tespiti, tarihi itibariyle piyasa değerlerinin; Monte edilen cihazlarin 5.590,09-USD (33.447,19-TL) olduğu, Yapılan isçiliklerin 3.750,00-TL olduğu, davacının ise başlayıp. İşi bıraktığı tarihe kadar yapmış olduğu işlerin ve bedelinin toplam değerinin 33.447,19-TL + 3.750,00-TL = 37.197,19-TL olduğunu bildirmiştir.

Davacı vekili 24/01/2023 tarihli rapora beyan dilekçesinde itirazlarını bildirmiştir.

Davalı vekili 24/01/2023 tarihli rapora beyan dilekçesinde itirazlarını bildirerek ek rapor alınmasını talep etmiştir.

Dosya kapsamı itibariyle alınan rapor yeterli görüldüğünden yeni bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.

Mahkememizin 07/03/2023 tarihli oturumunda dosyanın ek rapor alınması için bilirkişi incelemesine karar verilmiş bilirkişi heyetinin 08/06/2023 havale tarihli ek raporunda sonuç olarak, Davalı şirketin, ... adresindeki ofisinin “Klima ve Havalandırma Sistemi Yapım İşi"ne ilişkin olarak, davacı şirket tarafından 23.000.USD*KDV bedel ile üstlenilmesi konusunda 23.05.2018 tarihinde," Teklif Formu" tanzim edilmek suretiyle teklif verilmiş, teklif formu taraflarca onaylanmak suretiyle kaşelenip imzalanmıştır.

Teklif formunda yapılacak işlere ilişkin olarak, 10.07.2018 tarihli 15 maddeden oluşan, “... Ofis Klima ve Havalandırma Sistemi" yapım işi sözleşmesi adı altında “teklif formunda yapılacak işler” metin haline getirilmiştir.

Davacı şirketin, sözleşmenin imzalanmasıyla aynı gün işin yapımına başladığı, 1 haftalık çalışmasından sonra, “işin yapılacağı ofisin” duvar ve zemin beton işlerinin, davalı tarafından tamamlanmamasından bahisle, “ofisin hazır hale getirilmesi” için çalışmalarına ara verdiği ifade edilmiştir.

Daha sonra, davalının; kurun sabitlendirilmesi talebi, davacının 4420 peşinatın ödenmesi talebi vb. hususlardan dolayı işin devam etmediği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından, yapılan işlerin tespiti amacıyla İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.ş. Sayılı dosyasıyla tespit yaptırılmış, 24.10.2018 tarihli tespit raporu tanzim edilmiştir. 24.10.2018 tarihli tespit raporu; Davacı tarafından, yapılan işlerin tespit tarihi itibariyle piyasa değerleri olarak, Monte edilen cihazların 5.590,09-USD (33.447,19-TL) Yapılan isçiliklerin 3.750,00-TL Yapılan işlerin tespit tarihi itibarı ile toplam değerinin 33.447,19-TL + 3.750,00-TL = 37.197,19-TL olduğu, davacın ancak bu bedeli talep edebileceği rapor edilmiştir.

Davacı alacağının hesaplaması aşağıya çıkarılmıştır.

A) 24.10.2018 tarihli tespit raporuna göre davacı alacağının belirlenmesi halinde, 07.02.2020 takip tarihi itibariyle; toplam 7.777,03 USD davacı alacağının olacağı,

B) Dosyaya sunulan belgelere göre davacı alacağının belirlenmesi halinde, Dava dışı “... İKLİMLENDİRME SİSTEMLERİ/ ...” firmasının, 04.10.2018 tarihli A seri ... sıra nolu KDV dahil 98.535,00-TL bedelli faturası ile ... SAN. VE TİC. LTD.ŞTİ. tarafından tanzim edilen 23.05.2018 tarihli TEKLİF FORMU toplam tutarının karşılaştırılması halinde, İmzalı “teklif formunda" yapılacak işlerin toplam bedeli, 23.000,00 USD, ... faturasının bedeli 98.535,00-TL / 6,1447-TL » 16,035,77 USD Toplam iş bedeli- ... faturası = kalan iş bedeli olmak üzere toplam 8.217,79 USD davacı alacağının olacağı,

C) Davalının, Takas ve Mahsup talebi İle Cezai Şart talebi,

Cezaj Şart talebi; Davacının işi bırakmasında haklı olup olmadığı hususu hukuki bir konu olup, heyetimiz içinde hukukçu bulunmamaktadır. Bu konuda hükmün hukuki taktiri sayın mahkemeye ait olduğundan cezai şart konusunda her hangi bir hesaplama yapılmamıştır. Kira konusunda takas mahsup talebi; Takas mahsup talebinde bulunan davalının, talebinin; sayın mahkemece kabulü ve davalının ofisini 77 gün kullanmadığı varsayılması halinde, davalının 3.946,49 USD kira ve aidat bedelinin, davacı alacağından mahsup edilebilineceğini bildirmiştir.

Davacı vekili 26/06/2023 tarihli dilekçesi ile bilirkişi ek raporuna karşı beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davalı vekili 23/06/2023 tarihli dilekçesi ile bilirkişi ek raporuna karşı itirazlarını bildirerek takas mahsup yapılmasını ve yeni bilirkişi raporu alınmasını talep etmiş olduğu görülmüştür.

Dosya kapsamı itibariyle alınan bilirkişi raporu yeterli olduğundan davalı vekilinin yeni bilirkişi raporu alınması talebinin reddine karar verilmiştir.

Toplanan deliller, bütün dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporuna göre.

Davacı şirketin, davalı şirket ile 23/05/20018 tarihli teklif formu ve 10/07/2018 tarihli teknik şartname eser sözleşmesi kapsamında; davalıya klima ve havalandırma sistemi yapımı işi için anlaşma yapıldığını, klima istemlerinin kısmen tamamlandığını ve kalan işin tamamlanması bakımından iş yerinin hazır edilemediğini bu sebeple işin yarım kaldığını, daha sonra yarım bırakılan işin davalı tarafından başka bir işletmeye yaptırıldığını, sözleşmenin feshedildiğini, yapılan iş karşılığının tahsiline karar verilmesini talep edildiği,

alınan bilirkişi raporlarına göre, davacının davalıya iş yerinde klima ve havalandırma sistemi yapılması konusunda anlaşma yapıldığı, ancak anlaşmaya ilişkin sözleşmenin tam olarak tekemmül etmediği, davacı şirket kaşe ve imzasının mevcut olduğu, davalı şirket kaşesinin mevcut olduğu ancak imzanın bulunmadığı, taraflar arasındaki yapılan sipariş formunun taraflarca kabul edilip imzalandığı, sipariş formuna göre iş bedelinin 23.000 USD olduğu, yapılacak işin teknik şartnamesinin mevcut olmadığı, davacının işe başlaması ile taraflar arasındaki sözleşmenin benimsenmiş olduğu,

işin yarım bırakılması bakımından davacının işi sözleşmeye göre zamanında yürütmemesinde ve gecikmeye sebebiyet vereceğinden, sözleşmenin fesihinin yerinde olacağı, davacı ise davalının peşin ödeme yapmadığını, ödeme şartlarına uymadığını beyan ederek sözleşmeye haklı olarak fesih ettiğini belirtmişler ise de; taraflar ödeme planına ve peşin ödeme miktarına ilişkin delillerinin dosyaya sunmadıklarından davacının bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiş, işin geciktirilmesi sebebiyle davalı tarafından işin fesih edilmesinin yerinde olduğu, haksız feshin söz konusu olmadığı,

maliyet yönünden yapılan değerlendirmede teknik şartnameye göre kurullanılacak malzemelerin fiyatlandırılmasının mümkün olmadığı, teklif formunda belirtilen iş bedelinin 23.000 USD esas alınarak ve davalının işin tamamlanması için dava dışı ...

Sistemlerinin düzenlenmiş olduğu fatura bedeli 16.035,77 USD'nin mahsubu ile, bakiye davacının yapmış olduğu iş bedelinin 6.964,23 USD olacağı, bilirkişi heyeti bu miktara KDV uygulamış ise de, sözleşme fiyatlarının KDV'li düzenlenmesi zorunlu olacağından sonradan KDV hesabı yapılması yerinde görülmemiş, davacı tarafından işin geciktirilmesi sebebiyle davalının kira ödemek zorunda kaldığı, kira bedelinin 3.946,49 USD olduğu, bu miktarın mahsubu ile, davacı alacağının 2.644,21 USD olduğu, davalının temerrütü sebebiyle işlemiş faiz alacağının 159 USD olduğu, davacı alacağının toplam 2.803,21 USD olduğu,

davacının sözleşmeyi haklı olarak fesih ettiğine dair deliller mevcut olmadığından, davacı vekilinin cezai şart talebi yerinde görülmediğinden;

Davanın kısmen kabulü ile, davalının İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin 2.644,21 USD asıl alacak, 159 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.803,21 USD üzerinden icra takip tarihinden itibaren asıl alacağın Kamu Bankalarınca kısa vadeli USD döviz hesabına uygulanan en yüksek döviz faizi uygulanarak devamına, hüküm altına alınan itirazlı alacak likit vasıflı olduğundan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ait istemin reddine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı