İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/841 K.2024/519

Mahkememizde görülmekte bulunan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA

Davacı vekili, mahkememize verdiği 12/05/2014 tevzi tarihli dava dilekçesi ile ve özetle: Davacı şirket ile davalı banka ... şubesi ile 26/10/2011 düzenlenme tarihli 15.000.000,00 TL tutarlı kredi genel sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye istinaden 3.000.000,00 TL kredi kullandığını, ... nolu kredinin 4 nolu taksitten sonra erken kapatılması yoluyla tamamının geri ödendiğini, ödeme sırasında kredi borcunun erken kapatılması yoluyla ödenmesi nedeniyle, davalı bankanın fahiş miktarda erken kapatma komisyonu hesaplaması üzerine ödeme dekontu üzerine ihtirazi kayıt dermeyan edildiğini,

erken kapama komisyonu olarak genel toplam 194.246,35 TL davacı şirketten tahsil edildiğini, bu miktarın diğer bankaların uyguladığı erken kapama komisyonları ile kıyaslandığında fahiş, haksız ve ahlaka aykırı bulunduğunu beyanla davacıdan tahsil edilen, kredi erken kapama komisyonu bedelinden şimdilik belirsiz alacak olarak 140.000,00 TL 'sinin yargılama sonunda hesaplanacak fazla kısmın harcının tamamlattırılarak tahsil edilen tarih itibariyle ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen süresinde cevap vermemiştir.

DELİLLER

Davacı dava dilekçesinde; kredi genel sözleşmesi, erken kapama dekondu ve dekontu ve dekontta yer alan ihtirazi dermeyanı, bilirkişi incelemesi ve diğer delillerini sunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Delillerin toplanmasından sonra mahkememizin 13/01/2015 oturumunda bilirkişi incelemesine karar verilmiş, bilirkişi ibraz ettiği 06/04/2015 havale tarihli raporunda dosya kapsamı hakkında beyanda bulunduktan sonra sonuç olarak ; banka kayıtlarının incelenmesinde davalı banka tarafından davacı firmaya 60 ay vadeli, sabit faiz ve taksitli, 12 ay ödemesiz dönemli, 3.000,000 TL kredi kullandırıldığı, kullandırılan kredinin 12 aylık ödemesiz döneminden sonra taksiz ödemelerinin başlangıcından kısa süre sonra 4 taksit ödemesi sırasında davacı yan tarafından kapatıldığı,

kredinin kapatılması sırasında banka tarafından 180.000 TL erken kapatma ücretinin tahsil edildiği, taraflar arasında imzalanan 26/10/2011 tarih 15.000,000 TL meblağlı genel kredi sözleşmesinin 36.6 maddesi uyarınca ödeme tarihindeki kredi tutarı üzerinden % 20 oranında cezai faiz talep edebileceği hususunun düzenlenmiş olduğu, orta vadeli olarak kullandırılan kredinin vadesinden önce kapatılmasını talep eden borçlunun, erken ödemede indirim talebinde bulunamayacağı düzenlenmesi bulunduğu,

davalı banka tarafından cezai faiz talebinden vazgeçildiği yönünde hiç bir beyan ve iradenin olmadığı gibi aksi yönde erken kapatma ücreti tahsil talebi bulunduğu, davalı banka tarafından tahsil olunan tutarın, kredinin vadesinde ödenmesi halinde elde edeceği toplam 1.016.016,41 TL faiz geliri yanında, normal ve makul olduğu belirli bir vade ile sabit faiz oranlı olarak kullandırılan kredilerin erken kapatılması halinde sektördeki diğer bankaların da erken kapatma ücreti komisyonu veya faizi adı altında bir bedel talep etme uygulamasının bulunduğu,

Bankalarca tahsil edilmesi gereken komisyon oranları ve ücretler ile ilgili özel bir düzenleme olmaması nedeniyle raporda üst bölümde detaylı izah edildiği gibi TCMB tarafından bankalarca serbestçe belirleneceğine dair düzenleme bulunduğu, tüm bu tespit ve değerlendirmeler ile davalı bankanın davacı yandan erken kapatma ücreti talep ve tahsil hakkı olduğu, tahsil olunan tutarın da kredinin kapatılma evresi, bankaca vazgeçilen faiz geliri ile karşılaştırıldığında da normal olduunun görüldüğü, belirtilen nedenlerle davanın davasının yerinde olmadığı bildirmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.

Davacı vekili 15/04/2015 tarihli rapora beyan dilekçesinde bilirkişi raporuna itirazda bulunarak eksik inceleme yapıldığını, dosyanın bilimsel verilere dayalı yargı denetimine elverişli bir bilirkişi raporu alınmak üzere dosyanın hukuk fakültesi ticaret, borçlar ve bankacılık hukuku öğretim üyelerinden oluşan heyete tevdine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili rapora karşı beyanlarını sunmamıştır.

Mahkememizin 28/05/2015 tarihli oturumun 2 nolu ara kararı gereği davacının itirazları değerlendirilmek üzere dosya ek rapor alınmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin 01/03/2017 tarihli ek raporunun sonuç bölümünde; kök raporda yer verilen tüm tespit ve değerlendirmelerde değiştirilecek herhangi bir husus bulunmadığını belirtmiştir.

Davalı vekili ek rapora karşı beyanlarını sunarak davanın redddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ek rapora karşı beyanlarını ve itirazlarını sunarak rekabet kurulu soruşturma dosyasının celbi ile yeniden heyet bilirkişi incelemesine gönderilmesini talep etmiştir .

Mahkememizin 11/05/2017 tarihli oturumun 2 nolu ara kararı uyarınca davacı vekilinin itirazları ile ek rapor düzenlenmesi için bilirkişiye yeniden tevdi edidiği, bilirkişinin 26/02/2018 tarihli ek raporunun sonuç bölümünde; kök rapor ile ek raporda yer verilen tüm tespit ve değerlendirmelerde değiştirilecek herhangi bir husus bulunmadığını bildirmiştir.

Davacı vekili bilirkişi raporuna karşı beyanlarını ve itirazlarını bildirmiştir.

Dava, fazla ödenen erken ödeme komisyonunun tahsili için açılan istirdat davasıdır.

Mahkememizce verilen 03.05.2018 tarih, ... Esas - ... sayılı karar davacı vekilince istinaf edilmiş, İzmir BAM .... HD. ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile; ''... Taraflar arasında akdolunan sözleşmede kredinin vadesinden önce kapatılması halinde davalı bankanın erken kapatma ücreti talep edebileceği ve davalı bankanın hangi oranda erken kapatma ücreti alabileceği belirlenmemiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalının tahsil ettiği ücretin %6 oranına tekabül ettiği, makul olduğu ve davacının istirdat isteminin yerinde olmadığı bildirilmiştir. Oysa tahsil edilen tutarın, makul olup olmadığı yönünden mahkemece emsal banka uygulamaları araştırılmamıştır.

Bu durumda mahkemece, diğer bankalardan aynı tarihli aynı bedelli genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun erken ödenmesi (ödeme tarihi itibariyle) halinde uyguladıkları erken kapama oranı sorulmak suretiyle davalı bankanın uyguladığı erken kapatma ücreti oranının fahiş olup olmadığı hususunda yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.'' gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılarak dosya mahkememize gönderilmiş ve mahkememizin ... Esasını alarak kaldırma kararı gereğince yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce İzmir BAM .... Hukuk Dairesinin ilgili kaldırma kararında belirttiği şekilde diğer bankalardan borcun erken ödenmesi sebebiyle ödeme tarihi itibariyle uyguladıkları erken kapama faiz oranları sorulmuş, müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizin 20.01.2023 tarihli ara kararı ile bilirkişi incelemesine karar verilmiş, bankacı bilirkişi ibraz ettiği 17.03.2023 tarihli raporunda, davalı banka ile davacı arasında 26.11.2011 düzenleme tarihli, 15.000.000 TL limitli Kredi Genel Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye istinaden davacı şirkete 3.000.000-TL bedelli taksitli ticari kredi kullandırıldığı, kredinin 4 taksiti ödendiği kalan anapara tutarı 29.01.2023 tarihinde erken ödenerek kapatıldığı, davalı banka tarafından 180.000-TL erken ödeme komisyonu tahsil edildiği, davacı şirket alınan erken ödeme komisyonunun fahiş olduğu gerekçesiyle iş bu davayı açtığını, yapılan yargılama sonucunda alınan ücretin makul olduğu yönünde karar verildiği, karar davacı vekilince

istinaf edildiği, BAM kararı doğrultusunda sayın mahkemece müzekkere ile bankalardan 2013 yılına ait

erken ödeme komisyon tutarlarının bildirilmesi talep edilmiş gelen cevabi yazılarla 13 banka oran

bildirmiş olup oranlar toplamı: %57 olup 13'e bölünmesi ile ortalama oranın % 4.3843 olarak belirlendiği, bankaların ortalama oranları dikkate alındığında kredinin 29.01.2013 kapama tarihinde

kalan 2.855.163,74-TL anapara üzerinden alınabilecek erken kapama ücreti 2.855.163,74 x % 4.3843/100=125.178.94-TL'ye tekabül ettiği, davalı banka, davacı şirketten 180.000.00-TL tahsil ettiği, 180.000.00 - 125.178.94 = 54.821,06-TL Fazla alınan erken ödeme komisyonu tespit edildiği, davacı şirketten fazla tahsil edilen 54.821.06-TL için, davacı şirket tarafından davalı bankaya

herhangi bir ihtar keşide edilmediğinden dava tarihinden itibaren TCMB reeskont faiz oranı üzerinden faiz talep edebileceğini bildirmiştir.

Davacı vekili 27.03.2023 tarihli rapora beyan dilekçesinde, rekabet hukukunda uzman bir akademisyen bilirkişinin de dahil etmesiyle rapor alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili 11.04.2023 tarihli rapora beyan dilekçesinde itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasını talep etmiştir.

Mahkememizin 17.11.2023 tarihli ara kararı ile, taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ibraz ettiği 29.03.2024 havale tarihli ek raporunda, kök raporda yapılan tespit ve değerlendirmelerde değişikliği gerektirecek bir husus bulunmadığını bildirmiştir.

Davalı vekili 17.04.2024 tarihli rapora beyan dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı taraf ek rapora karşı beyan vermemiştir.

Toplanan deliller, bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporları ve istinaf ilamına göre.

Davacı şirket ile davalı banka ... şubesi ile 26/10/2011 düzenlenme tarihli 15.000.000,00 TL tutarlı kredi genel sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye istinaden 3.000.000,00 TL kredi kullandığını, ... nolu kredinin 4 nolu taksitten sonra erken kapatılması yoluyla tamamının geri ödendiğini, ödeme sırasında kredi borcunun erken kapatılması yoluyla ödenmesi nedeniyle, davalı bankanın fahiş miktarda erken kapatma komisyonu hesaplaması üzerine ödeme dekontu üzerine ihtirazi kayıt dermeyan edildiğini, erken kapama komisyonu olarak genel toplam 194.246,35 TL davacı şirketten tahsil edildiğini,

bu miktarın diğer bankaların uyguladığı erken kapama komisyonları ile kıyaslandığında fahiş, haksız ve ahlaka aykırı bulunduğunu beyanla davacıdan tahsil edilen, kredi erken kapama komisyonu bedelinden şimdilik belirsiz alacak olarak 140.000,00 TL'sinin yargılama sonunda hesaplanacak fazla kısmın harcının tamamlattırılarak tahsil edilen tarih itibariyle ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilinin talep edildiği, İzmir BAM ....

Hukuk Dairesinin ilgili kaldırma kararında belirttiği gerekçeye göre delillerin toplanarak alınan 17/03/2023 tarihli bankacı bilirkişi raporunda, davalı bankanın erken ödeme komisyonu olarak 180.000 TL tahsil ettiğini, tahsili gereken miktarın 125.178,94 TL olduğu, fazladan tahsil edilen miktarın 54.821,06 TL olduğu,

bu miktarın davalı bankadan tahsilinin gerektiği, davacı vekili yargılama aşamasında bilirkişi heyetine rekabet hukukunda uzman bir akademisyen bilirkişi dahil edilerek rapor alınmasını talep etmiş ise de, açılan davada davalı bankanın rekabetin korunması hakkındaki kanunu ihlal etmesi sebebiyle oluşan zarar iddiasının söz konusu olmadığı, ayrıca davacı vekilinin mahkememizce verilen ...

Esas, ... sayılı kararını istinaf etmesinde istinaf sebepleri olarak rekabet kuruluna ilişkin kararların dosyaya ibraz etmiş olup, ancak bankanın rekabetin korunması hakkındaki kanunu ihlal ederek zarar oluştuğuna ilişkin İstinaf talebinin mevcut olmadığı,

İzmir BAM ilgili kaldırma kararında da bu konunun değerlendirilmesinin söz konusu olmadığı ayrıca davalı vekili, davacının rekabetin korunması hakkındaki kanunu ihlal edildiği şekildeki iddiasını kabul etmediklerini belirtmiş olup, davacı vekilinin davalının rekabetin korunması hakkındaki kanunu ihlal ettiğini belirterek rekabet konusunda uzman bilirkişinin de heyete dahil edilmesi talebi yerinde görülmemiştir.

Bilirkişi tarafından belirlenen 54.821,06 TL'nin davalıdan tahsili gerektiği anlaşıldığından;

Davanın kısmen kabulü ile, 54.821,06-TL'nin 15.09.2014 dava tarihinden itibaren TCMB reeskont faiz oranı ile birlikte davalı ... Bankasından alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ait istemin reddine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı