İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/942 K.2024/217

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; ... Bankası ... Şb'ne ait, lehtarı ... Ürünleri İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., keşide yeri Bursa, 20/07/2023 tarihli, ... çek nolu ve 50.000,00 TL bedelli çek ile ... Şb'ne ait, lehtarı ... Ürünleri İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., keşide yeri Bursa, 31/07/2023 tarihli, ... çek nolu ve 80.000,00 TL bedelli çekleri kaybettiğinden bahisle iptalini ve dava sonuna kadar üzerine ödeme yasağı konulmasını talep ettiği görülmüştür.

Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; çek bilgisini içeren belge, tanık ve yasal delillerine dayandığı görülmüştür.

Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

... Bankası A.Ş.'ye müzekkere yazılarak, ... Şb'ne ait, lehtarı ... Ürünleri İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., keşide yeri Bursa, 20/07/2023 tarihli, ... çek nolu ve 50.000,00 TL bedelli çek ile ... Şb'ne ait, lehtarı ... Ürünleri İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd.

Şti., keşide yeri Bursa, 31/07/2023 tarihli, ... çek nolu ve 80.000,00 TL bedelli çeklerin bankaya ibraz edilip edilmediği, ibraz edilmiş ise ibraz tarihinin, ibraz anındaki alıkonulan görüntüsünün, ödeme yapılıp yapılmadığı, ödeme yapılmış ise kime ne miktarda ödeme yapıldığı ile çeklerin ibraz tarihleri de dikkate alınarak ibraz sürelerinden sonra Mahkememize bilgi verilmesi talep edilmiş, banka tarafından verilen cevapta, ...

Şubesine ait, ...'e ait, ... nolu hesaba bağlı, ... ve ... nolu çekler üzerinde Mudanya CBS'nin ... sayılı ve 06/01/2023 tarihli ödeme yasağı kararının mevcut olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Dava konusu çekler yönünden ilanların yapılması için Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görülmüştür.

Mahkememizin 13/04/2023 tarihli ara kararı ile dava konusu çekler yönünden ödeme yasağı kararı verilmiş olup, verilen kararın ilgili bankaya bildirildiği ve ödeme yasağı doğrultusunda banka tarafından işlem yapıldığı görüldü.

... Bankası A.Ş.'ye yazılan müzekkereye verilen cevapta, ... ve ... nolu çekler üzerinde Mahkememizin ve Mudanya CBS'nin ... sayılı ve 06/01/2023 tarihli ödeme yasağı kararlarının mevcut olduğunu, ... nolu çekin, ... Bankası tarafından 31/07/2023 tarihinde takas merkezine ibraz edildiğini ve mahkemelik işlemi gördüğünü, ... nolu çekin banka kayıtlarında ibrazına rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür.

... BANKASI ... Şubesi’ne ait ... seri numaralı 31/07/2023 tarihli, 80.000 TL bedelli çek yönünden; çekin takasa kim tarafından ve hangi tarihte verildiğinin araştırılarak mahkememize ivedi olarak bilgi verilmesi talebi ile müzekkere yazıldığı, müzekkereye verilen cevapta çekin 02/05/2023 tarihinde Bankanın ... Şubesi vasıtasıyla ... ... Paslanmaz Elekt. Mak. Ve Tic. A.Ş. Tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizin 05/12/2023 tarihli duruşmasında verilen ara karar ile Davacı tarafından açılan ... BANKASI ... Şubesi’ne ait ... seri numaralı çek yönünden tefrikine ve davanın KABULÜNE, - Dava konusu ... BANKASI ... Şubesi’ne ait ... seri numaralı 20/07/2023 keşide tarihli keşidecisi ... ve lehdarı ... ÜRÜNLERİ SAN. TİC. LTD. ŞTİ olan 50.000,00 TL bedelli çekin, ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, kararı verilerek işbu dosyadan tefrik edildiği ve Mahkememizin ... Esas sırasına kaydı yapıldığı görülmüştür.

Mahkememizin 05/12/2023 tarihli duruşmasının 3 nolu ara kararı ile davacı vekiline, çek hamiline karşı istirdat davası açmak ve dava açtığına dair belgeleri mahkememize bildirmek üzere 6100 sayılı HMK'nun 94/2 maddesi uyarınca iki (2) hafta kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde istirdat davasının açılmaması halinde davanın reddine karar verileceğinin ihtarına karar verilmiş, ancak davacı tarafından dava açıldığına dair Mahkememize herhangi bir beyanda bulunulmadığı görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesi "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. ve 818/1-s maddesi yollaması ile 757/1. maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davayı açma yetkisi kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerine hak sahibi olan kişiye aittir.

Yapılan yargılama sonunda dava konusu ... Bankası ... Şb'ne ait, lehtarı ... Ürünleri İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., keşide yeri Bursa, 31/07/2023 tarihli, ... çek nolu ve 80.000,00 TL bedelli çekin davacı dışında üçüncü kişi tarafından bankaya ödeme amacıyla ibraz edildiği, bu hali ile davacının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. ve 818/1-s maddesi yollaması ile 757/1. maddesi uyarınca yetkili hamil olmadığı, çek iptaline ilişkin dava açma hakkının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.