İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/586 K.2024/14

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı tarafından Mahkememize açılan ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ... şubesinden alınmış, keşidecisi ... Ürünleri Ltd.

Şti. olan, ... çek numaralı 28/07/2023 tarihli 2850 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 29/07/2023 tarihli 2900 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 04/08/2023 tarihli 3850 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 05/08/2023 tarihli 4200 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 12/08/2023 tarihli 2800 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 13/08/2023 tarihli 2910 TL tutarlı çek, ... çek numaralı 14/08/2023 tarihli 2850 TL tutarlı çek ile ... Bankası ... Şubesinden alınmış. keşidecisi ...

İç ve Dış Tic Ltd Şti olan ... çek numaralı 30/07/2023 tarihli 2850 TL tutarlı çeklerin bilgisi ve rızası dışında elinden çıkarak kaybolduğunu, üçüncü şahısların eline geçme olasılığı olduğunu ve bu durumun ileride telafisi mümkün olmayacak maddi zararlara yol açacağını bu nedenle çekler yönünden ödeme yasağı konularak, çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Mahkememizin 31/07/2023 tarihli ara kararı ile davaya konu çekler yönünden tedbir kararı verildiği görülmüştür.

... Bankasının 02/08/2023 tarihli cevabi yazısında 30/07/2023 keşide tarihli, ... nolu ve 2.850,00 TL'lik çekin keşide edilmediğinin teyit edildiğinin, çekin takas merkezince ödendiğinin bildirildiği görülmüştür.

Av. ...'nun 03/11/2023 tarihli dilekçesi ile ... T.C. Kimlik Nolu ...'nun "Hesap sahibi: ... Ürünleri Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Tarih :12/08/2023, Meblağ : 340.000,00 TL, Banka/şube : ... Bankası ... Şubesi, Seri no: ... çek yönünden müvekkilinin alacaklı olduğunu, tedbir konulduğu için müvekkilinin çeki tahsil edemediğinin, ayrıca çek miktarının 2.800,00 TL değil 340.000,00 TL olduğunu, bu nedenle de tedbirin gözden geçirilerek çek hakkında verilen ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

... Bankası AŞ 'nin 20/12/2023 tarihli cevabi yazısında 14/08/2023 tarihinde ... nolu çekin ... bank AŞ 'ye ibraz edildiğini, çek tutarınını ödenemediğinin bildirildiği, 14/08/2023 tarihinde ... nolu çekin ... Bankası AŞ 'ye ibraz edildiği, çek tutarının ödenemediğinin bildirildiği, 31/07/2023 tarihinde ... nolu çekin ... banka 'ye ibraz edildiği, karşılıksız işlemi gördüğünün bildirildiği, ..., ...,... numaralı çeklerin ibraz edilmediğini, ..., ..., ..., ... ve ... numaralı çeklerin iade edildiğini ve çek görüntülerinin gönderildiği görülmüştür.

Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK Madde 651- (1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

TTK'nun 757-(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.

TTK'nun 759-(1) poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

6100 sy HMK nın 114(1) d ) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Zayi nedeniyle çek iptali hamil tarafından açılması gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; çeklerin zayii nedeniyle iptali istemiyle dava açılmış ise de; 6102 SK nun 757. vd. maddelerinde de belirtildiği üzere çekin iptalini isteme hakkının ancak çek hamiline ait olduğu, yargılama sırasında davacı ...'nın çek hamili olmadığının anlaşıldığı bu nedenle davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyetinin olmadığı anlaşılmakla davacının dava şartı olan aktif husumet yokluğundan HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı