İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/656 K.2024/591

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... Ltd vekili 18.08.2023 harç tarihli dava dilekçesiyle; müvekkili şirketin İsrail'de bulunan sigorta firması olduğunu, ... numaralı deniz sigortası poliçesi tahtında dava dışı sigortalı ...

Ltd. şirketinin turunçgil meyveleri, avokado ve sigortalının işletme kapsamı ile ilgili diğer tüm malların denizyoluyla taşınması sırasında uğrayabileceği zararlar bakımından sigortalandığını, sigortalı şirketin net 21.632 kg — brüt 23.754 kg ağırlığında toplam 21 palet üzerinde 5.408 karton avokado emtiasının ihraç edildiğini, emtianın davalının taşıyan, sigortalının yükleten, ... isimli şirketin gönderilen olarak yer aldığı ... numaralı ve 28.03.2021 tarihli konişmento tahtında “...” gemisiyle Haifa, İsrail limanından Fos Sur Mer, Fransa limanına ... numaralı 1 adet soğutuculu konteyner içinde gönderildiğini, konişmento üzerinde “...

Line”, ticari ünvanın da “... S.A.” nın kullanıldığını, mevcut konşimentoya göre taşıyanın ...

Konteyner Taşımacılık A.Ş. olduğunu, konşimentoda emtianın taşınması için özel şartların yer aldığını, taşımada boyunca gözetilmesi gereken sıcaklığın taşıma süresince sıcaklığın + 4 ⁰C ve havalandırmanın % 20 olarak şerh düşüldüğünü, yükün 02.04.2021 tarihinde Marsilya limanına vardığını, soğutma ünitesinde arızanın söz konusu olduğu ve konteyner sıcaklığının 39 ⁰C olduğunun tespit edildiğine dair taşıyan tarafından gönderilene bilgi verildiğini, konteynerin ... antrepolarına getirildiğini, konteynerin antrepoda bulunduğu sırada konteynerin ve yükün durumunun tespit edilmesi için müvekkili şirketin sigortalısı tarafından ...

Ekspertiz şirketinin görevlendirildiğini, 07.04.2021 tarihinde sigortalı, taşıyan ve gönderilenin sörveyörlerinin, emtiayı satın alan şirket yetkililerinin ve antrepo yetkililerinin katıldığı eksper incelemesi yapıldığını, düzenlenen ekspertiz raporunda meyvelerin durumuna bağlı olarak yükün imha edilmesi gerektiğinin belirlendiğini, yükün “deniz taşımacılığı esnasında ...numaralı konteynerin soğutma ünitesinin arızalanmasının yüksek sıcaklıklara neden olduğunun belirtildiğini, akabinde yükün 20.04.2021 tarihinde imha edildiğini, dava dışı sigortalının doğan zararını müvekkili sigortacıdan talep ettiğini,

müvekkilinin sigortalısına 80.364 Avro ödeme yaptığını, müvekkili şirketin sigortalının haklarına halef olduğunu, müvekkilinin ... isimli ekspertiz şirketine sörvey işlemi için 997,60 Avro, sörveyörlere de 3.000 USD ödeme yaptıklarını, müvekkilinin zararlarının tazmini için davalıdan talepte bulunduğunu, davalının herhangi bir ödeme yapmadığını, arabuluculuğa başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını, yükün taşınmak üzere taşıyana teslimi sırasında ziyaya uğradığını, TTK m. 1178 gereği konşimentoda yükün taşınma şartlarının açıkça belirtildiğini, soğutmalı konteyner durumunun taşıyan tarafından kontrol edilmesi gerektiğini,

soğutma sisteminin deniz taşıması sırasında bozulmasıyla zararın oluştuğunu, taşıyanın taşıma süresince yüke karşı gerekli dikkat ve özeni göstermediğini belirterek davanın kabulüne, sigortalıya ödenen toplam 80,364 Euro’nun sigorta tazminat bedeli ve yine 997,60 Euro ve 3.000 USD tutarındaki sörvey masraflarının da ödeme tarihinden fiili ödeme tarihine kadar kamu bankalarınca uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline / tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Konteyner Taşımacılık A.Ş vekili 11.10.2023 tarihli cevap dilekçesinde; davanın bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddini talep ettiklerini, davacının dava dışı sigortalısı ...

Ltd. ile taşıma sözleşmesine konu yükün taşıma esnasında konteynerin arızalı olduğu iddiası ile emtianın zıya olması sebebiyle yaptığı tazminat ödemesine karşılık olarak müvekkili şirkete karşı rücuen tazminat davası açıldığını, TTK m. 1188’e göre yargıya başvurma hakkının taşıyanın taşıma konusu eşyayı teslim ettiği tarihte başladığını, dava konusu yükün 02.04.2021 tarihinde boşaltma limanına ulaştığını, emtianın teslim tarihi 06.04.2021 olarak kayda geçtiğini, 07.04.2021 tarihinde konteynerin arızalanması iddiası üzerine ekspertiz incelemesi yapıldığını,

davacının dava dışı sigortalısına 01.06.2021 tarihinde yükün zıyaından dolayı tazminat ödemesi yapıldığını, davanın 18.08.2023 tarihinde açıldığını, bu nedenle hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın TTK m. 1188 de aranan şartları taşımadığından usulden reddinin gerektiğini, yükün zarar gördüğü iddiasının konşimento karşılığında yükü teslim alan gönderilen tarafından yapılabileceğini, davacı tarafından sigortalısına yapılan ödemenin ex-gratia (hatır ödemesi) olduğunu, iddia edilen zarara ilişkin talepte bulunma hakkının gönderilende olacağından davacının aktif taraf sıfatının bulunmadığını, frigorifik konteynerle yapılan taşımalarda,

taşıyanın talimatlar doğrultusunda konteynerin ısı ayarını yapmak ve yükletene teslim etmekle görevli olduğunu, konşimentoda yazılı olduğu üzere taşıyanın; ağırlık, ölçüm, miktar, durum, içerik ve değerini bilmediği emtianın ne ısıda yüklendiğini de bilemeyeceğini, emtianın sıcak yüklenmiş olabileceğini, soğuk hava üfleyen ekipmanın bozulmanın önüne geçemeyeceğini, emtianın tahliye esnasında bozuk olduğuna dair tutulan raporun bozulma sebebini ortaya koyamadığını, dava dışı ... 'un depolarına gönderilen ve çalışır durumda olan konteynerın havalandırmasına etki edecek sıcaklıkla emtiaların yüklenmesi,

malın zıya olmasına neden olmasından müvekkilinin sorumlu olamayacağını, davanın süresinde açılmaması nedeniyle usulden reddine ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ... Ltd vekili 01.12.2023 tarihli replik dilekçesiyle.

TTK m. 1188 ve TTK m. 1189 gereğince müvekkili şirketin 2021 yılında İsrail’de Haifa Mahkemelerinde davalıdan talepte bulunduğunu, devam eden süreçte Türk mahkemeleri nezdinde herhangi bir dava açılması durumunda alacağın zaman bakımından talep edilemeyeceğine dair davalının herhangi bir iddiası bulunmadığını, hak düşürücü sürenin uzaması konusunda tarafların anlaştığını ve İsrail'deki yargılamanın durduğunu, tarafların sulh konusunda müzakere yaptığını ancak sonuç alamadıklarını, bu nedenle bu davanın ikame edildiğini,

davalı taşıyanın tüm sürecin başından beri yükün ve dolayısıyla hasarın durumundan haberdar olarak durumu mail yazışmalarıyla gönderilene bildirdiğinden ve sulh görüşmelerinde netice alınamadığından TTK m. 1189 gereğince hak düşürücü süre itirazının yersiz olduğunu, davalının zamanaşımı def’ini ileri sürmesini kabul etmediklerini, davalının süreci uzatmaya yönelik beyanlarda bulunduğunu, müvekkilinin aktif husumet ehliyeti bulunduğunu, esasa ilişkin ise;

yükün 02.04.2021 tarihinde Marsilya limanına varmasıyla soğutma ünitesinde bir arızanın söz konusu olduğu ve konteyner sıcaklığının 39 ⁰C olduğunun e posta yoluyla gönderilene bildirildiğini, söz konusu konteynerin ... antrepolarına getirildiğini, yükün usulüne uygun yüklendiğini, davalının yükü koruma ve gözetme yükümlülüğüne aykırı davrandığını, yapılan eksper incelemesinde paletlerden birinin üzerinde ... numaralı X -Sense sıcaklık kaydedicisi ile verilerin kaydedildiğini, deniz taşıması esnasında yükün sıcaklığının 40 ⁰C seviyesinin üzerinde olduğunu,

kapıların açılmasıyla birlikte konteynerden duman çıktığı ve tavanında çok miktarda su olduğunun tespit edildiğini, “deniz taşımacılığı esnasında ...numaralı konteynerin soğutma ünitesinin arızalanmasının yüksek sıcaklıklara neden olduğu hususunun ortaya konduğunu, frigorifik bir konteynerin içine yüklenen yükü olması gerektiği şekilde muhafaza etme özelliğine sahip olduğunu, davalının meydana gelen zararın tümünden sorumlu olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Konteyner Taşımacılık A.Ş vekili 25.12.2023 tarihli düplik dilekçesiyle; müvekkili tarafından düzenlenen konşimentoda yetkili mahkemenin İzmir Mahkemeleri olduğu konusunda tarafların mutabık kaldığını, davacı tarafından kabul edilmesine rağmen yetkili olmayan mahkemede dava açıldığını, bu nedenle farklı bir ülkede yargı yoluna başvurulmasının, hak düşürücü süreyi etkilemeyeceğini, davanın TTK m. 1188'de aranan şartları taşımadığından ve yetkili mahkemede dava açılmadığından işin esasına girilmeksizin davanın usulden reddinin gerektiğini, esasa ilişkin ise;

emtiaların bozulmasından müvekkilinin sorumlu olmadığını, Frigorifik konteynerler ile gerçekleştirilen taşımalar kapsamında, ısı ayarlamasının yükletenin talimatlarıyla gerçekleştirildiğini, emtianın sıcak yüklenmesi söz konusu olmasıyla soğuk hava üfleyen ekipmanın, emtianın bozulmasının önüne geçemeyeceğini, frigorifik konteynerin yüklenen emtianın sıcaklığını değiştirmeden, olduğu sıcaklıkta sabit tutabilmek için kullanıldığını, tahliye limanında emtianın bozuk olduğuna dair tutulan raporun bozulma sebebini tam olarak ortaya koymadığını belirterek davanın hak düşürücü süre ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; davacı sigorta şirketinin sigortalısının yapmış olduğu taşıma sözleşmesinden kaynaklan hasar nedeniyle açılan rücuen tazminat davasıdır.

Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.

Faturalar, konşimento, ekspertiz raporu, sigorta poliçesi, e-posta yazışmaları, imha belgesi ile tarafların defter ve kayıtları incelenmiş ve değerlendirilmiştir.

Davacının dava tarihi 18.08.2023 olup, arabuluculuk görüşmelerine başvuru tarihi 06.07.2023 olup, arabuluculuk görüşmesinin bittiği tarih ise 11.08.2023 dür. Davacı tarafın replik dilekçesinde davalıya karşı İsrail Mahkemelerinde başvuru yaptığını, hak düşürücü sürenin uzatılması yönünde anlaştıklarını belirtmiş ise de; bu konuda bir delil ibraz edilmemiştir.

Davalı tarafın hak düşürücü süre itirazı değerlendirildiğinde; taşımaya konu emtia İsrail’in Haife Limanından 28.08.2021 tarihinde gemiye yüklendiği ve boşaltma limanının Fos Sur Mer olduğu, yükün 06.04.2021 tarihinde alıcıya teslim edildiği, davacının dava dışı sigortalıya 01.06.2021 tarihinde ödeme yaptığı, ekspertiz incelemesinin ise 06.04.2021 tarihinde başladığı, 03.05.2021 tarihinde ekspertiz raporunun düzenlendiği, hasar gören ürünün ve bedelinin belirlendiği anlaşılmıştır.

Yükün teslim alınma tarihinden itibaren (06.04.2021) bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde takip yapılması, dava açılması gerekmektedir (TTK m. 1188)

TTK m. 1188 'de "Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer.

(2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

(3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer.

(4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." hükmü bulunmakla; davacının bu tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde yani 06.04.2022 tarihine kadar takip yapması ve dava açması gerektiği, davacının 06.07.2023 tarihinde arabuluculuk görüşmelerine başladığı, bu başvurunun hak düşürücü süreyi kestiği mahkememizde 18.08.2023 tarihinde dava açtığı belirlenmiştir.

Davacı tarafa 28.02.2024 tarihli celsede hak düşürücü süreye karşı beyanda bulunması için süre verilmiş ve davacı tarafın 13.03.2024 tarihli beyanında; müvekkilinin davalıya 2021 yılında İsrail de Haifa Mahkemeleri önünde dava açtığını, ancak dava sırasında davalı ile yapılan anlaşma yargılamanın durmasına, İzmir de yetkili mahkeme de dava açılmasına ilişkin süre verilmesine ve karar tarihinden itibaren 6 ay süre içerisinde dava açılması halinde hak düşürücü süre itirazının ileri sürülemeye ilişkin anlaştıklarını, bu mahkeme tarafından 17.01.2023 tarihinde yargılamanın durduğu,

ve 6 aylık sürenin sonu olan 17.07.2023 tarihinden önce 06.07.2023 tarihli arabuluculuğa başvurulduğunu, 11.08.2023 tarihinde anlaşamama tutatanağının düzenlendiğini, 18.08.2023 tarihinde ise davanın açıldığını belirtmiştir.

TTK m. 1118/4f gereğince “(4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir” tarafların bu süreyi anlaşarak uzatmasına imkan sağlamış olmakla hüküm gereğince taraflar arasında ihtilaf çıktıktan sonra İsrail’in Haifa Sulh Ceza Mahkemesince ... nolu dosyada yargılamanın durmasına 17.01.2023 tarihinde karar verildiği, bu sürenin 17.07.2023 tarihinde sona erdiği,

davacının süre sona ermeden 06.07.2023 tarihinde yani sürenin sona ermesine 11 gün kala arabuluculuk başvurusu yaptığı, bu sürenin kesildiği ve arabuluculuk başvurusunun 11.08.2023 tarihinde sona erdiği ve davanın da 18.08.2023 tarihinde açıldığı, böylece hak düşürücü sürenin sona ermeden davanın açıldığı belirlenmiştir. Bu nedenle davalının hak düşürücü süre itirazı taraflar arasındaki sözleşme nedeniyle reddedilmiştir.

Yargılamanın devamı aşamasında davacı vekilinin 11.07.2024 tarihli dilekçesiyle; davadan feragat ettiklerini davalı tarafından feragat nedeniyle yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmadığını belirterek feragatleri yönünde karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin 11.07.2024 tarihli beyan dilekçesiyle; davacının davasının feragatlerine bir diyecekleri olmadığını, yargılama gideri ve vekâlet ücreti talepleri olmadığını beyan etmiştir. Mahkememizce davacının davasından feragat beyanı gereğince; HMK m. 307'ye göre davadan feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Başkan... e-imzalı Üye... e-imzalı Üye... e-imzalı Katip... e-imzalı