İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/716 K.2024/440

Mahkememizde görülen Alacak (Ticari Nitelikteki Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... Müşavirliği Ltd Şti vekilinin 14.09.2023 harç tarihli dilekçesiyle; müvekkilinin davalı ... Ambalaj Ltd Şti ne gümrük müşavirliği hizmeti verdiğini, ... Gemi Acenteliği AŞ nin konteynere zarar vermesi neticesinde ... Firmasının davalıya konteyner tamir ücreti başlığıyla 1.362,90 USD fatura düzenlediğini, bu faturanın davalıya tebliğ edildiğini, davalının itiraz etmediğini, müvekkilinin ... Firmasının düzenlediği bu faturaya davalı adına ... Gemi Acenteliği A.Ş ye 19.956,15 TL olarak ödediğini, müvekkilinin İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla takibe geçtiğini, takibe itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali, takibin devamı, % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ambalaj Ltd.

Şti. vekilinin 13.10.2023 tarihli cevap dilekçesinde; davanın müvekkiline yöneltilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, konteynerde meydana gelen zarardan sorumlu olmadığını, 11.05.2023 tarihli hasar raporundan iki ay sonra davaya konu faturanın tanzim edildiğini, bu konteynerin müvekkili tarafından iade edildikten sonra başka firmalar tarafından da kullanılmış olabileceğini, müvekkilinin konteynere zarar verdiğine ilişkin herhangi bir tutanak bulunmadığını, bu konuda yazılı bir delil bulunmadığını, ayrıca TTK m. 18/2f gereğince davacının basiretli bir tacir olarak müvekkiline bir ihtarname göndermediğini, bildirim yapmadığını,

konteyner onarım bedeli olarak yapmış olduğu ödemeyi müvekkilinin bağlamadığını, icra takiben konu olan faturanın müvekkiline gönderilmediğini, müvekkilinin davacı şirkete 6.000 USD depozito verdiğini, bu depozito bedelinin konteyner iade edildiğinde geri verildiğini, böyle bir zarar olması durumunda depozitonun o tarihte kesilmesi gerektiğini, somut olayda TTK m. 21/2f ya göre faturanın müvekkiline tebliğ edildiği ispatlanmasa dahi bunun kabul edilmesi durumunda taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin olması gerektiğini belirterek davanın reddine, % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Dava; vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davalının gümrük işlemlerini yapan davacının taşımadan dolayı akdi / fiili taşıyan ... Shipping Company SA ya izafeten ... Gemi Acenteliği AŞ ye konteyner hasar bedeli olarak ödediği bedelin davalı taşıtandan / gönderilenden tahsili için yapılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.

... numaralı Konşimento, konteynere ilişkin fotoğraflar, davalının geçici kabul taahhütnamesi, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası incelenmiş ve bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; takip alacaklısı ... Müşavirliği Ltd Şti'nin takip borçlusu ... Ambalaj Ltd Şti aleyhine 01.08.2023 tarihli yapmış olduğu ilamsız icra takibinde 19.656,15 TL üzerinden dayanağı konteyner tamir ücreti açıklamalı faturaya dayalı olarak takibe geçtiği, ödeme emrinin borçluya 01.08.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 03.08.2023 tarihinde borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ederek takibin durduğu belirlenmiştir.

13.02.2024 tarihli ara kararla davacı tarafın iddialarının araştırılması ve yine dava dışı ... Gemi Acenteliği AŞ 'den gelen kayıt ve belgeler de değerlendirilerek davacı tarafın defter ve kayıtları incelenerek dava dışı ...

Gemi Acenteliği AŞ 'ye ödeme yapıp yapmadığı, yapmış ise bu ödemenin kaynağı, zararın davalının uhdesinde doğup doğmadığı, Gümrük Müşavirliği Ltd Şti'nin davalı adına ödeme yapmasının gerekçesi bu zararda yasal sorumluluğu olup olmadığı, "dolaylı temsilci " sıfatıyla hareket edip etmediği, davacının yapmış olduğu ödemenin bu kapsamda kalıp kalmadığı veya vekaletsiz iş görme hükümlerine göre değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine ilişkin SMMM bilirkişisi ..., teknik bilirkişi ..., kaptan ... ve gümrükçü bilirkişi ...’den rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişilerden 08.05.2024 tarihli rapor alınmıştır.

Bu raporda; davalının 2023 yılı defterleri incelendiğinde, ... Gemi Acenteliği AŞ ile olan cari hesap ilişkisinde ... Firmasına 28.07.2023 tarihinde davalı adına 24.645 TL ödeme yaptığı, davacının yasal defterlerinde davalıdan 19.656,15 TL alacaklı göründüğü, dava konusu ... numaralı dava dışı ... tarafından düzenlenen Konşimentoda davalı ... Abalaj Ltd Şti’nin gönderilen olduğu, konteynerin ...

Ambalaj Ltd Şti tarafından teslim alındığı, konşimento tahtında davalının vermiş olduğu geçici kabul taahhütnamesinde ... – ...– ... numaralı konteynerlerde gerçekleşecek kaza halleri, tüm kayıp ve ziyanlardan sorumlu olduğu, bu konteynerlerde meydana gelecek hasarlardan dolayı zararı kabul ettiği, ancak hasarın ihbar edildiğine ilişkin bir delil bulunmadığı, dosyada 1155 USD bedelli 02.07.2023 tarihli konteyner tamir ücretinin faturasının bulunduğu, ... numaralı konteynerle hasara ilişkin fatura düzenlendiği, bu faturanın davacı tarafından 28.07.2023 tarihinde ödendiği,

11.05.2023 tarihli konteyner el değiştirme makbuzunda ... deposunda konteynerin taban tahtasının hasarlı olduğunun tespit edildiği, ancak bu hasarın davalının sorumluluğunda meydana geldiğinin belirlenemediği, eksper raporundan 20 gün önce konteynerin davalıya teslim edildiğini, davalının kusuru ile gerçekleşmiş olduğunun ispatlanamadığını belirtmişlerdir.

Bu rapora karşı davacı vekili 27.05.2024 tarihli beyan dilekçesinde; müvekkilinin 19.656,15 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini, raporun sonuç kısmında müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunun tespit edildiğini, davalının 21.04.2023 tarihinde aldığı emtiayı teslim etmediğini, aynı gün ... tarafından konteynerdeki hasarın fark edildiği ve hasar raporu tutulduğunu, müvekkilinin ... firmasına 09.05.2023 tarihinde ödeme yaptığını ve konteynerlerin bu tarihe kadar limanda beklediğini, davalının ... firmasının konteynerlerinde taşıdığı malların beyannamesinin 10.05.2023 tarihinde verildiğini, konteynerlerde malların hemen teslim edilmediğini,

vergisi ödendikten sonra gemiden indirildiğini, 11.05.2023 tarihinde konteynerlerin boşaltılmaya başladığını, bilirkişilerin raporlarını kabul etmediklerini, ek rapor alınmasını istediklerini beyan etmiştir.

Bu rapora karşı davalı vekili 27.05.2024 tarihli beyan dilekçesinde; dava konusu konteynerlerin hasarından müvekkilinin sorumlu olmadığının sabit hale geldiğini, müvekkiline konteynerin eksper raporundan yirmi gün önce teslim edildiği, 11.05.2023 tarihinde hasar raporu düzenlendiği, bu tarihten iki ay sonra faturanın tanzim edildiğini, konteynerlerin teslim alındığı tarihten sonra başkası tarafından da kullanılabileceği, 6.000 USD depozitonun davacı tarafından müvekkiline konteynerde hasar olmadığı için iade edildiğini, dava konusu olan faturanın müvekkiline tevdii edilmediğini, davacının bunu ispatlamadığını, tek başına faturanın ispata yeterli olmadığını belirterek davanın reddine, % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Toplanan tüm deliller ve yapılan incelemelere göre;

Davacının davalı ... Ambalaj Ltd Şti’nin gümrük işlemlerini yapan şirket olduğu, dilekçesinde yer aldığı ve bilirkişi raporunda yer aldığı üzere ... numaralı konşimento ile Rotterdam’dan yüklenerek Türkiye’ye gönderilen 3 adet konteynerin tesliminde alıcı / gönderilen ...

Ambalaj Ltd Şti için gümrük işlemleri yaptığı, yüklemenin 09.04.2023 tarihinde yapıldığı, gemiden boşaltılan ... –...– ... numaralı konteynerlerin ….tarihinde gönderilene teslim edildiği, ancak bu konteynerlerin ….. tarihinde iade edilmesiyle nedeniyle herhangi bir hasar tutanağının düzenlenmediği, daha sonra ...

Gemi Acenteliği AŞ nin davalıya karşı düzenlemiş olduğu 07.07.2023 tarihli ... numaralı konteyner tamir ücreti içerikli faturanın davacı tarafından 28.07.2023 tarihinde ödendiği, 21.04.2023 tarihinde konteynerlerin gönderilene teslim edildiği ancak hasar tutanağının 11.05.2023 tarihinde yapıldığı, bu tutanağın davalıya gönderilmediği, düzenlenen faturanın davalıya ulaşmadan davacı tarafından ödendiği belirlenmiştir.

Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere dava dışı ... Gemi Acenteliği AŞ nin göndermiş olduğu belgelerde hasarın davalının zilyetliğinde bulunduğu sırada gerçekleştiğine ilişkin herhangi bir delil bulunmamaktadır. Bu konuda dava dışı ... Gemi Acenteliği AŞ ye yapılan ödemede davacının herhangi bir ihtirazı kayıt öne sürmediği ve davalının onayını almaksızın ödeme yaptığı belirlenmiştir.

Vekâletsiz iş görme hükümlerinin uygulanabilmesi için bir işin görülmesi, bu işin başkasına ait olması, vekâletin bulunmaması (somut olayda dosyada bulunan geçici kabul taahhütnamesinde davalının konteynerlerde meydana gelecek zararları kabul ettiği, ancak yerine ... firmasının ödeme yapmasına ilişkin bir hüküm bulunmadığı), iş görenin işin iş sahibinin menfaatine gerçek veya varsayılan iradesine uygun olarak görülmesi gerektiği,

işi gördükten sonra iş gören iş sahibinin menfaatine ve farazi iradesine uygun olarak iş görme eylemini gerçekleştirdiğinden dürüstlük kuralı gereği iş sahibine ihbarda bulunma ve onu bilgilendirmekle yükümlü olması gerekmektedir. Yine iş gören, iş sahibine karşı iş görme sırasında her türlü ihmalden uzak (TBK m. 527) özenli davranma (TBK m. 529) ve iş sahibinin menfaat ve iradesine uygun olarak yapmış olduğu işlerden dolayı iş sahibinin sorumluluğu söz konusu olacaktır.

(TBK m. 526). Ancak bunun için yapılacak işin iş sahibinin lehine yapılmış olması gerekmektedir. Somut olayda davacının yapmış olduğu ödemenin davalının kusuru ispatlanmadığından yapılan ödemenin bu niteliği taşımadığı ve davalıya rücu edemeyeceği belirlenmiştir. Kaldı ki, davalının da itirazlarında belirttiği üzere konteynerin hasarlı teslim edildiği ispatlanmış değildir. Düzenlenen ekspertiz raporunda da davalının kusurlu olduğu belirlenememiştir.

İş gören iş sahibinin rızasını almaksızın ve onun rızası hilafına gerekli dikkat ve özeni göstermeksizin ödeme yapmış olup, bu ödemenin davalının kusurlu olup olmadığı belirlenmeksizin sadece dava dilekçesinde yer aldığı üzere ... ile olan ilişkilerinin bozulmaması için yapılması nedeniyle davalıya rücu şartlarının da gerçekleşmediği belirlenmiştir.

Kısacası vekaletsiz iş görme hükümlerine göre yapılan ödemenin şartları gerçekleşmediği gibi, davalının konteynerin hasar görmesinde kusurlu olduğu ispatlanamadığından davacının davasının reddine kesin olarak karar vermek gerekmiştir.

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı