İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/96 K.2023/79

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ... Şubesinin ... hesap nolu, ... seri nolu 10 adet çek yapraklarının tamamının koçan halinde kaybolduğunu, sözkonusu çeklerde bedel yazmadığını ve boş olduğunu belirtilerek, kötü niyetli üçüncü şahıslarca çeklerin bankaya ibraz edilip karşılığının çekilmemesi ve müvekkilinin uğrayacağı zararların önlenmesi için kaybolan çekler yönünden ödeme yasağı kararı konularak iptaline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Dava; 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651. maddesi gereğince açılmış zayi nedeni ile çek iptali davasıdır.

Davacı vekilinin dilekçesinden de anlaşılacağı üzere davaya konu edilen çeklerin boş olduğu bildirilmiştir.

TTK Madde 651- (1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

Madde 781- (1) 780. maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci ve üçüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmaz

Henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından zayi nedeniyle iptal davası açılamaz.

6100 sy HMK nın 114(1) d ) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Zayi nedeniyle çek iptali hamil tarafından açılması gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılmasının mümkün ve geçerli olduğu, böyle bir çek için 6102 SK nun 757 ( eski TTK.nun 669'uncu) inci vd maddelerinde de belirtildiği üzere iptalini isteme hakkının ancak hamiline ait olduğu, keşidecinin ödemeden men talimatı verme hakkının bulunmadığı da nazara alındığında ancak kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde, borçlu olmadığının tespiti yonünde dava açma olanağına sahip olduğu,

kaldı ki henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından, hesap sahibi tarafından zayi nedeniyle iptal davasının açılamayacağı, boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde bulunmakta davacının hukuki yararının bulunmadığı hukuki yararın HMK.nun 322/1.maddesi yollamasıyla aynı kanunun 114/h bendi uyarınca sonradan giderilemeyecek dava şartlarından olduğu anlaşılmakla 115/2.maddesi uyarınca davacı tarafından açılan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. .