İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/140 K.2020/96

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Müdürlüğü tarafından gönderilen 31/07/2018 tarih ve 163 sayılı ecrimisil ihbarnamesinin müvekkili şirkete 02/08/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, söz konusu bedeli yüzde otuzbeş indirimli ödeme imkanından yararlanabilmek için peşin ve itirazsız olarak ödenmek üzere müvkekili şirketin ...bank İzmir Ticari Şube Müdürlüğü nezdinde bulunan hesabından Emlak Müdürlüğü'nün davalı ... Bankası ...

Şubesi nezdinde bulunan hesabına ödeme yapılması konusunda talimat verildiğini, toplamda 145.387,26 TL tutarında EFT yapılması talimatı üzerine ...bank tarafından talimat gereğinin yerine getirildiğini ve 97.489,78 TL tutarındaki ödemenin 01/10/2018 tarihinde saat 16:39:22'de, 47.897,48 TL tutarındaki ödemenin 01/10/2018 tarihinde saat 16:39:23'de yapıldığını, ancak 47.897,48 TL tutarındaki ödemenin 02/10/2018 tarihinde saat 09:17:15 itibariyle davalı ...

Bankası tarafından müvekkili şirketin ...bank nezdindeki hesabına iade edildiğini, iade işlemi üzerine müvekkili şirket tarafından ...bank ...

Şube Müdürlüğü'ne 02/10/2018 tarihli yeni bir EFT talimatı verildiğini ve aynı tutarın aynı hesaba yeniden aktarılmasının istendiğini, bu talimat gereği 02/10/2018 tarihinde saat 17:10:31'de ödemenin gerçekleştirildiğini, davalı banka tarafından 04/10/2018 tarihli ''iade edilen EFT hk.'' konulu cevabi yazısında 47.489,78 TL tutarlı EFT işleminin iade nedeninin alıcı adı ve hesap numarasının uyumsuz olması şeklinde açıklandığını, yazının devamında EFT'nin gönderildiği hesap adının ''Hazine Müsteşarlığı İç Ödemeler Saymanlığı İzmir Defterdarlık Maliye Muhasebe'' olduğu,

EFT işleminde ise aynı IBAN'a ait alıcı adının ''Karşıyaka Emlak Müdürlüğü'' olduğunun belirtildiğini, banka sistemine 01/10/2018 tarih ve saat 16:41'de düştüğü belirtilen işlemin alıcı adı ve hesap adının uyuşmaması nedeni ile genel müdürlük biriminin kontrolüne düştüğü ve işlemin ilgili hesaba ait olmadığı kanaatine varılarak saat 17:15'de şubenin kontrol havuzuna yönlendirildiği,

şube tarafından da aynı kanaate varıldığını ancak EFT işlem saatinin geçmiş olması nedeniyle iadenin ertesi gün yapılabildiğinin belirtildiğini, davalı bankadan aynı talimat yazısı ile aynı alıcının aynı IBAN bilgisi ile aynı hesabına para yatırılması talep edildiği halde salt miktar yönünden farklı olan bu işlemlerden 47.897,48 TL tutarındaki ödemenin neden iade edildiği ve neden aynı gün değil de ertesi gün yapıldığı hususunun sorulması üzerine davalı tarafça cevabi yazıda 47.897,48 TL tutarlı EFT işleminin iade nedeninin alıcı adı ve hesap numarasının uyumsuz olması olarak belirtildiği ancak bu açıklamanın tamamen aynı bilgilerle yapılan

97.489,78 TL'lik ödeme nedeni ile yeterli olmadığını, 47.897,48 TL'lik ödemenin davalı bankanın kusurlu işlemi nedeni ile alıcıya ulaşmadığını, yine iade işleminin aynı tarih yerine ertesi gün yapılması nedeniyle müvekkili şirkete aynı gün belki farklı bir kanaldan yeniden ödeme yapılarak ecrimisil indiriminden yararlanma ihtimalinin de bırakılmadığını,

müvekkili şirket tarafından durumun Emlak Müdürlüğüne bildirilerek indirimden faydalanma talebinin yinelendiğini ancak talepleri reddedilerek müvekkili şirketin bakiye 11.097,95 TL bedeli ödemesi gerektiğinin bildirilmesi üzerine bu bedelin 10.689,29 TL'sinin 31/10/2018 tarihinde nakden ödendiği,

kalan 618,25 TL'nin ise müvekkilinin vergi dairesinden alacağına mahsuben tahsil edildiğini belirterek fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla 11.097,95 TL'lik zararın davalının temerrüde düştüğü tarih olan 23/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı bankadan tahsiline , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın 01/10/2018 tarihinde ...bank ... Şube nezdinde bulunan hesabından müvekkili bankanın ...

Şubesi'nde bulunan Hazine Müsteşarlığı İç Ödemeler Saymanlığı İzmir Defterdarlık Maliye Muhasebe hesabına 97.489,78 TL ile 47.897,48 TL EFT yapılması için talimat verilmiş olup 97.489,78 TL'lik EFT talebinin müvekkili banka sistemine 16:41:25'de düştüğünü, 47.897,48 TL'lik EFT talebinin ise 16:41:26'da sisteme düştüğünü, EFT talebinde belirtilen alıcı adının ''Karşıyaka Emlak Müdürlüğü'' olduğunu ancak hesabın '' Hazine Müsteşarlığı İç Ödemeler Saymanlığı İzmir Defterdarlık Maliye Muhasebe'' adı ile kayıtlı olduğunu, Karşıyaka Emlak Müdürlüğü adına kayıtlı herhangi bir hesabın da bulunmadığını,

müvekkil banka şubelerine gelen hesaba ödeme talimatının alıcının adı ve hesap numarasının sistemde tanımlı kriterlere uygun olması halinde havale ile hesaba otomatik olarak aktarıldığı, TCMB nezdindeki genel bütçeli kamu kurum ve kurumu hesaplarından şubelere gelen kamu ödemesi türüyle gelen talimatların, alıcı adı bilgisine bakılmaksızın ,

hesap üzerinde tanımlı TCKN/VKN ile talimat içerisinde yer alan TKCN/VKN bilgilerinin uyumlu olması ve mesajın aktarılacağı hesabın uygun olması halinde hesaba otomaktik olarak aktarıldığı ancak uyumlu olmayan talimatların operasyon merkezi tarafından kontrol edilerek operasyon merkezi tarafından kontrol edilerek operasyon merkezi uygulama esas ve usulleri doğrultusunda gerekli aksiyonun (hesaba aktarma/şubeye yönlendirme/gönderen bankaya iade) uygulandığı,

müvekkili banka şubelerine gelen ve alıcı adındaki kısaltma ya da hesap numarasının yanlış yazılması gibi nedenlerden dolayı müşteri hesabına otomatik olarak aktarılamayan hesaba ödeme türündeki mesajların "havale ödeme"ekranından gerekli kontroller yapılarak aynı gün içerisinde müşteri hesaplarına aktarıldığını ya da gönderen bankaya iade edildiğini, yapılan incelemeler neticesinde davacı ... tarafından gönderilen EFT talimatının M01 kod türünde geldiğinin görüldüğünü, dolayısıyla davaya konu EFT işleminin alıcı adı ve hesap numarasının uyumsuz olması sebebiyle müvekkili bankaca iade edildiğini,

ancak ilgili genel müdürlük birimince yapılan kontrol sonucu dava konusu işlemin müvekkili banka şubesinin sistemine 17:15'de düşmüş olup EFT işlem saatinin geçmiş olması sebebiyle iadesinin ertesi gün sağlandığını, yani iade işleminin aynı gün değil de ertesi gün yapılmasının nedeni mesai saati sonlarına doğru yapılan EFT talebinin incelenmesi ve gerekli işlemlerin yapılması mesai sonunu bulduğundan ve sistemin belli bir saatten sonra EFT işlemlerine izin vermiyor olmasından kaynaklandığını,

IBAN ve alıcı adı uyumsuz olan hesapların aktarılmasının kişisel kontrol ile gerçekleştiğini ve 97.489,78 TL'nin davacı tarafın istediği hesaba sehven aktarılmış olup yanlışlık farkedildikten sonra 47.897,48 TL'nin iade edildiğini aslında 97.489,78 TL'nin de iade edilmesi gerektiğini yani davalı tarafın talebi doğrultusunda yapılan EFT işleminin doğru değil aksine yanlış bir işlem olduğunu, olması gerekenin 97.489,78 TL'nin de 47.897,48 TL gibi iade edilmesi olduğunu, hatalı işlem emsal niteliğinde olamayacağından müvekkili bankanın yapmış olduğu işlemlerde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını,

ayrıca davacı tarafa Karşıyaka Emlak Müdürlüğü tarafından ecrimisil ihbarnamesinin 02/08/2018 tarihinde tebliğ edildiğini ve indirimli ödemeden yararlanabilmek için son günün 01/10/2018 olduğunun bildirildiğini, ancak davacının ödemesini önünde iki ay gibi bir süre varken son gün son saate bıraktığını, davacının tüzel kişi ve tacir olup basiretli tacir gibi davranması gerektiği, davacının iyiniyetli olmadığının aşikar olduğunu, müvekkili bankanın herhangi bir kusurunun ve temerrüde düşmesinin söz konusu olmadığını,

kusur sorumluluğuna dayalı alacak talebinde ticari avans faizi istenmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davalı banka tarafından gerçekleştirilmeyen EFT işlemi nedeni ile davacının uğradığı zararın tazmini istemine ilişkin maddi tazminat davasıdır.

Dosya inceleme yapılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş , bilirkişi Nahide Bilger tarafından düzenlenen raporda özetle;davacı şirket tarafından ... Bankası nezdindeki hesaplarından, davalı banka nezdindeki ... IBAN nolu hesaba 01/10/2018 tarihinde 97.489,78 TL ve 47.897,48 TL ecrimisil ödemesi olarak EFT havalesi yapıldığı, davalı banka nezdindeki ...

IBAN nolu hesap adı ''Hazine Müsteşarlığı İç Ödemeler Saymanlığı İzmir defterdarlık Maliye Kuhasebe'' olmasına karşın her iki havalede hesap adının Karşıyaka Emlak Müdürlüğü olarak belirtildiği, IBAN numarası ile hesap adının eşleşmemesine ve 97.489,78 TL tutarın iade edilmesi gerektiği halde davalı banka tarafından sehven hesaba kaydedildiği,

47.897,48 TL havale ile ilgili olarak banka genel müdürlük birimince farklı hesap adının olması nedeniyle kontrol edilmesi için davalı banka şubesi sistemine 01/10/2018 tarih saat 16:41:28 de geldiği,yapılan kontrol sonucu IBAN numarası ile hesap adının eşleşmemesi nedeniyle havale tutarının 01/10/2018 tarih ve saat 16:41:32'de iade edildiği, işlemin tamamlanma saatinin 17:14:05 olduğu,

davalı bankanın EFT havale saatlerinin 09:00-16:00 olması ve havale iade saatinin 16:00'dan sonra yapılması nedeniyle havale tutarının davacı şirketin hesabına sistemsel olarak ertesi iş günü 02/10/2018 tarihinde geçtiği, davacı şirket tarafından 02/10/2018 tarihinde bahse konu havale tutarının tekrar EFT havalesi ile yapılarak verilen talimat doğrultusunda davalı banka nezdindeki ...

IBAN nolu hesaba kaydedildiği, davalı bankanın 47.897,48 TL EFT havalesi ile ilgili işleminin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından, IBAN'ın bankalarca uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek üzere, Resmi Gazete'nin 10 Ekim 2008 tarih 27020 sayısında yayınlanan tebliğine ve davalı bankanın EFT havalesi Uygulama Usul ve Esasları hakkındaki mevzuatında belirtilen hükümlere uygun olduğu, davalı bankaca EFT havalesinin iade edilmesinde banka mevzuatına aykırılık ve hatalı işlemin bulunmadığı yönünde görüş belirtmiştir.

Mahkememizce toplanan deliller ve içerik itibarıyla hüküm kurmaya elverişli kabul edilen bilirkişi raporu dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilerek; davalı bankaca İBAN numarası ile hesap adının eşleşmemesi nedeniyle davacı tarafından yapılan 47.897,48 TL tutarındaki EFT nin gönderenin hesabına iade edilmesinde bankacılık mevzuatına aykırılık teşkil eden ve davalının sorumluluğunu gerektirir hatalı bir durumun bulunmadığı;

gönderilen havalelerden birinin İBAN numarası ile hesap adının eşleşmemesine rağmen hatalı işlem sonucu 97.489,78 TL tutarındaki miktar yönünden havalenin yapılmış olmasının, aynı bilgilerle yapılan ancak İBAN- hesap adı eşleşmenin yapılamaması nedeniyle iade edilen diğer EFT yönünden kazanılmış hak teşkil edemeyeceği; yanlış işlem sonucu esasaen bankacılık mevzuatı bakımından hesaba geri iadesi gerekirken havalenin gerçekleştirilmiş olmasının davacı tarafın aleyhine olarak bir sonuç doğurmadığı tam tersi davacının lehine bir işlem olduğu,

ancak bankacılık mevzuatına aykırılık teşkil etmeyen diğer EFT ye esas 47.897,48 TL nin havalesinin yapılmayarak iade edilmiş olması işlemi nedeniyle ödemenin geç gerçekleşmiş olmasında davalı bankanın sorumlu tutulamasını gerektirir kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldığından, davanın esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip... e-imzalı Hakim... e-imzalı