İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/183 K.2020/571

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 14/01/2019 tarihinde meydana gelen aşırı yağış sebebiyle müvekkiline ait işyerinde bulunan ve Türk Ticaret Kanunu'nun 82.maddesi hükümleri gereğince saklamakla mükellef olduğu kayıt ve defterlerin kullanılamaz hatta okunamaz hale geldiğini, durumun keşif ile tespitinin de mümkün olduğunu, müvekkiline ait olan 2012,2013,2014,2016,2017 ve 2018 Ekim ayına kadar olan satış faturaları, gider ve alış faturaları, yevmiye, kebir ve envanter defterleri, banka defterleri, sevk irsaliyeleri ve ilgili dönemi kapsayan personel bordro, kayıt ve özlük dosyalarının zayi olması sebebiyle TTK md.82 gereğince mezkur yıllar gözetilerek sıralanmış defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi düzenlenmesini talep ve dava etmiştir.

Tanık ...

23/12/2019 tarihli duruşmadaki beyanında: söz konusu su basması olayının meydana geldiği gün iş yerinin bulunduğu apartmanın yöneticisi olan aynı zamanda davacıya ait iş yerinin deposunun yan tarafında müşterek alanda eşyaları bulunan yöneticinin iş yerine gelerek depoyu su bastığını söylediğini, bunun üzerine hep birlikte aşağıya merdivenlere doğru baktıklarında deponun bulunduğu katın yaklaşık olarak yarıya kadar olan kısmına kadar sularla dolmuş olduğunu gördüklerini, itfaiyeye haber verildiğini, itfaiyenin haber verdikten uzunca bir süre sonra geldiğini, haber verildikten sonra gelmelerinin üç saati bulduğunu,

bu arada depoda eşyalar bulunduğundan davacı tarafın kendi özel imkanlarıyla suyu boşaltmak istediğini, vidanjörü aradığını ancak onun da gelmediğini, bu nedenle itfaiyeyi beklediklerini, davacıya ait iş yerinin deposuna aşırı yağmur yağışı nedeniyle yağmur sularının dolması üzerine depodaki birçok eşya ile birlikte davacının depoda muhafaza ettiği tüm resmi belgelerin de sular altında kaldığını, itfaiye geldikten sonra tam olarak bilmemekle birlikte 1 saatten fazla suyu boşaltmak için çalıştıklarını ancak buna rağmen suyun tamamının boşaltılamadığını, deponun tabanında bir miktar su kaldığını,

itfaiyenin işi bittikten sonra depoya girdiklerinde ortalığın savaş alanı gibi olduğunu, her şeyin birbirine karışmış olduğunu, davacının şirketine ilişkin tüm resmi bilgi ve belgeleri depoda masa yüksekliğinde bulunan banko şeklindeki alana koyarak muhafaza etmekte olduğunu, üç ayda bir muhasebeciden gelen belgelerin de paket halinde bağlanarak depodaki resmi evrakların saklandığı kısma konulmakta olduğunu, kendisi sürekli depoya bu işler için girip çıktığından belgelerin yerini bildiğini, su basmasından sonra belgelerin hepsinin zayi olduğunu gördüklerini, uzunca bir süre sular altında kaldığı için kurtaramadıklarını,

avukatın dosyaya sunmuş olduğu fotoğrafların çoğunu da olay sonrasında kendisinin çektiğini, bu fotoğraflarda da görüleceği üzere belgelerin hepsinin telef olduğunu beyan etmiştir.

Dava, 6102 Sayılı TTK nun 82/7 maddesi uyarıca zayi nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" şeklinde yasal düzenleme yer almaktadır.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın 19/02/2019 tarih E... sayılı yazısı ekinde gönderilen,14/01/2019 tarihinde davacı işyerinde meydana gelen su baskını ile ilgili tutulan 14/01/2019 tarih ... sayılı su çekme zabıt suretinden, olay yerine varıldığında ...'a ait işyerinin bodrumuna yağmur sularının girmiş olduğunun görüldüğü, 3 saat 30 dakika su çekme işlemi yapıldığı, işyerinin bodrumundaki eşyalar ve evrakların ıslanması suretiyle maddi zarar meydana geldiğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.

İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü 17/06/2019 tarih ... sayılı cevabi yazısında davacı ... adına bir tacir kaydına rastlanmadığı bildirilmiştir.

İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği 22/06/2020 tarih ... sayılı cevabi yazısında davacının, mandıracılık mesleğinden dolayı esnaflık kaydı bulunduğu bildirilmiştir.

Şirinyer Vergi Dairesi Müdürlüğünün 31/03/2020 tarihli ve E... sayılı cevabi yazısında, davacının 13/08/2012 tarihi itibariyle süt ürünleri toptan ticareti faaliyetinden kaynaklı faal mükellefleri olduğu, ödevlinin işe başlama yılı olan 2012 yılından itibaren gerçek usulde ticari kazanç usulünde vergilendirildiği ve bilanço usulüne göre defter tuttuğu görülmüş olup 2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarındaki alış satış tutarlarının tablo halinde gönderildiği görülmüş.

21/06/2019 tarihli ve E... sayılı cevabi yazısında, faal mükellefleri olan davacının 22/05/2018 tarihi itibariyle İzmir Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı'nca 2015 yılı incelemesine başlandığı, yazı tarihi itibariyle dairelerine intikal etmiş Vergi İnceleme Raporu, Vergi Suçu Raporu bulunmadığı, ödevlinin dairelerindeki mükellefiyetine ilişkin 20/06/2019 tarihi itibariyle vadesi geçmiş 10.922,81 TL vergi borcu bulunduğu bildirilmiştir.

İzmir ...Noterliği 02/07/2019 tarih ... sayılı yazısı ekinde gönderilen, davacı adına Noterlik elektronik arşivinde yapılan soruşturma sonucu tespit edilen defter ve kapanış tasdiklerine ait belge dosya arasına alınmıştır.

Dosya kapsamı, dosyaya sunulu su baskınına ilişkin fotoğraflar ve davacı vekilinin beyanları ile dinlenen tanık beyanı birlikte değerlendirildiğinde, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu; davacının İzmir ...Noterliği cevabi yazısında belirtilen ticari defterlerinin zayii olduğunu ispat ettiği anlaşıldığından, noter tasdiki yapılan ticari defterlere ilişkin talebinin kabulüne; ancak, davacı taraf her ne kadar banka defterleri, sevk irsaliyeleri ve ilgili dönemi kapsayan personel bordro kayıt ve özlük dosyalarının da zayi nedeniyle iptalini talep etmiş ise de, nitelik ve miktarları belirtilerek zayi olduğunu iddia ettiği belgeleri somutlaştıramadığı ve zayii olduklarını da ispatlayamadığından bunlara yönelik talebinin reddine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı