İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/350 K.2019/652

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... vergi nolu ... adresinde bulunan ... A.Ş.'nin müdürü ve yetkilisinin ... olduğunu, müvekkilinin saklaması gereken ticari defter ve belgeler ile şirkete ait tüm eşya ve diğer belgelerin ...'ın ikamet ettiği konutunda olup bu konutta 16/12/2018 tarihinde yangın çıktığını, söz konusu yangın ile ilgili ...

Şube Müdürlüğü'nce ... kayıt numaralı yangın raporunun tanzim edildiğini, ayrıca komiser ve polis memuru tarafından tutanak da düzenlendiğini, müvekkili şirketin yetkilisi ve müdürü ...'a Maliye Bakanlığı-Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nın şirketin 2017 ve 2018 yılı ile ilgili vergi incelemesine tabi tutulacağı hususunun ... numaralı İncelemeye Başlama Tutanağı ile 25/01/2019 tarihinde tebliğ edildiğini ancak müvekkili şirketin 2017 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir, yönetim kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri, envanter defteri,

pay defteri ve damga vergisi defteri ile 2018 yılına ait yönetim kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri, pay defteri ve damga vergisi defterinin mezkur yangın neticesinde zayi olduğunu belirterek buna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosya içerisinde mevcut ... Başkanlığının 16/12/2018 tarihli ve ... kayıt no'lu yangın raporundan söz konusu yangının rapor düzenleme tarihinde maydana geldiği anlaşılmıştır.

Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğünün 15/03/2019 tarihli yazısında, ... ve ... Mükellefler Grup Başkanlığı tarafından 20/12/2018 tarih E... sayılı yazı ile 2017 ve 2018yıllarına ait dosyaların istem fişi ile istendiği, 07/01/2019 tarih ve E... sayılı yazı ile de inceleme başlatma tutanağının bir örneğinin Daireye gönderildiği, mükellef hakkında yazı tarihi itibarıyla herhangi bir inceleme raporunun kayıtlarına intikal etmediği bildirilmiştir.

Dava, yangın nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nun 82. maddesinin (7) bendi," Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa,tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili, mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır..." hükümlerini havidir.

Somut davada, yangının 16/12/2018 tarihinde davacı şirket temsilcisi ...'ın oturduğu evde meydana geldiği hususunda ihtilaf bulunmamakla birlikte, yangın tarihi nazara alındığında davacı tarafından TTK'nun 82/7 maddesinde belirlenen hak düşürücü süre içerisinde dava açılıp açılmadığına yönelik , davanın esasına ilişkin hususlar tartışılmadan önce dava şartı açısından söz konusu davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığının takdir ve değerlendirmesinin yapılmıştır.

Dosya kapsamı ve davacı vekilinin beyanları nazara alındığında, her ne kadar davacı vekili, temsilcisi olduğu şirketin ticarı belge ve defterlerini evinde bulunduran şirket temsilcisinin evini ve eşyalarını yangının etkisi geçtikten sonra yavaş yavaş düzenlemeye çalıştığını, yangın travmasını atlatıp 21/02/2019 tarihinde evini ve eşyalarını kontrol ettiğinde müdürü ve yetkilisi olduğu şirketin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerin yangın sebebiyle zayi olduğunu fark ettiğini beyan etmiş ise de;

bir şirketin yetkili müdürü olabilecek eğitim ve niteliğe sahip birinin 16/12/2018 tarihinde meydana gelen yangın sonrasında aradan uzun sayılabilecek bir zaman geçtikten sonra 21/02/2019 tarihinde temsilcisi olduğu ve yasa gereğince belirli bir süre saklamakla yükümlü olduğunu bildiği şirketin ticari defter ve belgelerinin yangında zayi olduğunu çok sonra farketmiş olduğu hususu inandırıcı olmayıp hayatın olağan akışına aykırı bulunmuş;

nitekim Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğünün 15/03/2019 tarihli yazısından da anlaşıldığı üzere, davacı vekilinin de dava dilekçesinde müvekkili şirketin yetkilisi ve müdürü ...'a Maliye Bakanlığı-Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nın şirketin 2017 ve 2018 yılı ile ilgili vergi incelemesine tabi tutulacağı hususunun ... numaralı İncelemeye Başlama Tutanağı ile 25/01/2019 tarihinde tebliğ edildiğini belirtiği, bu nedenle yangın sonrasında yasal sürede dava açmayan şirket tarafından süre geçtikten sonra dava açıldığı,

TTK'nun 82/7 maddesindeki dava açma süresine ilişkin düzenleme nedeniyle, yangın olayının meydana geldiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü nitelikte olan süreyi geçirdikten sonra şirket hakkında inceleme başlama tutanağı tebliğ edildikten sonraki bir tarihte zayi davası açan, davacının ticari defter ve belgelerin zayi olduğunu 21/02/2019 tarihinde farkettiği yönündeki beyanlarının inandırıcı olmadığı kanaatine varılarak , davacı tarafından hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı