İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/583 K.2022/576

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının her türlü çelik kapı, iç kapı satış ve montaj işiyle iştigal ettiğini, aynı zamanda davalı şirketin ürettiği iç kapıların satışını yapan bayisi konumunda olan bir firma olduğunu, davalı şirketin iç kapı üretim ve bayilerine satış suretiyle Kayseri'de faaliyet gösteren bir firma olup yaklaşık iki ay kadar önce ekonomik sıkıntılar nedeniyle faaliyetine son verip fabrikasını kapattığını, tüm işçilerini işten çıkardığını, sadece kaydi firma halinde olduğunu, bu durumun ara buluculuk görüşmelerine başvurulmadan önce öğrenildiğini, müvekkili firma ile davalı firma arasında yaklaşık dört yıldır ticari irtibat ve alışveriş bulunduğunu,

buna göre bayi olarak müvekkili firmanın üretici firma konumundaki davalının da talebi ve sektörde oluşan alışveriş düzeni çerçevesinde önceden ve bunlara ilişkin siparişler oluşmadan önce bir miktar indirim de sağlanması gerekçesiyle zamana yayılan çekler verilmek suretiyle sürekli müvekkili firmanın mal alacaklısı olarak ticaretin devam ettiğini, karşılığında davalı firmanın bu çekler karşılığında müvekkili firmanın piyasadan topladığı siparişlere göre iç kapı üretimi yaparak müvekkiline gönderdiğini ve önceden yapılan çek ödemelerine karşılık cari hesaptan mahsup ettiğini, bu ilişki gereği müvekkili firmanın sürekli alacaklı olduğunu,

içeride önden yapılan ödemelerden dolayı sipariş ve mal alma hakkı şeklinde ilişkinin devam ettiğini, 2018 yılı Eylül Ekim aylarında davalı üretici firmadan kaynaklanan aksamalar meydana geldiğini, müvekkili firmanın siparişleri ya gecikmeli ya da sipariş adedinin altında eksik gelmeye başladığını, Kasım Aralık aylarında davalı firmanın kısmi ekonomik sıkıntıları gerekçe göstererek yeni çekler istemesini bile olumlu karşıladığını, yaklaşık 700.000,00 - 800.000,00 TL civarında önden çek verip sipariş verilme sürecindeyken ekstradan bir o kadar daha zamana yayılan çekler verilerek üretici firmaya yardımcı olmak istendiğini,

yaklaşık 1.600.000,00 TL civarında önden verilen çekler ile alacaklı pozisyonuna geçtiklerini, 2018 Aralık ve 2019 Ocak ayında üretici firmanın siparişleri iyiden iyiye geciktirmesi, teslim etmemesi çok eksik şekilde teslim etme durumuna düşmesi ve müvekkilinin telefonlara muhatap bulamaması sonucu davalı firmanın faaliyetine son verdiği ve elindeki müvekkili firma tarafından verilen çeklerin iade edileceğinin firma yetkilisi tarafından bildirildiğini,

24.12.2018 tarihli taraflar arasındaki mutabakatta belirtilen davalıya önceden verilen çeklerden dolayı 1.058.594,89 TL tutarında ve yine 24.12.2018 tarihli mutabakat ile 349.108,92 TL tutarında alacaklı olduğu ve bu bedeller kadar mal tesliminin davalı tarafından yapılmadığının açık olmasına rağmen çeklerin müvekkil firmaya iade edilmediğini, müvekkilinin mal ve hizmetini almadığı ve verilen çeklerden kaynaklı olarak bu çeklerin davalı tarafından üçüncü kişilere ciro edilip edilmediğini bilmediğini ve tedirginlik yaşadığını, yapılan telefon görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını, 25.01.2019 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını,

görüşmeler sonucu anlaşma sağlanamadığını, müvekkili firma tarafından verilen çeklerin Vakıfbank'a ait 26.01.2019 tarihli 60.000,00 TL, 02.02.2019 tarihli 80.000,00 TL 09.02.2019 tarihli 60.000 TL, 23.02.2019 tarihli 60.000,00 TL, 28.02.2019 tarihli 50.000,00 TL, 02.03.2019 tarihli 80.000,00 TL, 09.03.2019 tarihli 60.000,00 TL, 23.03.2019 tarihli 60.000,00 TL, 30.03.2019 tarihli 80.000,00 TL, 31.03.2019 tarihli 70.000,00 TL, 06.04.2019 tarihli 60.000,00 TL, 10.04.2019 tarihli 30.000,00 TL, 20.04.2019 tarihli 60.000,00 TL, 27.04.2019 tarihli 60.000,00 TL, 11.05.2019 tarihli 80.000,00 TL, 25.05.2019 tarihli 75.000,00 TL,

01.06.2019 tarihli 100.000,00 TL, 08.06.2019 tarihli 75.000,00 TL, 22.06.2019 tarihli 75.000,00 TL, 29.06.2019 tarihli 100.000,00 TL, 06.07.2019 tarihli 75.000,00 TL bedelli çekler olduğunu, çek no, ödeme tarihi ve verilen firma olarak davalının olduğu ve ilgili banka ile ödeme bedelleri yazılmış olan detaylı tablonun dava dilekçesi ekinde sunulduğunu bildirerek davacının borçlu olmadığının tespitine ve tüm çeklerin üçüncü kişiye devrinin ve ciro edilmesinin yine herhangi bir icra takibine konu olmasının önlenmesi amacıyla tedbir konulmasına,

ilgili bankaya yazı yazılarak bu tedbir kararı kapsamında karşılıksız kaşesi vurulmasının önlenmesine, çeklere herhangi bir hukuki işleme dayanak olmadan borçlu olmadıklarından bahisle müvekkili firmaya iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafa tebligat yapılmış davaya cevap verilmemiştir.

Mahkememizce verilen 21/03/2019 tarihli ara kararı ile davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş, kararda belirtilen teminatın davacı tarafça depo edilmediği belirlenmiştir.

Davacı tarafça dosyaya ibraz edilen 24/12/2018 tarihli 1.058.594,89 TL ve 349.108,92 TL miktarlı mutabakat belge örneklerinde "şirketimizde bulunan cari hesaplarınızda 24 Aralık 2018 tarihi itibariyle 1.058.594,89 TL alacağınız bulunmaktadır." "şirketimizde bulunan cari hesaplarımızda 24/12/2018 tarihi itibariyle 349.108,92 alacağınız bulunmaktadır" açıklamasının bulunduğu ve davalı şirketin kaşesi üzerinde imzanın olduğu, bildirilen bedellerle ilgili mutabık olduklarının davacı tarafça belirtildiği görülmüştür.

Mutabakat belge örnekleri yönünden davalı tarafın isticvabı ve davalı tarafın defter ve kayıtlarının incelenmesi hususunda Kayseri Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/30 Talimat sayılı cevabıyla davalı şirket yetkilisinin isticvap için duruşmada hazır olmadığı, ticari defter ve kayıtların ibraz edilmediği gibi bilirkişi incelemesine sunulacak açık adresin bildirilmediğinden talimatın bila ikmal iadesine karar verildiği belirlenmiştir.

Davacı kayıtları ve dosya kapsamı incelenmek suretiyle Mali Müşavir bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya verilen 15/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin 2017 ve 2018 yıllarında usulüne uygun tutulan ve HMK'nın 222. Maddesine göre sahibi lehine delil oluşturan ticari defter kayıtlarına göre, 13.03.2019 dava tarihi itibariyle davalı ... Çelik Kapı Ltd.

Şti.nden 1.345.592,35 TL alacaklı göründüğü, mal ve hizmet karşılığı olmaksızın (bedelsiz) davalıya verilen çeklerin toplam tutarının ise 1.450.000.TL olduğu, Vakıfbank'a ait dava konusu çeklerle ilgili bilgi talep üzerine gönderilen 12.08.2021 tarihli cevap yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda, 1.450.000 TL toplam tutarındaki dava konusu çeklerin tümünün ilgili banka tarafından karşılıksız işlemi gördüğü, karşılıksız çeklere ilişkin toplam 32.480 TL sorumluluk tutarı ödendiği, ..., 4643, ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin ise, takastan karşılıksız işlemi gördüğü, banka tarafından kimde olduğunun tespit edilemediğinin anlaşıldığı,

davalı ... Ltd. Şti'ne ait ticari defterler sunulmadığından bu defterler üzerinde inceleme yapılamadığı, dolayısıyla tarafların ticari hesap hareketlerinin karşılaştırılamadığı, davalı ... Ltd. Şti tarafından davacı ... Ltd.

Şti.'ne gönderilen iki adet Mutabakat Formu'ndan, 24.12.2018 tarihi itibariyle, davacı şirketin davalı şirketten 1.407.703,81 TL tutarında alacağı bulunduğu konusunda tarafların mutabık olduklarının anlaşıldığı, davacı tarafın kayıtlarına göre 24.12.2018 tarihli alacak tutarının 1.388.770,35 TL olarak hesaplandığı, dava tarihi itibariyle davacı şirketin defter ve kayıtlarına göre davalı şirketten 1.345.592,35 TL alacaklı göründüğü bildirilmiştir.

Aşamada davacı vekili dosyaya verdiği 22/06/2021 tarihli dilekçesi ile çeklerin seri numaralarının ... no.lu olduğunu bildirmiştir. Dava konusu çeklerin ibraz edilip edilmediği, ödenip ödenmediği, ödenmiş ise çek fotokopilerinin ilgili bankalardan celbine karar verilmiş, dosyaya gelen yazı cevaplarından dava konusu çeklerde keşidecinin davacı şirket, lehtarın davalı şirket olduğu ve davalı şirket tarafından 3.kişilere ciro edildiği ve karşılıksız işlemi gördüğü belirlenmiştir.

Dosyaya toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından davacı tarafça davalı şirket aleyhine dava konusu çeklerin mal ve hizmet alımı beklentisi ile verildiği, ancak mal ve hizmet karşılığı yapılmadığı ve bedelsiz kaldığından bahisle dava konusu edilen 26.01.2019 tarihli 60.000,00 TL, 02.02.2019 tarihli 80.000,00 TL 09.02.2019 tarihli 60.000 TL, 23.02.2019 tarihli 60.000,00 TL, 28.02.2019 tarihli 50.000,00 TL, 02.03.2019 tarihli 80.000,00 TL, 09.03.2019 tarihli 60.000,00 TL, 23.03.2019 tarihli 60.000,00 TL, 30.03.2019 tarihli 80.000,00 TL, 31.03.2019 tarihli 70.000,00 TL, 06.04.2019 tarihli 60.000,00 TL,

10.04.2019 tarihli 30.000,00 TL, 20.04.2019 tarihli 60.000,00 TL, 27.04.2019 tarihli 60.000,00 TL, 11.05.2019 tarihli 80.000,00 TL, 25.05.2019 tarihli 75.000,00 TL, 01.06.2019 tarihli 100.000,00 TL, 08.06.2019 tarihli 75.000,00 TL, 22.06.2019 tarihli 75.000,00 TL, 29.06.2019 tarihli 100.000,00 TL, 06.07.2019 tarihli 75.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine yönelik olarak işbu davanın açıldığı, davacı vekilinin aşamada 22/06/2021 tarihli dilekçesiyle dava konusu çek numaralarını bildirdiği,

dava dilekçesine ekli 24/12/2018 tarihli 1.058.594,89 TL ve 349.108,92 TL miktarlı mutabakat belge örnekleri yönünden davalı tarafa talimat mahkemesi yoluyla isticvap tebligatı çıkartıldığı, herhangi bir beyanda bulunulmadığı, davalı tarafça ticari defter ve kayıtların ihtaratlı tebligata rağmen ibraz edilmediği, Mali Müşavir bilirkişi tarafından incelenen davacı tarafın 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarının lehe delil niteliğinde olduğu,

davacı şirketin defter ve kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davalı şirketten 1.345.592,35 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği dikkate alındığında dava konusu çeklerin toplam 1.345.592,35 TL sı yönünden bedelsiz olduğu sonucuna ulaşılarak davanın kısmen kabulüne, 26/01/2019 tarihli 60.000 TL bedelli çek ve 02/02/2019 tarihli ... çek no.lu 80.000 TL'lık çekin 44.407,65 TL'lik kısmı yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır