İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/97 K.2020/126

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasıyla icra takibine başladığını ancak müvekkilinin davalı tarafa böyle bir borcu bulunmadığını, müvekkiline tebliğ edilmiş olan ödeme emrinde takip dayanağı borcun sebebi olarak ... temlik sözleşmesinin gösterildiğini ancak müvekkilinin hiç bir zaman ...'dan mal teslim almadığı gibi ... firmasına herhangi bir borç yada yükümlülük altına da girmediğini, ispat külfetinin davalıya ait olduğunu, söz konusu icra takibine sebep olan temlik sözleşmesinin konusu olan borcun doğmamış olup alacaklı/davalının icra takibinde haksız ve kötü niyetli olduğunu,

davayı kabul anlamına gelmemekle söz konusu icra takibinde talep edilen işlemiş faiz ve işleyecek faiz oranının da fahiş olduğunu belirterek davanın kabulü ile İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takibine konu asıl alacak ile talep edilen işlemiş ve işleyecek faiz orandaki faiz isteminden ötürü davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davalı alacaklıtakipte haksız ve kötü niyetli olduğundan lehlerine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı vekilinin davaya cevap vermediği görülmüştür .

Dava, İstanbul ... . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe esas alacak yönünden borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır.

İzmir ... Tüketici Mahkemesinin 13/11/2018 tarihli, ... E.-...K. sayılı görevsizlik kararı üzerine davanın Mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.

Asliye Ticaret Mahkemeleri, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi gereğince ticari davalara bakmakla görevlidir.

Ticarî davalar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1. maddesinde sayılmış olup, buna göre, “Her iki tarafın da ticarî işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin a, b, c, d, e ve f bentlerinde sayılan davalar” ticari dava olarak adlandırılmıştır.

TTK’nun 4. maddesine göre; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticarî nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticarî dava olarak sayılan dava türleri mutlak ticarî davalar, tarafları tacir olan ve tarafların ticarî işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nispi ticari davalardır. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticarî işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesini değiştiren 6335 sayılı Kanun ile asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki, iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp, görev ilişkisi haline getirilmiştir. Görev ilişkisi mahkemece re'sen davanın her aşamasında nazara alınan ve kamu düzeninden sayılan bir dava şartıdır. Ancak, 6335 sayılı Yasa’nın 38. maddesi uyarınca 6102 sayılı TTK’na eklenen geçici 9. madde ile bu kanunun göreve ilişkin hükümlerinin, bu kanunun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce açılan davalarda uygulanmayacağı, bu davaların açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava sayılır. Anılan Yasa'nın 5/1. maddesi uyarınca, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalara bakmakla görevlidir.

Davacı vekili duruşmadaki beyanında, müvekkilinin ev hanımı olduğunu, ticari işletmesinin olmadığını, ticaret sicilinde kaydı bulunmadığını ve vergi mükellefi olmadığını, müvekkilinin tacir olmaması nedeniyle dosyanın asliye hukuk mahkemesine görevsizlikle gönderilmesini, tüketici işlemi olduğunu düşündüklerinden davayı tüketici mahkemesine açtıklarını, ancak tüketici mahkemesinin de müvekkilinin tacir olduğundan bahisle görevsizlik kararı verdiğini beyan etmiştir.

Somut olayda, Mahkememizce yapılan araştırmada davacının herhangi bir vergi dairesinde mükellefiyet kaydı, ticaret sicilinde adına şirket kaydı ve Esnaf ve Sanatkarlar Odasında üye kaydının olmadığının anlaşıldığı, ayrıca dosya kapsamına göre davacının tacir olduğunu veya ticari işletmesinin bulunduğunu gösterir herhangi bir bilgi ve belgenin de bulunmadığı, bu nedenle davacı yönünden görülmekte olan davanın ticaret mahkemesinde görülmesi gereken bir dava olarak kabul edilemeyeceği;

diğer yandan, davalı vekilinin 25/05/2018 tarihli dilekçesi ekinde gönderdiği belgelerden, alacağını yazılı sözleşme ile davalıya temlik ettiği anlaşılan dava dışı ... Kozmetik Ürünleri San. ve Tic.

A.Ş. ile davacı arasındaki satış temsilciliği kayıt formu düzenlenmiş olması nedeniyle davalı tarafından davacı aleyhine fatura alacağı kaynaklı takip yapılmış olduğu; davacı ve dava dışı şirket arasında mevcut olduğu iddia edilen söz konusu ilişkinin nitelik olarak gelir sağlamak amacıyla yapılan TBK. 'un 448 vd. maddelerinde düzenlenen pazarlamacılık sözleşmesi kapsamında değerlendirilebileceği;

dava konusu uyuşmazlığın, davalı vekili tarafından dosyaya sunulan ve dosya kapsamına göre imzası davacı tarafından inkar edilmediği anlaşılan satış temsilciliği kayıt formundan davacı ve dava dışı şirket arasında kozmetik ürünleri tali satıcılık sözleşmesi niteliğinde TBK düzenlenen sözleşmeden kaynaklandığı bu nedenle uyuşmazlığa esas teşkil eden bu ilişkinin tüketici işlemi olarak kabul edilemeyeceği gibi mutlak ticari davanın da unsurlarını taşımadığı anlaşılmıştır.

Belirtilen gerekçeye göre , taraflardan birinin tacir olmaması ve uyuşmazlığın iki tarafında ticari işletmesi ile ilgili olmayışı yanında davanın mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığı; Türk Ticaret Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri gereğince taraflar arasındaki uyuşmazlığın konusuna göre de görülmekte olan davanın mutlak veya nîspi ticarî dava olarak kabul edilemeyeceği, bu nedenle davanın çözümünde, genel görevli ve yetkili mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşıldığından, Mahkememizin görevli bulunmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı