İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/604 K.2024/268

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı asil Fırat GÜNGÖRMEZ'in dava dilekçesiyle.

21.07.2021 çarşamba günü saat 20:45 sularında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile şahısına ait park halindeki ... plakalı aracına 2.35 alkollü olarak çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın sonucu düzenlenen kaza tespit tutanağından, eksper raporundan ve SBM kayıtlarından da anlaşılacağı üzere ... plakalı araç sürücüsü ... asli ve tam kusurlu olduğunu, şahsının herhangi bir kusuru olmadığının tespitli olduğunu, kusur incelemesi ile de maddi hasarlı trafik kazasında mevcut kusur durumları netlik kazanacağını,

maliki bulunduğu ... plakalı araca 21.07.2021 tarihinde davalı ...'ın idaresindeki ... plakalı araç kontrolsüz olarak çarptığını, davalıya ait aracın diğer davalı şirkete sigortalı olduğunu, şahsına ait araçta kaza sebebiyle yaklaşık 15.000,00 TL hasar meydana gelerek değer kaybına uğradığını, davalı araç sahibinden zararın giderilmesini istemiş olmasıyla beraber sonuç alamadığını davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine 1.069.00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, meydana gelen değer kaybı ödenen tutarın çok daha üzerinde olduğunu,

maliki bulunduğu aracın değer kaybına uğramasına sebebiyet veren ... plakalı aracın kaza tarihi ile maliki ... olduğunu, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda maliki bulunduğu araçta kaza sonrası meydana gelen değer kaybının kazaya sebebiyet veren kusurlu aracın malikinden haksız fiil hükümlerine göre tahsil edilmesi gerektiğini, şahsının uğramış olduğu değer kaybı bedelinin tazmini için mahkememize başvuru zorunluluğu hasıl olduğunu, aracında kaza sonrası meydana gelen değer kaybının kusurlu aracın malikinden haksız fiil hükümlerine göre karar verilmesi gerektiğini,

somut olayda aracının hasarlandığı ve tamir gördüğü süre zarfında aracını kullanamadığının sabit olduğunu, iş bu davada alacağın taraflar arasında belirsiz ve çekişmeli olması sebebiyle değer kaybı zararı talebinin bilirkişi marifetiyle tespiti ile değer kaybı zararı taleplerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda talepleri HMK 107.maddesi uyarınca arttırmak üzere şimdilik 1.500,00 TL değer kaybı talebinin bulunduğu, talep edilebilir tazminat bedelinin mahkememizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakkının saklı kalmak kaydıyla davada şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.500.00 TL değer kaybı tazminatının davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsilini, Davalılardan ...'a ait araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama giderleri ve tuttuğunda vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...

Katılım Sigorta Anonim Şirketi vekili Av. ...'in 23/12/2021 tarihli cevap dilekçesiyle; davacı tarafın ... plakalı aracın müvekkili olan şirket nezdinde, Motorlu Kara Nakil Vasıtaları Mecburi Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik) ile sigortalı olduğundan bahisle tazminat talep ettiği, davacı davasını İzmir Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığını, hâlbuki davaya bakmaya müvekkili olan şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstan1bul Anadolu Mahkemeleri yetkili olduğunu, bu sebeple davanın yetkisizlikten reddi gerektiğini, davacı tarafın değer kaybı zararının karşılandığını, aleyhine açılan davanın reddi gerektiğini,

davacının değer kaybı talebi ile davadan önce yaptığı başvuru üzerine şirketimiz nezdinde ... numaralı hasar dosyası açıldığını, müvekkili olan şirket tarafından ekspertiz incelemesi yapıldığını, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde değer kaybı bedeli 1069TL tespit edildiğini ve işbu tutar davacı tarafa ödendiğini, müvekkili olan şirket tarafından davacının zararının karşılandığını ve ödeme yapıldığı halde aleyhimize dava açıldığını, işbu davanın reddi gerektiğini, Yeni Trafik Sigortası Genel Şartları 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiş olup dava konusu kaza 21.07.2021 tarihinde gerçekleştiriğini,

ayrıca poliçe vadesi de 25.05.2021/2022 olduğunu, dava konusu kaza Trafik Sigortası Yeni Genel Şartları kapsamında olduğunu, yeni genel şartlar uyarınca değer kaybı hesaplama yöntemi değiştiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı hesaplamasında yeni genel şartlar uyarınca hesaplama yapılmasını talep ettiklerini, davacı tarafa 13313,54 TL araç hasarı bedeli ödendiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil şirketin sorumluluğu bakiye poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, müvekkili olan şirketin hem asıl alacak ve hem de dava masrafları açısından poliçe limiti ile sorumlu tutulması icap edeceğini,

davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı taraf, sigortalılarının kusurunu ve zararını usulen ispat etmeleri gerektiğini, kazanın hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde iddia edildiği gibi meydana geldiğinin ispatı gerektiğini, davacı tarafın iddiasını belgeleriyle ispatla yükümlü olduğunu, maddi vakanın ispatı halinde müvekkili olan şirketin davacının gerçek zararını tazminle sorumlu olduğunu, davacı tarafından istenen meblağ fahiş olduğunu, sigortalılarının kusuru ve davacının zararı konularında bilirkişi tetkikatı yapılması gerektiğini,

davanın kabülü anlamına gelmemekle birlikte müvekkili olan şirket faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, müvekkili olan şirketin değer kaybı nedeniyle davadan önce başvuru yapılmış ancak gerekli belge ibraz edilmediğini, Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesi gereğince, sigorta şirketinin hasar ödeme mükellefiyeti hak sahibinin belgeleri ile usulen sigorta şirketine müracaatından itibaren 8 işgünü sonra başladığını, müvekkili olan şirketin sorumluluğu poliçe sebebiyle değil haksız fiil olduğunu, taraflar arasında ticari bir ilişki mevcut olmadığını,

bu sebeple davacı taraf ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edebileceğini, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden ücreti vekâlet ve mahkeme masraflarından da sorumlu tutulmamaları gerektiğini, yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddini, davacı tarafa ödeme yapılmış olduğundan, aleyhlerine haksız olarak açılan davanın reddini, HMK 121 gereği davacı delillerinin taraflarına tebliğini, davacının davasının ispatı halinde; müvekkili olan şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması,

olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ...'a dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

Davalı şirket tarafından sigorta poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu ve fotoğrafların gönderilmiştir. Kazaya karışan araçlara ait trafik tescil kayıtlarının temin edilmiştir. Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi tarafından araçların tramer kaydı ve ilgili evrakların gönderildiği görülmüştür.

Trafik Kazasının Oluş Şekli;Olay günü 2.32 promil alkollü sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Atatürk caddesi içerisinden sağ şeritte seyir halinde iken eski hükümet konağı üst geçit mevkiine geldiğinde alkollü olması nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ön sağ kısımları ile yolun sağına doğru giderek yolun sağında park halinde bulunan ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisiyle ... plakalı araç ön kısımları ile önünde park halinde bulunan ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisiyle ... plakalı araç ön kısımları ile önünde park balinde bulunan ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpıp durması neticesi yaralanmalı maddi hasarlı trafik davaya konu kaza meydana geldiği anlaşılmıştır.

Dosyanın resen seçilecek kusur bilirkişisi ve makina mühendisi (otomotiv bilirkişisi) bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek, dosya kapsamı, taraf beyanları ve uyuşmazlık noktaları esas alınarak yasal düzenlemelere uygun olarak tarafların kusur durumu ile hasar bedeli, değer kaybı olup olmadığı, oluşmuş ise miktarına ilişkin denetime elverişli, ayrıntılı bilirkişi heyeti raporunda özetle; dosya içerisinde bulunan evraklar ile kaza yeri fotoğraflarının incelemesi sonucunda;

1-... plakalı araç sürücüsü ...'ın; bu kazanın oluşumunda kural ihlali yaptığı,

2-Yolun sağında park halinde bulunan; ... plakalı, ... plakalı ve ... plakalı araç sürücülerinin; bu kazanın oluşumunda kural ihlali yapmadığı,

3-Davaya konu ... plakalı araçta meydana gelen hasar 14.033,54 TL (KDV Dâhil) olarak hesaplanmıştır.

4-Davaya konu ... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarımı neticesinde oluşacak değer kaybı 1.000,00 TL olarak hesaplanmış ve takdir edilmiştir.

5-Dosyada mevcut ... no.lu ekspertiz raporunda ekspertiz masraf toplamının 323,91 TL olarak belirtildiği görülmüştür.

İşbu bilirkişi heyet raporu yapılacak olan kanuni işleme esas olmak rapor edilmiştir.

Taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor alınmasına şeklinde karar verilmiş ve bilirkişiler tarafından hazırlanan ek raporda özetle; itirazlar doğrultusunda yeniden yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda 06.05.2022 tarihli kök raporumuzda herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek görülmediği rapor edilmiştir.

Dosyanın İzmir ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'na gönderilerek dosya kapsamı, uyuşmazlık noktaları, dosyada mevcut maddi zarara ilişkin rapor ile tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarına ilişkin hususlar da nazara alınarak; kusur oranı, talep edilen hasar ve değer kaybına ilişkin rapor düzenlenmesine karar verildiği, alınan 26/01/2024 tarih ... sayılı raporunda özetle;

OLAY

21.07.2021 günü, saat 20.45 sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile Atatürk caddesi üzerinde seyir halindeyken, olay mahalli Eski Hükümet konağı üst geçit mevkine geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek seyrine göre sağa yöneldiği sırada aracının ön kısmıyla; seyrine göre sağ tarafta banket üzerinde park halinde olan ... plakalı araca çarpması ve çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın ötelenerek önünde park halinde olan ... plakalı aracın arka kısmına çarpması ve çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın da ötelenerek önünde park halinde olan ... plakalı araca çarpması sonucu ... plakalı otomobilin hasarına konu trafik kazası meydana gelmiştir.

İRDELEME

Dosya kapsamında yer alan kaza tespit tutanağından kaza mahallinin yerleşim yeri içi, azami hız limitinin 50 km/s, çarpma noktasının banket üzerinde olduğu, olay mahalli zemin üzerinde fren izi tespitinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

... plakalı otomobil ... model ... marka S40 1.6(ESKİ KASA) tipi olup kaza tarihinde 21 yaşında, 265247 kilometrededir.

Dosya içerisinde bulunan... tarafından hazırlanan ekspertiz raporu incelenmiştir. Dava konusu aracın piyasa rayiç bedelinin 70.000,00 TL, aracın 8 yedek parçasının değiştiği, yedek parça tutarının iskontosuz KDV hariç 7.892,83 TL olduğu , işçilik tutarının 4.000 TL olduğu, yedek parça+işçilik tutarı iskontosuz KDV hariç 11.892,83 TL, yedek parça+işçilik tutarı iskontosuz KDV dahil toplamda 14.033,54 TL olduğu anlaşılmıştır.

... Sigorta tarafından, davacıya dava konusu aracın değer kaybı için ödenen 1.069,00 TL tutarındaki dekont görülmüştür.

... Sigorta tarafından, davacıya dava konusu aracın hasarı için ödenen 13.313,54 TL tutarındaki dekont görülmüştür.

... Otomotiv Yedek Parça Servis San ve Tic A.Ş tarafından hazırlanan iskontosuz KDV dahil 7.375,00 TL tutarındaki fatura görülmüştür.

Ünallar hurdacılık otomotiv oto kiralama tarafından düzenlenen 2.006,00 TL tutarındaki fatura görülmüştür.

Dosyada mevcut 06.05.2022 tarihli bilirkişi raporunda; davalı sürücü ...'ın kural ihlalinin bulunduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kural ihlalinin bulunmadığı belirtilmiştir. Dava konusu aracın hasar tutarının 14.033,54 TL olduğu, kaza öncesi aracın ikinci el piyasa rayiç değeri 70.000,00 TL, kaza sonrası ikinci el piyasa rayiç bedelinin 69.000,00 TL olduğu belirtilerek aracın 1.000,00 TL değer kaybettiği belirtilmiştir.

Dosyada mevcut 06.05.2022 tarihli bilirkişi ek raporu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı, dava/cevap dilekçeleri, kaza tespit tutanağı, bilirkişi raporu,ekspertiz raporu ve kaza sonrası olay mahalli ile araçların durumunu gösterir A4 kağıda basılmış fotoğraflar incelendiğinde kazanın yukarıda “OLAY” kısmında açıklandığı biçimde gerçekleştiği anlaşılmış olup; aşağıdaki kanaate varılmıştır;

Değer Kaybı Durumu;

09.10.2020 tarihinde 31269 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Anayasa Mahkemesi'nin 2019/40 esas numaralı dosyasının 2020/40 sayılı iptal kararı doğrultusunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. Maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. Maddesi uygun bir şekilde değiştirilerek değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak hesaplanır şeklinde belirtilmiştir. Poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun her halükarda Yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı tazminatı hesaplanması gerekmektedir (Örnek: T.C. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/2314 esas numaralı dosyasının 2021/1074 numaralı kararı).

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. Maddesinde değer kaybı kriterleri; aracın piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak yapılır şeklinde belirtilmiştir.

Heyetimiz tarafından yapılan araştırmalar neticesinde aracın kaza tarihinde ikinci el piyasa değeri 70.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Kaza tarihindeki aracın kullanılmışlık düzeyi (yaşı ve kilometresi), hasar tutarı ile hasara uğrayan parçaları dikkate alınmıştır. Bu parçalar aşağıda listelenmiştir.

-Bagaj kapağı

-Arka panel

Araçta değişen plastik ve elektronik gibi aksamların aracın ikinci el satışında doğrudan bir düşüş yaratmayacağı için bu parçaların değişimi değer kaybı listesine dahil edilmemiştir.

Aracın kilometre ve yaş bilgisinin yüksek olduğu, kullanılmışlık düzeyinin fazla olduğu ve ekonomik ömrünü tamamlamak üzere olduğu değerlendirilmiştir. Bu unsurlar dikkate alınmıştır.

Mevcut işlemlerin yapılmasından sonra aracın ikinci el piyasasının kaza tarihinde 69.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

- Değer Kaybı

Aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeri.......... 70.000,00 TL

Aracın kaza sonrası ikinci el piyasa değeri................ 69.000,00 TL

-_______________

Değer kaybı.................................................................. 1.000,00 TL

SONUÇ

Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

-Değer kaybı durumu:

-Dava konusu aracın 1.000,00 TL değer kaybettiği rapor edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı davacının aracında oluşan hasar ve değer kaybı bedeli ile ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın 21.07.2021 tarihli kaza neticesinde davacı aracında hasarı ile bunların kalemleri ile işbu hasar kaynaklı değer kaybına dair zararın var olup olmadığı, buna dair zarar kalem ve miktarları ile işbu bedellerden davalının sorumlu olup olmadığı, davacının iş bu bedelleri ne zamandan ve hangi faiz ile talep edebileceği noktalarında toplandığı anlaşılmakla;

Somut olayda; 21.07.2021 günü, saat 20.45 sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile Atatürk caddesi üzerinde seyir halindeyken, olay mahalli Eski Hükümet konağı üst geçit mevkine geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek seyrine göre sağa yöneldiği sırada aracının ön kısmıyla; seyrine göre sağ tarafta banket üzerinde park halinde olan ... plakalı araca çarpması ve çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın ötelenerek önünde park halinde olan ... plakalı aracın arka kısmına çarpması ve çarpmanın etkisiyle ... plakalı aracın da ötelenerek önünde park halinde olan ... plakalı araca çarpması sonucu ... plakalı otomobilin hasarına konu trafik kazası meydana gelmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılamada toplanan deliller ve bilirkişi heyeti raporu, İzmir ATK Trafik İhtisas Dairesinin mahkememize ibraz ettiği raporunda, davaya konu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın bu kazanın oluşumunda kural ihlali yaptığı, yolun sağında park halinde bulunan; ... plakalı, ... plakalı ve ... plakalı araç sürücülerinin; bu kazanın oluşumunda kural ihlali yapmadığı, davaya konu ... plakalı araçta meydana gelen hasar 14.033,54 TL (KDV Dâhil) olarak hesaplandığı, davaya konu ... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarımı neticesinde oluşacak değer kaybı 1.000,00 TL olarak hesaplandığı ve davalı sigorta şirketi tarafından 13313,54 TL araç hasarı bedeli ödemesi yapıldığından davasının reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı