İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1038 K.2024/497

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı İzmir Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; ... ili ... ilçesinde arıcılık yaptığını, balların sevkiyatını yapmak üzere davalı kargo şirketi ile anlaştıklarını, taşıma için 1.100 TL kararlaştırıldığını, 07/12/2014 tarihinde iki işçi ile 86 adet tencere içerisinde 1750 kg balın ...Kargoya teslim edildiğini, 1.100 TL taşıma bedelinin peşin ödendiğini, 10/12/2014 tarihinde nakliye sonrası ballar İzmirde davalı şirketten teslim alınırken balların akmış, tencerelerin ezilmiş olduğunu gördüğünü, 14 tencere balın verdikleri zararın görünmesi açısından ... ...Kargoya yeniden gönderildiğini,

ballar için aldığı alüminyum tencere bedeli olan 2.150 TL sevkiyat sırasında 86 adet çuval bedeli olan 200 TL yükleme yapılması için tutulan işçinin parası 100 TL 86 tencere petek balın alış fiyatı ile 103.200 TL kar oranıyla birlikte 34.400 TL ihtarname ücreti 240 TL D.İş dosyası masrafı 780 TL olmak üzere toplam 142.170,00 TL zararının bulunduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne karar verilerek toplam zararının davalı taraftan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davaya konu taşıma bakımından sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca sorumlulukları olsa dahi tazmini istenen miktarın fahiş olduğu, davacının talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ve bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

İzmir ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, 64.800 TL davacı zararının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş ilgili hükmün davalı tarafından temyizi üzerine Yargıtay ... H.D.'nin 11/09/2018 tarih ... - ... E-K sayılı ilamı ile; "...Dava, taşıma sözleşmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. maddesi uyarınca, ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yine, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

6100 sayılı HMK’nın 1/1. maddesi gereğince de mahkemelerin görevi, kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar, kamu düzenine ilişkin olup aynı zamanda HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. Davacı, davalı tarafından taşınan bal emtiasının hasar gördüğünü, malları müşterilerine teslim edemediğini, bu ballardan elde etmeyi umduğu gelirden mahrum kaldığını ileri sürerek tazmin talebinde bulunmuş olup dava taşıma sözleşmesine dayalıdır.

Taşıma işleri 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun dördüncü kitabında düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 4/1-a maddesi uyarınca, TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları, ticari dava sayılır. Davacının mesleki amaçla hareket etmesi nedeniyle tüketici sıfatı taşımayacağı da gözetildiğinde tüketici mahkemelerinin görevli olduğundan söz edilemeyecektir.

Bu durumda mahkemece görevsizlik kararı verilerek dosyanın ticaret mahkemesine gönderilmesine hükmetmek gerektiği..." gerekçesiyle bozularak mahkemeye gönderilmesi üzerine dosyanın yeni esas üzerinden yeniden ele alınarak incelendiği ve görevsizlik kararı verildiği görülmüş ve mahkememize tevzi edilen dosyanın mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda; 27/05/2019 tarih ve ... esas-... karar sayılı kararı ile; davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine, 64.800 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine;

Yargıtay ... Hukuk Dairesinde yapılan inceleme neticesinde 01/07/2020 tarih ... esas-... karar sayılı kararı ile "...Mahkemece hasarın her iki taraf kusuruna bağlı olarak gerçekleştiği kabul edilerek sonuca gidilmişse de, davalının “kasten veya pervasızca bir davranışta bulunduğu” ispat edilememiş olmakla, 6102 sayılı TTK 886. madde koşulları bulunmayan somut olayda tazminat hesabının taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun düzenlendiği TTK 882. madde uyarınca yapılması gerekir. TTK 882. madde kapsamında yapılmadığı anlaşılan hesaplamaya dayanan bilirkişi raporunun hükme esas alınması doğru değildir.

Ayrıca, kabule göre de, dosya içinde bulunan 06/12/2014 tarihli teslim tutanağında “14 adet hasarlı teslim” şerhini içeren tutanak bulunması karşısında taşıma konusu emtianın bütünü üzerinde hasarın varlığını gösterecek kabul gerekçelerinin de karar yerinde tartışılmaması ve aradaki süre dikkate alındığında muhafazaya ilişkin koşulların düşünülüp tartışılmadan teslimden dört ay sonra yapılan tespit raporundaki verilerin esas alınarak tazminat hesabının yapılması da doğru değildir.

Bu durumda mahkemece, davalı vekilinin somut itirazlarını da karşılayacak yeni bir bilirkişi raporu veya ek rapor alınarak oluşacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile ve yetersiz olduğu anlaşılan bilirkişi raporuna dayanarak hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA," karar verilmiş, mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce yapılan yapılan yargılama sonucunda mahkememizin 01/06/2022 tarih ... esas ve ... karar sayılı kararı ile "...Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile Evvelki kararın sadece davalı tarafça temyizi sebepli usuli müktesep hak ilkesi mucibince 64.800,00 TLnin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine.." karar verilmiş olup, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiş olup, Yargıtay ...

Hukuk Dairesinin 08/11/2023 tarih ve ... esas-... karar sayılı kararı ile "....Mahkemenin 27.05.2019 tarih, ... E. ve ... K. sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne, 64.800,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiş, kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 01.07.2020 tarih, ... E. ve ...

K. sayılı kararıyla Mahkemece hasarın her iki taraf kusuruna bağlı olarak gerçekleştiği kabul edilerek sonuca gidilmişse de, davalının “kasten veya pervasızca bir davranışta bulunduğu” ispat edilememiş olmakla, 6102 sayılı Kanun'un 886 ncı maddesi koşulları bulunmayan somut olayda tazminat hesabının taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun düzenlendiği aynı Kanun'un 882 nci maddesi uyarınca yapılması gerektiği, anılan Kanun'un 882 nci maddesi kapsamında yapılmadığı anlaşılan hesaplamaya dayanan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının doğru olmadığı belirtilmek suretiyle Mahkeme kararı davalı yararına bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmakla davalı yararına oluşan yöntemsel kazanılmış hak uyarınca 6102 sayılı Kanun'un 882 nci maddesi kapsamında davalının sorumluluk sınırlarına göre bir inceleme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bozmaya aykırı olarak davalının tazmin yükümünün 6102 sayılı Kanun'un 882 nci maddesi kapsamında kalmadığı, ihmali davranışla 886 ncı maddesi kapsamına girdiği kabul edilip sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanmaması yerinde olmamış, kararın bozulmasını..." karar verildiği, bozulan mahkememiz dosyası mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.

İzmir ....Asliye Hukuk Mahkemesince aldırılan 02/05/2016 havale tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde, balların zarar görmesinde her iki tarafın da ihmalinin bunduğu, balların satım bedelinin 86.400,00 TL olduğu, kusur oranlarına bakıldığında davacının 1/4 oranında, davalının 3/4 oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı görülmüştür.

Dosyanın, dosya kapsamı ve uyuşmazlık noktaları ile Yargıtay bozma ilamı, İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında düzenlenen 28.04.2015 tarihli rapor ile İzmir ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına sunulan 29.04.2016 tarihli bilirkişi heyet raporu da nazara alınarak, raporlar değerlendirilmek suretiyle çelişki meydana gelmesi halinde çelişki giderilecek şekilde rapor düzenlemek üzere resen seçilecek gıda mühendisi ve taşıma hizmeti konusunda ehil bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyetine tevdi edilmesine karar verilmiş, bilirkişi heyetinden alınan 26/04/2021 tarihli kök bilirkişi raporunda özetle.

08/12/2014 tarihinde ... irsaliye numarası ile ...Kargo A.Ş. ... Şubesinden ... Şubesine sevkiyatı yapılan gönderinin (Karakovan-Petek bal) gönderinin 20/12/2014 tarihinde alıcıya teslim edildiği, teslimatta toplam 1720 kg.

(86 kap-tencere) baldan 280 kg'lık kısmının hasar gördüğü, dosyada sunulu, gönderiye ilişkin görsellerde tencerelerin çuvallar içerisine konulduğu, çuvalların taşıyıcı tarafından etiketlendiği, etiketlemede ürün cinsi ve hassas taşımaya dair ibare konulmadığı, bazı çuvalların yırtık, çuvallar içerisinde bulunan tencere ve kapaklarının darbeli vuruk ve ezik olduğu, dava konusu “karakovan sepet petek balları"nın ... Kodeksi Bal Tebliği, ...

Kodeksi Yönetmeliği ve Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin taşıma ve depolama ile ilgili maddelerine uygun olarak taşınmadığı, taşıma kaplarının bulaşma riskini en aza indirecek biçimde konulmadığı ve ambalajın (tencere) ve gıdanın hasarlandığı, gıdanın “petek bal” özelliğini kaybettiği, bu nedenle de satış değerini yitirmiş olduğu, gönderen olarak ... belirtilmesine rağmen kargo taşıma belgelerinde gönderenin Karakaplan Ticaret olduğu, gönderinin, evsafına uygun olarak ambalajlama, paketleme, sabitleme ve etiketleme işleminin yapılmadığı, davalı tarafından yapılan taşıma işleminin birden fazla araca aktarma ve istifleme şeklinde yapıldığı,

davaya konu edilen ürünlerin Türk Ticaret Kanunu 880.

Maddesinde belirtilen tazminat üst sınırının, davalının, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet vermemesinin ispatlanması halinde 39.106,65 TL olacağı, davalının, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği kanaatinin oluşması halinde tazminat tutarının 86.400 TL olarak hesaplanabileceği bildirildiği,

Dosyanın bilirkişi heyetine tevdii ile davalının itiraz ve beyanları da değerlendirilerek itiraz edilen hususlarda ek rapor alınmasına karar verildiği ve bilirkişi heyetinden alınan 05/10/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; gönderinin (bal) tamamının 86 kap (1.720 kg) olmakla birlikte yerinde yapılan tespitte gözlemlenen 70 kap (1.440 kg) balın olduğu ve tespiti yapılan bu balların tamamının hasar gördüğü, kargo teslim tarihi olan 10/12/2014 tarihi ile dava konusu emtianın yerinde yapılan tespit tarihi olan 24/04/2015 tarihi arasında 135 gün olduğu, dava konusu “karakovan sepet petek balları”nın ...

Kodeksi Bal Tebliği, ... Kodeksi Yönetmeliği ve Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin taşıma ve depolama ile ilgili maddelerine uygun olarak taşınmadığı, taşıma kaplarının bulaşma riskini en aza indirecek biçimde konulmadığı, ambalajın (tencere) ve gıdanın hasarlandığı, gıdanın “petek bal” özelliğini kaybettiği, bu nedenle de satış değerini yitirmiş olduğu, davaya konu edilen ürünlerin 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 880.

Maddesinde belirtilen tazminat üst sınırının, davalının, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet vermemesinin ispatlanması halinde 39.106,65 TL olacağı, davalının, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği kanaatinin oluşması halinde tazminat tutarının 86.400,00 TL olarak hesaplanabileceği bildirildiği,

Yargıtay bozma ilamının muhafaza şartlarına dair bozma gerekçesi nazara alınarak heyetteki ikinci bilirkişinin gıda mühendisi olması münasebetiyle 16/12/2014 tarihli teslimde delil tespiti tarihine kadar olan bozulma ve diğer hususlar yönünden ek rapor alınmasına karar verilmesi üzerine bilirkişi ...'dan alınan 16/03/2022 havale tarihli ek bilirkişi raporunda; gönderinin (bal) tamamının 86 kap (1.720 kg) olmakla birlikte yerinde yapılan tespitte gözlemlenen 70 kap (1.440 kg) balın olduğu ve tespiti yapılan bu balların tamamının hasar gördüğü,

kargo teslim tarihi olan 10/ 12/2014 tarihi ile dava konusu emtianın yerinde yapılan tespit tarihi olan 24/04/2015 tarihi arasında 135 gün olduğu, gönderide meydana gelen hasarın teslim tarihi ile tespit tarihi arasında geçen 135 gün (4 ay 14 gün)'lük süre ve depolama koşullarından dolayı olmayıp uygun olmayan taşıma koşulları ile ilgili olduğu ve taşıma sırasında meydana geldiği, dava konusu “karakovan sepet petek balları”nın ... Kodeksi Bal Tebliği, ...

Kodeksi Yönetmeliği ve Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin taşıma ve depolama ile ilgili maddelerine uygun olarak taşınmadığı, taşıma kaplarının bulaşma riskini en aza indirecek biçimde konulmadığı, ambalajın (tencere) ve gıdanın hasarlandığı, gıdanın “petek bal” özelliğini kaybettiği, bu nedenle de satış değerini yitirmiş olduğu bildirilmiştir.

Dosyanın evvelki raporu tanzim eden bilirkişi heyetine tevdii sureti ile Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 08/11/2023 tarih ve ... esas-... karar sayılı bozma ilamı muvacehesinde TTK 882.maddesine göre hesaplamalar içeren, ayrıca evvelki raporda hesaplanan 39.106,65 TL nin hangi maddi ve hukuki kriterler esas alınarak hesaplanıp bulunduğuna dair açıklamalar ihtiva eden bilirkişi ek raporunda özetle;

** Emtianın, özelliğine uygun şekilde ambalajlama ve etiketleme işinin taşıyıcı tarafından üstlenildiği bu durumun, taşıyıcının (Davalının) sorumluğunun sınırlandırılamayacağı kanaatini hakim kılabileceği, ancak bu yönde takdirin Sayın Mahkemede olduğu,

**Davaya konu edilen ürünlerin Türk Ticaret Kanunu 880. Maddesinde belirtilen tazminat üst sınırının, davalının, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet vermemesinin ispatlanması halinde 39.106,65 TL olacağı,

**Davalının, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği kanaatinin oluşması halinde tazminat tutarının 86.400 TL olarak hesaplanabileceği,

Açıklanan nedenlerle Kök raporda tespit edilen hususlarda değişikliğe neden olacak bulgulara rastlanmadığı rapor edilmiştir.

Dava, davacı ile davalı arasında yapılan taşıma sözleşmesine istinaden taşınan emtiaya verilen zararın tahsili istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı, mahkememizce olaya ve oluşa uygun olduğu kabul edilen bilirkişi kök ve ek raporları bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Özü itibari ile davaya konu edilen ürünlerin 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 880. Maddesinde belirtilen tazminat üst sınırının, davalının, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet vermemesinin ispatlanması halinde 39.106,65 TL olacağı,

Davacının davasının kısmen kabulü ile,bu itibarla 39.106,65 TLnin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Açıkça okunup usulden anlatıldı. Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı