İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/206 K.2024/202

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; borçlusu ... ( T.C.K.N.: ..., ... Mah. ... Sk. No:... ... ), muhatabı ... olan ... Seri Numaralı 30.04.2019 düzenleme tarihli 10.000,00-TL tutarındaki çek müvekkili banka şubesinde kaybolduğunu, yapılan tüm çalışmalara rağmen söz konusu çek bugüne kadar bulunamadığını, ayrıca davaya konu çek ciro edilmediği için tevdiyat bordrosunun bulunmadığını, öncelikle "çekin ödenmemesi hususunda ödemeden men kararı" verilmesine, akabinde borçlusu ... (T.C.K.N.: ..., ... Mah. ... Sk. No:... ...), muhatabı ... olan ... Seri Numaralı 30.04.2019 düzenleme tarihli 10.000,00-TL tutarındaki çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, kaybetme nedeniyle Türk Ticaret Kanununun 651 ve devam eden maddelerine göre çekin iptali istemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda öğreti ve yargısal kararların bu uygulaması aynen benimsenerek, davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması “Dava Şartları” başlıklı 114. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde açıkça dava şartları arasında sayılmıştır. Bir davada, hukuki yarar ilkesinin dava şartı olarak gözetilmesinin, yargılamanın amacına ve usul ekonomisi ilkesine uygun olarak yargılama yapılmasına yarar sağlayacağı, her türlü duraksamadan uzaktır.

III - Ödeme için ibraz madde başlığı ile 6102 sayılı TTK ibrz ve ödeme süreleri

1. Genel olarak

MADDE 796- (1) Bir çek, düzenlendiği yerde ödenecekse on gün; düzenlendiği yerden başka bir yerde ödenecekse bir ay içinde muhataba ibraz edilmelidir.

(2) Ödeneceği ülkeden başka bir ülkede düzenlenen çek, düzenlenme yeri ile ödeme yeri aynı kıtada ise bir ay ve ayrı kıtalarda ise üç ay içinde muhataba ibraz edilmelidir. Bu bakımdan, bir Avrupa ülkesinde düzenlenip de Akdenize sahili bulunan bir ülkede ödenecek olan ve aynı şekilde Akdenize sahili olan bir ülkede düzenlenip bir Avrupa ülkesinde ödenmesi gereken çekler aynı kıtada düzenlenmiş ve ödenmesi şart kılınmış sayılır.

(3) Birinci ve ikinci fıkralarda yazılı süreler, çekte yazılı olan düzenlenme tarihinin ertesi günü başlar.

şeklindedir.

C) Zamanaşımı madde başlığı ile 6102 sayılı TTK da hak sahipleri için ilgili süreleri;

MADDE 814- (1) Hamilin, cirantalarla düzenleyene ve diğer çek borçlularına karşı sahip olduğu başvurma hakları, ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

(2) Çek borçlularından birinin diğerine karşı sahip olduğu başvurma hakları, bu çek borçlusunun çeki ödediği veya çekin dava yolu ile kendisine karşı ileri sürüldüğü tarihten itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Şeklinde düzenlediği görülmektedir.

Davacı 30.04.2019 tarihli çek hakkında iptal talebinde bulunmuş ise de çekin ibraz süresinin geçmesinin yanısıra TKK da ki çek zamanaşımının da dolduğu, bu yönü ile usulen ibraz, tedavül ve takiplere konu olma hüviyetini kaybeden, özü itibari ile kıymetli evrak statüsünü kaybeden çek açısından zayii talebinde bulunulamayacağı aşikardır.

Davacının Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davası açmasında hukuki yararın bulunmadığı anlaşılmakla; davanın HMK'nun 114/1-h maddesinde düzenlenen davacının hukuki yararının bulunmaması sebebiyle aynı kanunun 115/2.maddesi uyarınca usulden REDDİNE karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.