İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/38 K.2024/275

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle; keşidecisi ... ve Ambalaj San. İml. Tic. Ltd. Şti. olan ...bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait, ... seri nolu, 30.04.2024 keşide tarihli, 86.572,98 TL tutarlı çekin keşideci şirket tarafından davacı şirkete ... yoluyla gönderildiğini, çekin kaybolduğunu ve bulunamadığını, posta takip sisteminde kayıp çekin bulunduğu postanın ... Mürekkep ve ... Ticn A.Ş.'ye teslim edildiğinin görüldüğünü, keşide gününden önce kaybedilen çekin sahte ciro ile kötüniyetli üçüncü kişiler tarafından tahsili tehlikesinin olduğunu beyan ederek davanın kabulü ile dava konusu çekin iptaline karar verilmesini, yargılama sonuna kadar ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.

Dava, çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

TTK 647/1. maddesi “Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır.”, 651/2 maddesi “Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.”, aynı Kanunun 818. maddesinin atıf yaptığı 757/1. maddesi “ İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.” hükmünü haizdir.

Senedin iptaline karar verilebilmesi için senedin ziyaı sırasında veya ziyaın öğrenildiği tarihte senet üzerinde hak sahibi bulunmak gerekir. Kıymetli evrak hukukunda senet üzerinde hak sahibi olmaktan anlaşılan, senede malik bulunmaktır. (Bkz. Erol Ertekin, İzzet Karataş Uygulamada Ticari Senetler, 3. bası, sayfa 47)

Nama yazılı senetlerin devri konusunda, kıymetli evrakın devrinde şart olan bir hususun, zilyetliğin devrinin gerçekleşmiş olması icap eder. (Bkz. Prof. Dr. Fırat Öztan. Kıymetli Evrak Hukuku, 16. bası, sayfa 42)

Somut olayda, dava dışı keşidecinin davacıyı lehtar göstererek çeki tanzim ettiği, çekin davacıya gönderilmek üzere kargo şirketine verildiği, davacıya teslim edilmeden kargoda kaybolduğu anlaşılmış olmakla, davacı çekin zilyetliğini devralmadığından, herhangi bir suretle de zilyedi olmadığından çek üzerindeki hak sahipliği kendisine geçmemiştir.

Bu itibarla, mahkemenin davacının aktif dava ehliyeti olmadığına dair gerekçesi yerinde olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. (Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 21/02/2017 tarihli, Dosya No: 2017/97 Karar No: 2017/82 sayılı ilamı) (Benzer yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06.06.2012 tarihli Esas No: 2011/4524 Karar No: 2012/9838 sayılı ilamı)

Dava dilekçesinde iptali talep edilen çekin davacı şirkete kargo ile gönderildiği, çekin bulunamadığı, çekin henüz davacıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu beyan edilmiş olup, teslim söz konusu olmadığından davacının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. TTK 669 vd. maddelerinde öngörülen işbu davada davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.