İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/653 K.2025/910

Mahkememizde görülen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacının ... müşteri numarasıyla davalı banka nezdinde ticari hesap sahibi olduğunu, davacı adına kayıtlı ... numaralı kredi kartı bilgileri ve şifresi kullanılarak 05/09/2022 tarihinde ... üzerinden 50,90 TL, 06/09/2022 tarihinde ... üzerinden 14.999,00 TL, 07/09/2022 tarihinde ... üzerinden 13.499,00 TL, 15/03/2023 tarihinde ... üzerinden 4219,87 TL, 15/03/2023 tarihinde ... üzerinden 3979,87 TL, 15/03/2023 tarihinde ... üzerinden 3.529,65 TL davacının bilgisi ve rızası dışında 3. kişilerce alışveriş yapıldığını, davacının bu alışverişlerden 12/04/2023 tarihinde haberdar olduğunu,

davacının gecikmeksizin davalı bankaya başvurarak kredi kartını iptal ettirdiği ve 17/04/2024 tarihinde ...

Polis Merkezi Amirliği ... nolu dilekçe ile şikayette bulunduğunu, davacının kredi kartı bilgilerinin çalınması/kopyalanması ve kullanılmasında kusuru bulunmadığını, usulsüz harcamaların yapıldığı dönemde kredi kartının davacının zilyetliğinde olduğunu, kredi kartı bilgilerini ve internet bankacılığı şifrelerini 3. kişilerin bilmediğini, davalı bankanın güvenlik açığı nedeniyle kart ve şifre bilgilerine erişildiğini, işlem sırasında davacının bilgilendirilmediğini ve onayının alınmadığını,

5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanununun 15. maddesinin “Bu kanunun 20. maddesi uyarınca harcama belgesi düzenlemeksizin çeşitli iletişim araçları yoluyla veya sipariş formu vasıtasıyla yapılan mal ve hizmet alımlarındaki hukuka aykırı kullanımlardan kaynaklanan zararlardan kart hamili sorumlu tutulamaz” hükmünü içerdiğini, davalı bankanın mevzuat ve sözleşmeyle kendisine yüklenen hiçbir sorumluluğu yerine getirmediğini, BS-EB Yönetmeliğinin 36. maddesi "Banka, elektronik bankacılık hizmetleri kapsamında gerçekleşen olağan dışı,

sahtekârlık amaçlı veya dolandırıcılık riski bulunan işlemleri tespit etmeye ve bunları önlemeye yönelik işlem takip mekanizmaları kurar." hükmü ile bankalara müşterilerinin davranışsal alışkanlıklarını ve olağanın dışında hareketlerini tespit edebilecek şekilde sistem tasarlama görevinin verildiğini, davalı banka tarafından davacının başvurusu üzerine ... üzerinden yapılan 4219,87 TL ve 3979,87 TL ile ... üzerinden yapılan 3529,65 TL'nin davacıya iade edildiğini, davalı bankanın ödeme ile kusuru dolayısıyla sorumlu olduğunu açıkça ikrar ettiğini,

davalı bankanın ağır kusuru nedeniyle davacının uğradığı zararı tazmin etmesi gerektiğini beyan ederek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 28.498,00 TL maddi zararın zararın meydana geldiği tarihten itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranıyla birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; dava konusu işlemlerin davacının korumakla yükümlü olduğu bilgiler girilmek suretiyle gerçekleştirildiğini, davalı bankanın kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının iradesi dışında kullanım söz konusu ise işlemi yapan kişilerin sorumlu olduğunu, kusurlu/kusursuz herhangi bir fiil içerisinde bulunmayan, hakkında illiyet bağı kurulamayan davalı bankaya husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, husumet yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

dava konusu işlemlerin internet üzerinden kart bilgileri girilmek suretiyle 3D şifresiz şekilde gerçekleştirildiğini, işlemlerin davacının korumakla yükümlü olduğu kart bilgileri bilinmeden yapılmasının mümkün olmadığını, davacının saklamakla yükümlü olduğu bilgileri koruyamaması,

belki de karşı taraf ile paylaşmış olması nedeniyle davalı bankaya herhangi bir kusur ve sorumluluk yüklenemeyeceğini, Uluslararası Visa/Mastercard kuralları gereğince kart ihraç eden bankaların itiraza konu işlem tutarlarını üye işyeri bankalarından talep edilebilmesi için süre sınırı bulunduğunu, kart sahibi bankaya tanınan sürenin işlem kayıt tarihinden itibaren 120 gün olduğunu, davacının işlem tarihinden 120 günlük süre dolduktan sonra davalı bankaya başvurduğunu, bu nedenle chargeback (ters ibraz) olarak adlandırılan sürecin başlatılamadığını, üye işyeri bankasından harcama tutarlarının talep edilemediğini,

davacı tarafından süresi içinde itiraz edilen harcama işlemleri davalı banka tarafından kabul edilerek davacıya ödeme yapıldığını, dava konusu harcama işlemlerine ilişkin itirazın işlem tarihinden 10 ay sonra yapıldığını, tacir olan davacının basiretli tacir gibi hareket etme yükümlülüğüne aykırı davrandığını, ayrıca 10 ay sonra itiraz edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının haksız ve kötüniyetli olduğunu, taraflar arasında akdedilen tacirler için bankacılık sözleşmesi kapsamında da sorumluluğun davacıda olduğunu beyan ederek davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın esastan reddine karar verilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

Banka kayıtları, Çeşme Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyası celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, kredi kartından bilgi ve onay dışında harcama yapıldığı iddiasıyla tazminat istemine ilişkindir.

Ön inceleme duruşmasında davalı vekilinin husumet itirazının davanın davalı bankanın güvenlik sistemi yönünden özen yükümlülüğüne aykırılık iddiasına dayandığından reddine karar verilmiştir.

Davalı banka ile davacı arasında 10.11.2022 tarihli Tacirler İçin Bankacılık İşlemleri sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmeye istinaden davacı adına ... numaralı kredi

kartının tahsis edildiği, kredi kartı bilgileri kullanılmak suretiyle internet üzerinden 06.09.2022 tarihinde ... firmasından 14.999,00 TL, 07.09.2022 tarihinde ... firmasından 13.499,00 TL

harcama işlemi yapıldığı, işlemin kredi kartına yansıtıldığı, davacı tarafından 25.07.2023 tarihinde harcama işlemlerine kendisi tarafından yapılmadığından bahisle itiraz edildiği, kredi kartı sahiplerinin kendi kartları ile yapılan işlemlere itiraz etme hakları mevcut olup, bu itirazın kart sahibi banka tarafından üye iş yeri bankasına iletildiği, üye iş yeri bankası tarafından ilgili iş yerinden itiraz edilen işlem ile ilgili belgelerin talep edildiği, belgelerin yetersiz olması durumunda söz konusu işlem tutarı iş yeri bankası tarafından ilgili iş yerinden tahsil edilerek kart kuruluşu bankaya aktarıldığı,

bu işleme ters ibraz/chargeback denildiği, kartlı ödeme sistemleri kuran kuruluşların (visa, master, amex gibi) uluslararası alanda kabul edilen kuralları ve ülkemizde de bu kurallara paralel olarak Bankalar Arası Kredi Kartları Merkezi tarafından yayınlanan uygulamaya yönelik açıklamalarda harcamanın kendisine ait olmadığı iddiası ile yapılan itirazlarda itiraz süresinin işlemin kredi kartına yansıma tarihinden itibaren 120 gün ile sınırlandırıldığı (Bankalar Arası Kart Merkezi Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları,

https://bkm.com.tr/faydali-bilgiler/uye-isyeri-kilavuzu/) Uluslararası Kart Programları Visa ve Mastercard Chargeback kuralları gereği alışverişin karta yansıdığı tarihten itibaren 120 gün için itiraz hakkının bulunduğu, davacının dava konusu ettiği işlemlerin 120 gün kuralı öncesinde olduğu, bu nedenle iadesinin talep edilemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

"... Mahkemece yapılan yargılama sırasında konusunda uzman bilirkişiden alınan dosya kapsamına uygun, denetime açık, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu hükme esas alınarak taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 9.maddesi ve Uluslararası Kredi Kartı/ Kredi Kartlarının bağlı olduğu kurum olan Bankalararası Kart Merkezi’nin (BKM) belirlemiş olduğu kuralar çerçevesinde; davacının dava konusu ettiği işlemlerin nedeniyle 120 gün kuralı öncesinde olduğu bu nedenle iadesinin talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler kapsamında; mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, sözleşme hükümleri ve uluslararası Chargeback kuralları uyarınca davalı bankanın herhangi bir kusurunun bulunmadığı, ilk derece mahkemesi tarafından karar vermeye elverişli, teknik ve denetime uygun bilirkişi raporuna göre yazılı gerekçeyle verilen karar ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, ..."

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 26/02/2025 tarihli, Dosya No : ... Karar No : ... sayılı ilamı)

"... Davacı şirketin, ... no.lu kredi kartı ile yapılmış olan 5 kalemde toplam 4.130.-TL tutarındaki işlemlere 16.01.2015 tarihinde - yaklaşık 1 yıl geçtikten sonra - uzun gecikme ile itiraz etmiş olduğu, bu itirazın mesafeli işlemlerdeki 83 no.lu chargeback kodundaki maksimum 120 günlük surenin dışında olduğu, 120 günlük sürenin hak düşürücü bir süre olduğu ve bu sürenin dolmasıyla davalı bankanın chargeback yapma imkanının ortadan kalktığı anlaşılmaktadır. Davacının geç itiraz etmesi nedeniyle davalı banka chargeback yapma imkanını kaybettiğinden, davalı banka davacının ihmalinden kaynaklanan zarara katlanmak zorunda bırakılamaz.

Sonuç olarak davacının 5464 sayılı Yasa'nın 11. maddesinde belirtilen 10 günlük sürede harcama itirazında bulunduğuna dair yazılı bir belge sunamadığı, ayrıca uluslararası ters ibraz kuralı gereği harcama itiraz başvurusunun 120 günlük başvuru süresi geçtikten sonra yapıldığı, buna göre süresi içerisinde yapılmış bir itiraz başvurusu bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olduğundan, mahkemenin kararı isabetli olmakla, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir. ..."

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 24/01/2019 tarihli, Dosya No : ... Karar No : ... sayılı ilamı)

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı