İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/87 K.2024/365

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... vekili Av. ...'nun dava dilekçesi ile özetle. Türkiye ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Enerji ve Panel Üretimi Sanayi Ticaret olan, ... seri numaralı 01/06/2023 basım tarihli, 29.02.2024 keşide tarihli, 57.500,00 TL bedelli çek, keşidecisi ... ve Panel Üretimi Sanayi Ticaret tarafından ... ve San. Ltd. Şti'ye ödenmek üzere düzenlendiğini, devamında ise ciro silsilesinden anlaşıldığı ... ve Tic.

A.Ş tarafından müvekkili olan şirket emrine ciro edildiğini, söz konusu çekin ... ve Tic.

A.Ş tarafından müvekkiline gönderilmek üzere kargoya verildiğini, ancak çek kargoda kaybolduğunu ve müvekkilin uhdesine geçmediğini, çek görüntüsü ve çekin kargoya verildiğine dair evrakın dilekçe ekinde sunulduğunu, bahsi geçen çekte müvekkilinin lehtar konumunda olduğundan ve çek kaybolduğundan müvekkilinin çek bedelini tahsil edemediğini, işbu durum mağduriyetine sebep olduğunu, müvekkilinin lehtarı olduğu işbu çekin şu aşamada bankadan tahsil edilme tehlikesi söz konusu olduğunu, zayi edilen çekin üçüncü şahısların ellerine geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını,

bu nedenle çekin bankadan tahsil edilmesini engellemek için ilk olarak ödeme yasağı konulmasını neticeten çekin iptal edilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, tensiple Ticaret Sicil Gazetesi'ne ilan verilmesini, tensiple ihtiyati tedbir kararı verilerek Türkiye ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ...

Yapı Enerji ve Panel Üretimi Sanayi Ticaret olan, ... seri numaralı 01/06/2023 basım tarihli, 29.02.2024 keşide tarihli, 57.500,00 TL bedelli çeke ilişkin ödeme yasağı kararı verilmesini, ödeme yasağının çek muhatabı ilgili bankaya bildirilmesini, zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

Dava, kaybetme nedeniyle Türk Ticaret Kanununun 651 ve devam eden maddelerine göre çekin iptali istemine ilişkindir.

TTK 757. maddesi; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." şeklindedir.

Somut davada; davacı Türkiye ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Enerji ve Panel Üretimi Sanayi Ticaret olan, ... seri numaralı 01/06/2023 basım tarihli, 29.02.2024 keşide tarihli, 57.500,00 TL bedelli çekin ... ve Tic. A.Ş tarafından davacıya gönderilmek üzere kargoya verilirken çekin kargoda bahisle dava açılmışsa da, Türkiye ... Bankası Anonim Şirketinin 27/02/2024 tarihli ... sayılı cevabi yazısında; bankalarının ... Şubesi müşterisi ... ve Panel Üretimi Sanayi Ticart Limited Şirketi (VKN ...) firmasının ... no.lu hesabında izlenen ... seri no.lu çek, bankalarının sisteminde müşteride olarak izlenmekte olduğunu, yazılarının tarihi itibariye çekin şubelerine ibrazına ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığı hususu bildirilmiştir.

Lüzumuna binaen kargo ile de yazışmalar yapılmış, buna göre,

...’ca çekin teslim edildiği yönünde bilgi verildiği görülmüştür.

...’ca çekin teslim edildiği yönünde bilgi verilmesi ve ...’nca çekin müşteride olup izlenmekte olduğu cihetinde bilgiler itibari ile;

28/12/2023 tarihinde alıcı firma adresinde ...'a teslim edildiğinin bildirildiği, buna dair kargo detay bilgilerinin de ekte sunulduğu, buna göre ... A.Ş.'nin adresinde şirket nezdinde istihdam edilen bir personele kargonun ve dolayısıyla dava konusu çekin teslim edildiği anlaşılmakla, çekin kargoda kayıp olmadığı ve davacı uhdesine geçmediği iddiasının aksinin vakıa olarak tezahür ettiği,

Bu itibarla davanın konusu, maddi ve hukuki sebebinini de değişeceği müşahede edilmektedir. Ttk 759/2 hükmü "İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak " şeklinde ispat külfeti ve şeklini tayin etmiştir.

Dava konusu çek açısından çekin kayıp olmadığı ve zayiilik hâlinin bulunmaması ciheti ile davanın hukuki mahiyeti açısından;

Mahkememizce dosyanın incelenmesinde, iddia ve dosya kapsamına göre davacının talebi, TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde tanımlanan zayi hükümlerinin çekin tamamen yok olması halini değil, çekin hamilin rızası dışında elinden çıkması halini düzenlemesi nedeniyle, davacının bu madde hükümlerine dayalı olarak zayi nedeniyle çek iptali talep edemeyeceği anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.