İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/173 K.2025/638

Yukarıda tarafları yazılı olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin İzmir ....

Noterliği'nin 15.09.2008 tarihinde, ... yevmiye numarası ile tasdik edilen pay defteri kaybolduğunu, şirketin ... karar sıra numaralı, 09.10.2024 karar tarihli ortaklar kurulu kararı ile 10.10.2024 tarihinde pay devirlerinin yapıldığını, ortaklar kurulu kararını ve pay devir sözleşmelerini sunduklarını, işbu pay devirlerinin yapılmasından sonra mali müşavirce pay devirlerinin pay defterine işlenmesi gerektiğinin bildirilmesi üzerine de 10 gündür aranan pay defterinin tüm aramalara rağmen bulunamadığını, işyerinde herhangi bir afet, yangın, deprem, hırsızlık meydana gelmediğini,

ancak pay defteri doğal sebeplerle kaybolmuş ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını belirterek zayi belgesi verilmesine ilişkin karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 82. maddesinin 7. fıkrasına dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nın 82/7 maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir (1/7/2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunun 55 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan ‘’onbeş’’ ibaresi ‘’otuz’’ şeklinde değiştirilmiştir.).

6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde; zayi belgesi verilebilecek haller tahdidi olarak sayılmıştır. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.

Somut olayda; davacı tarafından isteme konu edilen ticari defterin zayi olma olgusuna yönelik vakıa ileri sürülmediği gibi kaybolma olgusu zayi belgesi verilmesi için yeterli değildir. Bunun yanında, maddede yer alan sebeplerden veyahut benzer olağanüstü, beklenmeyen hale dayalı mücbir sebebin gerçekleşmesinin gerektiği, bu kapsamda ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından bu nitelikte bir sebep ileri sürülüp ispat edilemediğinden zayi belgesi verilmesi talebinin reddi kanaatine varılarak tüm bu açıklamalar doğrultusunda davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.