İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/177 K.2025/660

Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; müvekkili davaya konu çeki avans çeki olarak vermesi ancak ticarete konu malların kendisine teslim edilmemesinden dolayı davalı firmaya ... bank ... Şubesi’nin ...

Seri No.lu 25/10/2024 Keşide Tarihli, Keşide Yeri İzmir olan 980.000,00 TL bedelli çek/kambiyo senedi tutarında borçlu olmadığının menfi tespiti yönünde taleplerini içerir dava dilekçesi olduğunu, müvekkili şuan ticari anlamda zor duruma gelmiş olup yıllardır ıtriyat ve züccaciye ticareti yaptığını, fakat yaşanılan ekonomik buhran nedeniyle konkordato yoluna başvurduğunu, konkordato davası İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ve ...

E. Sayılı dosyaları tahtında derdest olarak görüldüğünü, geçmiş ticaretinde çeki avans çeki olarak vermiş ancak mal teslim alamadığını, çekin piyasaya sunulduğunu gün be gün müvekkili hakkında yargı merciilerine yapılan şikayetler sonucunda öğrendiklerini, bu durumun mağduru müvekkilin olduğunu, ... bank ... Şubesi’nin ...

Seri No.lu 25/10/2024 Keşide Tarihli, Keşide Yeri İzmir olan 980.000,00 TL bedelli çek/kambiyo senedinden kaynaklı adli yardım talepli menfi tespit davası açma zarureti hasıl olduğunu, müvekkili, mal teslim alamadığı avans çeklerinin piyasaya sürülmesinden dolayı mağdur olmuş ve zarara uğradığını, çeklerin başka cirantalara cirolanmış olması sebebiyle gelinen tarihte karşılıksız çek şikayetleri ile karşı karşıya kaldığını, davaya konu çeklerin son hamili olan ... Eşyaları Paz.

San. Ve Tic.

Ltd.şti. şirketi tarafından karşılıksız çek şikayetinde bulunulduğunu, dolayısıyla müvekkilinin kasten karşılıksız bırakmadığı avans çekleri nedeniyle işbu çekler yönünden borçlu olduğunun kabulü mümkün olmadığını, davalı tarafın hukuka aykırı eylemleri nedeniyle müvekkili cezai müeyyide ve hapis tehdidi altında olduğunu, yargılama kapsamında alınacak bilirkişi raporu ile de haklılık durumu sübut bulacağını, İzmir Arabuluculuk Bürosu Arabuluculuk Numarası:... sayılı dosyası ile arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş ise de taraflarca anlaşma sağlanamadığını, kendisi ve ailesinin geçimini mühim ölçüde zor hale düşürmeksizin,

lüzumen yargılama ya da takip giderlerini kısmen ya da tamamiyle ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabileceğini, tüm bu nedenlerden anlaşılacağı üzere müvekkili son derece mağdur durumda olup yargı harç ve giderlerini karşılayabilmesi mümkün olmadığını, müvekkili adına kayıtlı 1 taşınmaz dışında malvarlığı olmadığını, bu mallar üzerinde de yaklaşık takribi 1.000.000.000-TL haciz bulunduğunu,

UYAP üzerinden yapabileceği sorgulamalar neticesinde görüleceği üzere müvekkili hakkında başlatılan ve devam eden takribi/yaklaşık 150 adet icra takibi bulunduğunu, müvekkilinin 2 çocuk sahibi olup bakıma muhtaç olan 1 kız çocuğu olduğunu, müvekkili çocuklarına bakmakla sorumlu olduğunu, müvekkilinin dava için gerekli olan harç, bilirkişi ücretleri, delil, tanıklar ve birçok tebligat için maddi gücü söz konusu olmayıp adli yardım talebinin kabul edilmesi ile yargılama harç ve giderlerinin adli yardım kapsamında karşılanmasını talep ettiklerini, dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla adli yardım talebinin ve davanın kabulü ile,

öncelikle dosyanın defter hesap incelemesi için bilirkişiye tevdii ile ... bank ... Şubesi’nin 0021408 Seri No.lu 25/10/2024 Keşide Tarihli, Keşide Yeri İzmir olan 980.000,00 TL bedelli çek/kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

Davacı vekilinin adli yardım talebi ile ilgili olarak mahkememizin 06/03/2025 tarihli ara kararı ile "...Davacının adli yardım talebinin HMK 336 maddesi gereğince reddine, dava konusu ....İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında takip dayanağı olan çekin ödeme icra emrine esas 1.098.464,8 TL'ye isabet eden alacak tutarı üzerinden; davacı tarafın adli yardım red kararının kesinleştiği tarihten itibaren 2 haftalık kesin süre içinde yatması gerekli 615,40 TL başvuru harcı ile 18.759.03 TL peşin harcı yatırmak üzere mehil verilmesine, aksi halde Harçlar Kanunu 30. maddesi gereğince davanın takip edilmemiş sayılacağının ihtarına, davacı tarafa red kararının kesinleştiği tarihten itibaren 2 haftalık kesin süre içinde posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.150,00 TL gider avansını depo etmek üzere mehil verilmesine,

aksi halde dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtarına, ara kararın talep eden davacı vekiline tebliğ için yeterli avans yatırdığı takdirde tebliğine..." karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili 13/03/2025 tarihli dilekçesi ile mahkememizce verilen 06/03/2025 tarihli adli yardım talebinin reddine dair ara karara itiraz etmesi üzerine dosya İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, İzmir ... sliye Ticaret Mahkemesinin 25/03/2025 tarih ... D.İş esas-...D.İş karar sayılı kararı ile mahkememizce 06/03/2025 tarihli itiraza konu adli yardım talebinin reddine dair ara karar gerekçelerinin HMK.nun 336 maddesinde belirtilen usul ve kurallara uygun olduğu ve kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı nazara alınarak davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması" başlıklı 150. maddesinde " (1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.

(2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.

(3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. (4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir.

Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır. (5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

(6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.(7)Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır." düzenlemesi yer almıştır.

6100 Sayılı HMK'da yargılamaların uzamasının önüne geçilmek için daha dava dilekçesi verilirken hangi hususlara dikkat edilmesi gerektiği 119. maddesinde tek tek sayılmıştır. Bunlardan bazılarının eksik olması halinde, hakim davacıya eksikligi tamamlaması için 1 haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması halinde dava açılmamış sayılır. HMK. 94. Maddeye göre kanunun belirlediği süreler kesin olup, kesin süre içerisinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar.

İzmir BAM .... HD'nin ...- ... Karar sayılı kararında;

"...GEREKÇE: Dava, icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Dava, icra takibinden dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davaya konu icra takibi toplamı 457.288,40 TL olup, davacı tarafından dava dilekçesinde, ödeme emrindeki işlemiş faiz türünün ve miktarının hatalı olduğu, ayrıca ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takip dosyasında yapılan tahsilatın borçtan düşülmesi gerektiği iddia edilerek dava değeri 20.000,00 TL olarak belirtilmiş ve bu miktar üzerinden harç yatırılmıştır.

Davacı vekili 12.03.2024 tarihli dilekçesinde icra takibinde anapara ve işlemiş faizin tamamına itiraz etmediklerini, dava değerini 30.000,00 TL olarak ıslah ettiklerini belirterek ıslah harcını ödemiştir.

Menfi tespit davaları kısmi dava olarak açılamayacağından, takip tutarı dikkate alındığında 457.288,40 TL üzerinden eksik harcın tamamlattırılması için davacıya kesin süre verilmesi, ara karar gereğinin kesin süre içerisinde yerine getirilmemesi üzerine davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olmuştur. (Yargıtay 19. HD 11/02/2019 tarih 2017/2989 E. - 2019/798 K.. Yargıtay 19. HD 2015/7720 E. 2016/4845 K.)

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir..."

Davacı vekilince 06/03/2025 tarihli ara karar ile verilen yasal ve kesin süre içerisinde harç eksikliği ikmal edilmediğinden ve karar itiraz sonrası;

Bu defa İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce itirazın reddi ciheti ile itiraz ret kesin kararından itibaren daha lehe olarak 3 ayın işletilmesi neticesi 25.03.2025 ten 25.06.2025 itibari ile mezkûr 3 aylık süre dolmakla,

Açıklanan gerekçelerle davanın Harçlar Kanunu 30 ve HMK 150. Madde gereğince açılmamış sayılmasına ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza