İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/495 K.2025/664

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; Şirketine ait verilmiş ve bedeli ödenip elden alınmış olan ... Bankası ... Şubesi ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin kaybedildiğini, yeni ortaya çıkan durum karşısında, bahsi geçen çekin kontrolümden çıkma olasılığına karşı, ödemenin geçici olarak durdurulmasını talep ettiğini, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin zayii nedeniyle iptal edilmesi, iptali talep edilen çeklerin bilgi dışında üçüncü şahısların eline geçme riskine karşı, ödemenin tedbiren durdurulması kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT

Dava, kaybetme nedeniyle Türk Ticaret Kanununun 651 ve devam eden maddelerine göre çekin iptali istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nun 114.maddesine göre tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartları arasında sayılmıştır. HMK'nun 115.maddesine göre, açılan davada, dava şartlarının var olup olmadığı mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacaktır. Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2. maddesi gereğince çek iptal davası açma hakkı, hamiline tanınmış bir haktır.

Mahkememizin 23/05/2025 tarihli ön tensip tutanağı ile "Çeklerin ticari defterlere işlenip işlenmediği, çeklerin keşidecisinden taraflarına (müvekkiline) iktisap ve taraflarına intikal tarihi, Çeklerin iktisap sebebi; buna dair akdi ilişkinin ne olduğu, Keşideciler ile lehdar yahut çekin kendisinden intikal edilen ciranta ile müvekkili arasındaki çeklerin verilmesine dair temel sözleşme ilişkisinin aydınlatılması,

İlave olarak Bir önceki bend ile de alakalı olarak mezkur çeklerin ön ve arka yüzlerinin okunaklı suretlerinin hamilliğin ve çeklerin kendisine ciro yolu ile tedavül ve intikalinin ispatı noktasında, davacı vekilince ibraz edilmesi, diğer hususlara müteallik olarak da 1 ila 4.bendler hakkında beyanda bulunması için 1 haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde davanın reddine karar verilebileceğinin ihtarına..." karar verildiği, ön tensip zaptı davalı asile 09/06/2025 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesi ile TTK 759/2 hükmü anlamında ziyaa sebebiyet veren delilleri ve ibraz ile senet suretini ibraz yahut muhteva hakkında malumat vermenin kanunun aradığı zorunlu asli unsurlar olduğu,

Dilekçe ekinde çek sureti mevcut olmayıp, bilahare de buna mahsus beyan ve suret ibraz edilmemiş olup bu hali ile çek sureti ve bu doğrultuda ön yüz yok iken muhtemel ciroların olabileceği arka yüzün de olmadığı gibi TTK.780 maddesinde düzenlenen çekin zorunlu unsurlarından keşideci ve lehtarın belirli muayyen olmadığı,

Bu itibarla TTK.781/1.hükmü gereğince "TTK 750.maddesinde sayılan unsurlardan birini içermeyen senet, 2., 3. Ve 4.fıkraları müstesna çek sayılmaz" şeklindeki emredici hükmü bağlamında kıymetli evrak mahiyeti olmayan bir belge içinde ilan, yazışma, tedbir ve yargılama-muhakeme yapılmasının da usul ekonomisi ve devam esası açısında da menfaat bulunmadığı nazara alınarak,

Somut olayda; Davacı 1 haftalık kesin süre içinde beyanda bulunmadığından dava koşulları oluşmadığından davacı tarafından açılan davanın dava şartı yokluğundan;

Talebe konu çeklerin maddeten ve hukuken kıymetli evrak vasfına haiz olmadığı ve bu şekli ile davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmasının HMK 114/h maddesi kapsamında dava şartı olduğu ve HMK 115. Madde kapsamında davanın her aşamasında incelenmesi gerektiğinden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın HMK 114/h ve 115. Maddeleri gereğince reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza