İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/601 K.2025/623

Yukarıda tarafları yazılı olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; adına kayıtlı ... bank T.A.Ş.'nin ... no'lu ... Şubesi'nin ... no'lu çek hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı çekin sahibi olduğunu ve iş bu çekin 2012 yılında kaybedildiğini, adına kayıtlı işletmeyi maddi sorunları nedeniyle kapatmasından sonra hesaplarını kapatmak üzere bankaya başvurusu sonrasında iş bu çekin banka kayıtlarında olmadığının tespit edildiğini, çeki ele geçiren kişinin çek karşılığını bankadan tahsil etmesi ve çeki işletmesi tehlikesi olduğunu, çekin üçüncü kişilerin eline geçmesi durumunda doğabilecek telafisi imkansız zarar ve sorumluluğu önlemek amacıyla ödeme yasağı konulmasına, adı geçen çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, kaybetme nedeniyle Türk Ticaret Kanununun 651 ve devam eden maddelerine göre çekin iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nun 114.maddesine göre tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartları arasında sayılmıştır.

HMK'nun 115.maddesine göre, açılan davada, dava şartlarının var olup olmadığı mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacaktır. Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2. maddesi gereğince çek iptal davası açma hakkı, hamiline tanınmış bir haktır.

Davacı vekili tarafından dava konusu ... bank T.A.Ş.'nin ... no'lu ... Şubesi'nin ... no'lu çek hesabının iptaline karar verilmesini talep edilmiş ise de dava konusu edilen çek yaprağı boş çek yaprağı niteliğinde olduğu davacı tarafça ileri sürülmüş olmasına göre dava konusu çek yaprağı, çek vasfını kazanmamıştır.

Zayi nedeni ile iptal davası açma hakkı TTK 651 maddesi uyarınca çeke bağlı alacağı olan hamile ait olup, keşideci olan davacının boş çek hakkında talepte bulunmasında hukuki yararı yoktur.

Keşidecinin çeki zayii etmesi halinde TTK nın kendisine tanıdığı imkan nedeniyle muhatabı ödemeden men etme yetkisi bulunduğundan, zayii nedeniyle çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı ve TTK 651/2 mad gereğince çekin iptalini talep etme hakkının hamile ait olduğu anlaşılmakla Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2.maddesine göre taraf sıfatı bulunmayan davacı tarafından açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

(İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 25/03/2024 tarih, ... E.-2024/523 K. Sayılı ilamı)