İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/396 K.2026/444

Yukarıda tarafları yazılı olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...bank ... Şubesinin 750.000,00 TL miktarlı, 15.04.2026 ödeme tarihli, ... ürünleri adına kesilmiş bir adet, 750.000,00 TL miktarlı 30/04/2026 ödeme tarihli aynı şirkete kesilmiş 2. Çek, 750.000,00 TL miktarlı 15/05/2026 tarihli aynı şirket adına kesilmiş 3. Çekin tamamının 2.250,00 TL tutarındaki çeklerde karşı taraf olan şirket ile irtibatlarında çeklerin kendilerinin ellerinde olmadığını, cari hesaplarında görünmediğini bildirdiklerinden çeklerin kimde olduğunu da bilmediklerinden karşılığında ihtiyaçları olan malları da vermediklerinden dolayı çeklerin çalınmış olabileceğini, bu sebeple çekin iptaline karar verilerek ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, kaybetme nedeniyle Türk Ticaret Kanununun 651 ve devam eden maddelerine göre çekin iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nun 114.maddesine göre tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartları arasında sayılmıştır.

HMK'nun 115.maddesine göre, açılan davada, dava şartlarının var olup olmadığı mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacaktır. Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2. maddesi gereğince çek iptal davası açma hakkı, hamiline tanınmış bir haktır.

Davacı vekili tarafından dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep edilmiş ise de, davacının iptalini istediği çekler davacı tarafından düzenlenmiştir. Zayi nedeni ile iptal davası açma hakkı TTK 651 maddesi uyarınca çeke bağlı alacağı olan hamile ait olup, keşideci olan davacının çek hakkında talepte bulunmasında hukuki yararı yoktur.

Keşidecinin çeki zayii etmesi halinde TTK nın kendisine tanıdığı imkan nedeniyle muhatabı ödemeden men etme yetkisi bulunduğundan, zayii nedeniyle çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı ve TTK 651/2 mad gereğince çekin iptalini talep etme hakkının hamile ait olduğu anlaşılmakla Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2.maddesine göre taraf sıfatı bulunmayan davacı tarafından açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

(İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 25/03/2024 tarih, 2023/2463 E.-2024/523 K. Sayılı ilamı)