İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/9 K.2020/67

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacının yetkilisi olduğu ... Mimarlık ... Limited Şirketi'nin tedarikçilerine teslim etmek üzere düzenlenen 7 adet senetten 6'sının kaybedildiğini veya çalındığını, senetlerin lehtarının yazılı olmadığını, bu nedenle bulan üçüncü kişiler tarafından kötü niyetli olarak kullanılmasının ihtimalinin bulunduğunu bildirmiş, ödemeden men kararı ile senetlerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

İstem, zayi olduğu iddia edilen 6 adet senedin iptaline karar verilmesine ilişkindir.

TTK'nun 757 (1) maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin ödeme ya da hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden poliçenin ödemekten men edilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

TTK'nun 778 (1/ı) maddesinde bononun niteliğine aykırı düşmedikçe iptale dair 750 ilâ 765. maddeleri hükümlerinin bonolar hakkında da geçerli olduğu düzenlenmiştir.

T.T.K.'nun 757 (1) maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği, 759 (2) maddesinde ise iptal isteminde bulunan kişinin poliçe elindeyken ziya uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda, davacı tarafça T.T.K.'nun 759 (2) hükmüne aykırı olarak talebe konu bono örnekleri dava dilekçesine ekli olarak sunulmadığı gibi kaybolmadığı bildirilen senedin örneğinin de sunulmadığı, dava dilekçesinde yetkili hamil olarak ...'ın gösterilmesine rağmen dilekçedeki anlatımda talepte bulunanın ... ...

Şirketi'nin yetkilisi olup senetlerin lehtarı yazılmadan düzenlendiğinin belirtildiği, bu anlatıma göre senetlerin keşidecisinin kim olduğunun anlaşılamadığı, senetlerin lehdar dışındaki bütün unsurlarının da ayrıntılı olarak belirtilmediği dikkate alınarak 24/09/2019 tarihli tensip tutanağı ile HMK'nun 31 (1) maddesi uyarınca davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde davacı vekiline aynı nitelikte düzenlenen ve kaybolmadığı bildirilen senet örneğini sunmak ve senetlerin keşidecisini bildirmek,

keşidecinin bildirilmemesi halinde talebe konu bonoların talepte bulunanın yetkilisi olduğu şirket tarafından keşide edildiğinin kabul edileceğine ilişkin ihtarı içerir tebligat yapılmasına karar verilmiş, davacı vekiline elektronik posta yolu ile tebligat yapılmasına rağmen verilen kesin süre içinde davacı vekili tarafından bir bildirimde bulunulmamıştır.

Davacı vekiline yapılan ihtarlı tebligata rağmen kesin süre içinde dilekçe sunulmadığı gibi dava dilekçesine ekli hiçbir delil ve belge örneğinin sunulmadığı gözönünde tutularak, dava dilekçesindeki anlatım ile davacı vekiline yapılan ihtara göre davaya konu senetlerin keşidecisinin davacının yetkilisi olduğu şirket olarak kabul edilmesi karşısında buna bağlı olarak davacının şirket yetkilisi sıfatı ile dava açtığı, bonoların lehtarı ya da yetkili hamili olmadığı,

senetlerin lehdar bölümünün boş bırakıldığı birlikte değerlendirildiğinde davacı şirketin keşidecisi olduğu ve lehdarına verilmek üzere hazırlanan ve lehdar bölümü boş bırakılıp kalan bölümleri yazılı bonoların keşideci şirket elindeyken kaybedildiği, davacının keşideci şirketin yetkilisi olup senedin lehdarı ve yetkili hamili olmadığı anlaşılmakla kıymetli evrak iptali davası açma hak ve yetkisinin ancak bonoların yetkili hamiline ait olup, keşidecinin dava açma hakkının bulunmadığı,

bonoların ibrazı halinde keşidecinin menfi tespit davası açma ya da başkaca yasal yolları kullanabileceği, buna göre dava açmada hukuki yararının bulunmadığı gibi davacının keşideci şirketin yetkilisi sıfatıyla şirket yerine kendi adına dava açmakta taraf sıfatının da bulunmadığı anlaşılmakla öncelikle bu yönden ve davanın hasımsız olarak açıldığı dikkate alınarak davacının aktif taraf sıfatı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.