İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/185 K.2021/685

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... San Tic. Ltd. Şti.'nin davalı sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş. ile 06.07.2018 - 06.07.2019 tarihlerini kapsayan ( ... İşyeri) sigortası kapsamında ...-... no'lu poliçe ile faaliyet yeri oları ...., ... Sokak No:...

A Bornova İzmir adresinde bulunan bina, demirbaş, emtia, makine, personel eşyaları, cam, komşuluk sorumluluğu kapsamlı sigortalandığını, müvekkiline ait makinelerdeki ... seri numaralı ... makinesinin poliçede belirtilen rizikolara karşı sigortalandığını, söz konusu makinanın 31.01.2019 tarihinde çalışırken iş değişimi sırasında parçalarında kırılma meydana geldiğini, aynı tarihte sigorta şirketine ihbarda bulunulduğunu ve hasarın poliçeden karşılanmasının talep dildiğini, sigorta şirketinin görevlendirdiği eksperin hasar tespiti yaptığını, parça değişimi konusunda onay verdiğini, hasar dosyasında 160.138,69 TL hasar bedeli hesapladığını,

sipariş edilen parçaların eksper onayı ile monte edildiğini ancak sigorta eksperinin atanması, hağar ve değer tespiti, parçaların siparişi ve gelmesinin uzun süre aldığını ve yaklaşık olarak 2 ay müvekkilinin makinayı kullanamadığını, sigorta şirketi ile müvekkili arasında yapılan görüşmeler sonucunda sigorta şirketinin müvekkile ödeme yapmadığını, sigortalı makinada kırılan parçaların aynısının sipariş edilerek monte edildiğini ve 27.02.2019 tarihinde 13.455,64 Euro ,

04.12.2019 tarihinde 8.792,94 Euro ödeme yapıldığını belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla 22.252,09 Euro'nun ödeme tarihinden itibaren bankalarca dövize uygulanan en yüksek mevduat faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf delillerinin HMK'nın 121. madde hükmüne aykırı olarak taraflarına tebliğ edilmediğini, davaya konu hasara uğradığı iddia edilen ancak ... seri no'lu makinanın poliçe kapsamında teminata dahil olduğu ve 450.000 TL teminat limiti ile sınırlı olduğunu, poliçe genel ve özel şartları gereği eksik sigorta uygulandığını ancak davacı tarafın tutarı kabul etmemesi nedeniyle tazminat ödemesi yapılmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla başvuru konusu poliçe yönünden eksik sigortanın mevcut olduğunu, bu yönü ile başvuru konusu talepler yönünden eksik sigorta uygulanması gerektiğini,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla poliçede yer alan muafiyet hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini, müvekkil şirketin temerrüde düşmediğini belirterek haksız davanın reddini, dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden faiz ve ferilere ilişkin davacının taleplerinin reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun .../... Dosya .../... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı aslı,

2-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait işyeri için düzenlenen ...-... numaralı ... İşyeri Sigortası poliçesi, davacı şirkete ait '...-...' marka ve seri numaralı makinenin 31/01/2019 tarihinde kırılmasına ilişkin olarak davacı tarafça şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakı, açılmış olan .../... numaralı hasar dosyası,

3-Kırılan parçaların sipariş listesi,

4-Ödeme belgeleri,

5-Faturalar,

6-Bilirkişi heyetinin 16/03/2021 havale tarihli raporları,

7-Bilirkişi heyetinin 04/08/2021 havale tarihli ek raporları,

8-Sair deliller.

DAVA KONUSU

Açılan dava, taraflar arasında yapılmış ve 06/07/2018-06/07/2019 tarihleri arasında geçerli olan 27045076Y-0 numaralı '... İşyeri Sigortası' poliçesi kapsamında sigortalanan, davacıya ait Kemalpaşa Mahallesi, 7416 Sokak, No:19A, Bornova/İzmir adresinde bulunan ... seri numaralı ... Makinesinin 31/01/2019 tarihinde bir kısım parçasında meydana gelen kırılma sonucunda rizikoya uğraması sebebiyle yapılan tamirat işlemi sırasında ödenen hasar bedelinin sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden tazmini talebine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, iş yeri paket sigortası ve makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında sigortalı iş yerinde kullanılan makinenin arızalanması nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin açılmış tazminat davasıdır. Davacı vekilinin, davacıya ait ... Mahallesi, ... Sokak, No:..., .../İzmir adresinde bulunan ... seri numaralı ... Makinesinin 31/01/2019 tarihinde bir kısım parçasında meydana gelen kırılma sonucunda hasara uğraması sebebiyle yapılan tamirat işlemi sırasında ödenen hasar bedelinin sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden tazmini talebi ile iş bu davayı ikame ettiği görülmektedir.

Sigorta sözleşmesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401. maddesinde tanımlanmıştır.

Hükme göre sigorta sözleşmesi, "sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir." Bu hükme göre sigortacı belli bir prim karşılığında sigorta ettirenin malını yahut bedensel zararlarını doğabilecek rizikolara sigorta etmeyi kabul etmektedir.

Bu hüküm kapsamında değerlendirecek olursak sigorta sözleşmesinin riziko unsurunu ve menfaat unsurunu içinde barındırması gerekmektedir. Bu nedenledir ki sigorta sözleşmesi sigortacının ve sigorta ettirenin karşılıklı güven ilişkisine dayanmaktadır. İmzalanan bu sözleşme kapsamında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. maddesi hükmüne göre sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.

Türk Ticaret Kanunu'nun 1409'. maddesi, "Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.'' hükmünü haiz olup, riskin gerçekleşmesi ve gerçek zararın ne olduğu hususundaki ispat yükümlülüğü sigortalıda, riskin teminat dışı halleden olduğunun ispat külfeti ise, ilke olarak sigortacıdadır.

Davalı sigortacı Türk Ticaret Kanunu'nun 1459. maddesi uyarınca gerçek zararı ödemekle yükümlü olup, Borçlar Kanunu'nun 114/2. maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 50. maddesinin ilk cümlesi hükmüne göre, zararın gerçek miktarını kanıtlamak yükü davacı sigortalıya düşmekte ise de, hırsızlık olgusunun aksinin kanıtlanamaması karşısında, davacı tarafa, iddia ettiği miktarın ispatı bakımından başkaca (her türlü) delilleri varsa ibraz ettirilmesi, ibraz ettiğinde değerlendirilmesi, bu yolla dahi gerçek zararın miktarı kesin olarak saptanamaz ise, Borçlar Kanunu'nun 50. maddesi son cümle hükmü uyarınca mahkemece, uygun bir tazminata hükmedilmesi gerekmektedir.

Kural olarak geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğu gibi rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın da sigortacı tarafından ispat edilmesi gerekmektedir. Ancak, sigortalı da rizikonun meydana geldiğini ve riziko sonucu oluşan zarar miktarını ispatlamalıdır. Özellikle ticarethanelerde ticari defterler, fatura, irsaliye gibi belgeler ve diğer kanıtlarla ispat külfeti yerine getirilmelidir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1462. maddesinde; "Sigorta bedeli, sigorta degerinden az oldugu takdirde, sigorta edilmis menfaatin bir kısmının zarara ugraması hâlinde sigortacı, aksine sözlesme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Poliçede gösterilen sigorta bedelinin sigortalı menfaatinin hasara uğradığı tarihteki gerçek değerinin altında kalması durumuna 'eksik sigorta' denir.

Eksik sigortanın tespit edilmesi halinde sigortacı, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranı kadar eksik sigorta öder.

Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak, davacıya ait sigorta poliçesi, rizikonun gerçekleşmesi neticesinde açılan hasar dosyasının ve başvuru evraklarının dosya arasına celbi sağlanmıştır.

Sigorta poliçesine konu makinelerin ikame değerleri ilgili yerlerden getirtilmiş ve poliçedeki değerleri ile karşılaştırılarak eksik sigorta söz konusu olup olmadığı tespit edilmiştir.

Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın bir makine mühendisi bir sigortacı bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde bulunan davacı... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait işyeri için düzenlenen ...-... numaralı ...

İşyeri Sigortası poliçesi, davacı şirkete ait '...-...' marka ve seri numaralı makinenin 31/01/2019 tarihinde kırılmasına ilişkin olarak davacı tarafça şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakı, açılmış olan .../... numaralı hasar dosyası, başvuruya ilişkin düzenletilen ekspertiz raporu ve davacı ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine yapılan ödeme var ise ödeme evrakları ile sair deliller birlikte değerlendirilerek, davacıya ait ... Mahallesi, ... Sokak, No:..., .../İzmir adresinde bulunan ... seri numaralı ...

Makinesinin 31/01/2019 tarihinde bir kısım parçasında meydana gelen kırılma sonucunda riziko neticesinde makinede oluşan hasar bedelinin ve davacının uğradığı zarar miktarının ne kadar olduğunun, sigorta poliçesi kapsamında davalının sorumlu olduğu bedelin ve davacının oluşan riziko sonucunda davacıdan talep edebileceği tazminat miktarının belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, bilirkişi heyeti 16/03/2021 havale tarihli raporlarında sonuç olarak,

davaya konu ... makinesinde çalışma esnasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gereken bedelin / zararın parça bedeli, işçilik e diğer rapor içeriğinde belirtilen masraflar ve KDV dahil olmak üzere toplamda 168.408,57-TL olduğunu, yapılan eksik sigorta ve muafiyetler sonrası ödenmesi gereken toplam hasar bedelinin ise 72.982,93-TL olacağını ve hasar tarihi olan 31.01 2019 tarihli döviz kurunun 1 EURO = 6,0069 olduğunu, döviz bedeli cinsinden hasar bedelinin ( 72.982,93-TL / 6,0069 ) 12,149,85 Euro olarak hesaplandığını, hasar bedelinin davalı ...

Sigorta A.Ş. ... -... numaralı poliçe kapsamında ödenmesi gerektiğini, davacının talebi doğrultusunda taleple bağlılık ilkesi gereği 04.12.2019 tarihi itibari ile temerrüte düşeceğini, ticari faiz uygulanması gerektiğini mütalaa etmişlerdir.

Davacı vekilinin itirazları üzerine dosyanın 16/03/2021 havale tarihli raporu tanzim eden bilirkişi heyetine tevdi ile davacı vekilinin itirazları değerlendirilmek suretiyle düzenlenecek ek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, bilirkişi heyeti 04/08/2021 havale tarihli ek raporlarında ise sonuç olarak, kök raporda yapılan tespit ve belirlemeleri tekrar etmişlerdir.

Bilirkişi raporuna karşı davacı vekilinin itirazlarının raporda yapılan bedel belirlemelerinin üretici firma verileri esas alınmak suretiyle yapıldığı anlaşılmakla, davalı vekilinin itirazlarının ise raporda eksik sigorta hükümlerinin ve poliçede yer alan hükümler gereğince muafiyet oranlarının uygulanarak sonuca varıldığı anlaşılmakla reddine karar verilmiştir.

Dava konusu makinenin üretici firmadan alınan bedelleri esas alınarak, taraflar arasında tanzim olunan sigorta poliçesi hükümleri gereğince poliçede yer alan muafiyet oranları ve sigorta mevzuatı kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta hükümleri çerçevesinde, mahkememiz ara kararlarına uygun olarak,

taraflar, mahkememiz, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay'ın denetimine ve incelemesine uygun ve elverişli şekilde düzenlenen bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda, rizikonun gerçeklemesi sebebiyle davacının uğradığı ve davalı sigorta şirketinden talep edebileceği tazminat bedelinin 12.149,85-EUR olduğu kanaatine varılmış, davacı tarafından ödendiği belirtilen bedellerin ödeme tarihleri göz önünde bulundurularak hüküm altına alınan tazminat bedelleri açısından oranlama yapılmak suretiyle hüküm kurma yoluna gidilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun .../... Dosya .../... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı aslı, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait işyeri için düzenlenen ...-... numaralı ...

İşyeri Sigortası poliçesi, davacı şirkete ait '...-...' marka ve seri numaralı makinenin 31/01/2019 tarihinde kırılmasına ilişkin olarak davacı tarafça şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakı, açılmış olan .../... numaralı hasar dosyası, kırılan parçaların sipariş listesi, ödeme belgeleri, faturalar, bilirkişi heyetinin 16/03/2021 havale tarihli raporları, bilirkişi heyetinin 04/08/2021 havale tarihli ek raporları ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde,

davaya konu uyuşmazlığın taraflar arasında yapılmış ve 06/07/2018-06/07/2019 tarihleri arasında geçerli olan ...-... numaralı '... İşyeri Sigortası' poliçesi kapsamında sigortalanan, davacıya ait ... Mahallesi, ... Sokak, No:..., .../İzmir adresinde bulunan ... parçasında meydana gelen kırılma sonucunda rizikoya uğraması sebebiyle yapılan tamirat işlemi sırasında ödenen hasar bedelinin sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden tazmini talebine ilişkin olduğu,

bilirkişi heyetinin 16/03/2021 havale tarihli raporlarında davaya konu ... makinesinde çalışma esnasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gereken bedelin / zararın parça bedeli, işçilik e diğer rapor içeriğinde belirtilen masraflar ve KDV dahil olmak üzere toplamda 168.408,57-TL olduğunu, yapılan eksik sigorta ve muafiyetler sonrası ödenmesi gereken toplam hasar bedelinin ise 72.982,93-TL olacağını ve hasar tarihi olan 31.01 2019 tarihli döviz kurunun 1 EURO = 6,0069 olduğunu, döviz bedeli cinsinden hasar bedelinin ( 72.982,93-TL / 6,0069 ) 12,149,85 Euro olarak hesaplandığını, hasar bedelinin davalı ...

Sigorta A.Ş. ...-... numaralı poliçe kapsamında ödenmesi gerektiğini, davacının talebi doğrultusunda taleple bağlılık ilkesi gereği 04.12.2019 tarihi itibari ile temerrüte düşeceğini, ticari faiz uygulanması gerektiğini mütalaa ettikleri, dava konusu makinenin üretici firmadan alınan bedelleri esas alınarak, taraflar arasında tanzim olunan sigorta poliçesi hükümleri gereğince poliçede yer alan muafiyet oranları ve sigorta mevzuatı kapsamında uygulanması gereken eksik sigorta hükümleri çerçevesinde, mahkememiz ara kararlarına uygun olarak,

taraflar, mahkememiz, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay'ın denetimine ve incelemesine uygun ve elverişli şekilde düzenlenen bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda, rizikonun gerçeklemesi sebebiyle davacının uğradığı ve davalı sigorta şirketinden talep edebileceği tazminat bedelinin 12.149,85-EUR olduğu kanaatine varılmış, davacı tarafından ödendiği belirtilen bedellerin ödeme tarihleri göz önünde bulundurularak hüküm altına alınan tazminat bedelleri açısından oranlama yapılmak suretiyle neticeten açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.