İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/860 K.2021/1145

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirket sahibi ...’ın babasının işletmesinde olan ...ait ...

İli ... ilçesinde ... ... ruhsat alanı içinde kalan ... ... .../.... ...-... .../... ...-... .../... ...- ... .../... koordinat noktaları içerisinde maden sahasını kiralanmasına dair dava dışı taraf ile kira akdi imzalandığını, davalının babası ... o dönem için maddi açıdan güç durumda olduğunu, işletmenin selameti için belli bir miktar paraya ihtiyaç duyduğunu, müvekkil ile akdedilen sözleşme ile beraber ortak olduklarını ve uzunca bir süre iş yapacaklarını belirtilerek borç olarak 250.000,00 TL vermelerini istediğini,

müvekkilinin kurulan ortaklığın ve kararlaştıran işin uzun yıllar süreceği ve kendisinden istenilen paranın da ödeneceği güveni ile davalı yana belirtilen miktarda ödeme yaptığını, davalı olan ...’ın babası olan dava dışı Dava dışı ...'ın sözleşmeyi haksız feshederek müvekkili ağır zarara uğrattığını, başlangıçta oğlu üzerinden borç aldığı parayı da geçen süre zarfında müvekkile ödemediğini, açıklanan sebeplerle müvekkil yandan alınan borç olarak alınan 30.08.2016 tarih 50.000,00 TL tutarlı , 05.10.2016 tarih 50.000,00 TL tutarlı,

30.10.2016 tarih 50.000,00 TL tutarlı çek tutarları ile 31.10.2016 tarihinde havale edilen 100.000,00 TL olan toplamda ise 250.000,00 TL ‘nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile, davanın kabulüyle yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı şirkete hiçbir borcunun bulunmadığını, davacının bahsettiği sözleşmenin hasılat kira sözleşmesi şeklinde olduğunu, davacı tarafın bu sözleşme gereklini dahi yerine getirmediğini, kurmayı ve tesisin faaliyetine başlamayı vaat ettiği sürede gerçekleştirmediğini, bu sebeple taraflar arasında ortaklı ilişki kurulmadığını, tarafların bu işten herhangi bir gelir elde etmediğini, böyle bir durumda aralarında güven ilişkisi kurulduğundan bahsetmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının borç verdiğini iddia ettiği 250.000,00-TL'nin güven ilişkisine dayanılarak verildiği açıklamalarının kabul etmediklerini, davacı tarafın dava şartı olan arabuluculuk başvurusunu yerine getirmediğini, dava öncesinde aynı taleple ve yine

... şirketi tarafından müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairsi aracılığıyla 362.626,00-TL bedelli icra takibi başlatıldığını ve itiraz üzerine takibin durduğunu, ödendiği iddia edilen borcun kabul anlamına gelmemek kaydıyla zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... D. İş sayılı dosyası, 2-... Bankası Anonim Şirketinin 10/07/2021 tarihli yazı cevabı, 3-Sair deliller.

DAVA KONUSU

Açılan dava, davacı tarafından dava dışı üçüncü kişi ...'ın talebi üzerine ...'a borç verilmek amacıyla ...'ın oğluna ait davalı şirket hesabına ... Bankası Anonim Şirketi ... ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan, 30.08.2016 tarihli ve 50.000,00-TL tutarlı çek, ... Bankası Anonim Şirketi ... ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan, 05.10.2016 tarihli ve 50.000,00-TL tutarlı çek ile ... Bankası Anonim Şirketi ... ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan, 30.10.2016 tarihli ve 50.000,00-TL çek keşide edilmek suretiyle ve 31.10.2016 tarihinde 100.000,00 TL havale edilmek suretiyle ödenen toplamda ise 250.000,00-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın açıldığı ve görüldüğü Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla), Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin kararını dayanak göstererek Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsiz hale geldiği gerekçesiyle ve 27/10/2021 tarihli gönderme kararı ile dosyanın İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verdiği, dosyanın mahkememize tevzi edildiği görülmektedir.

Davanın ticari dava olduğu konusunda uyuşmazlık yoktur.

Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun, 08/07/2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 07/07/2021 tarihli 608 numaralı kararında, İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin, İzmir İli mülki idare sınırları (Karşıyaka Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi hariç) olarak belirlenmesine ve kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04/04/2019 tarih, 2017/11-10 Esas ve 2019/401 Karar sayılı ilamında; Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu tarafından Fikri Sınai Haklar Mahkemelerinin yargı alanının belirlenmesinden sonra Asliye Hukuk Mahkemeleri nezdinde görülmekte olan davalarla ilgili olarak yargılamaya devam edilip edilmeyeceği, dosyaların Fikri Sınai Haklar Mahkemelerine devredilip devredilmeyeceği ile ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlık konusunda yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmadığına, davaların açıldığı ve görülmekte olan Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiğine hükmedilmiştir.

04/04/2019 tarihli ilam, somut olaya da ışık tutacak ve uygulanır niteliktedir.

Zira, ilama konu yargı alanlarının belirlenmesine ilişkin karardaki düzenlemenin ayrı bir Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi olan yerlerde bu nitelikteki davalara anılan mahkemelerin, olmayan yerlerde ise hangi Asliye Hukuk Mahkemesinin göreceğine ilişkin bir yargı yeri belirlemesi kararı söz konusu olup, somut olaya konu 07/07/2021 tarihli yargı yeri belirlenmesine ilişkin kararda da mevcut Asliye Ticaret Mahkemeleri dışında 8 ilde daha Asliye Ticaret Mahkemesi kurulmasına karar verilmiş olup, mevcut Asliye Ticaret Mahkemeleri ile birlikte yeni kurulan Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı yerleri bulundukları il,

ilçe Asliye Ticaret Mahkemeleri yönünden ise kararda gösterilen Ağır Ceza Mahkemelerinin yargı çevresi olarak belirlenmiştir. Mahkemelerin görevlerinin belirlenmesi ancak kanunla mümkün olup, her iki karar yalnız yargı alanlarının belirlenmesine ilişkin aynı içerikte kararlardır.

İlamda, yargı yerleri belirlenmesine ilişkin kararın göreve ilişkin olmadığı, yalnız yargı yeri belirlenmesi kararı niteliğinde olduğu, karardan önceki davaların, açıldığı mahkemede devam etmesine ilişkin direnme kararı veren ilk derece mahkemesinin gerekçesi doğru bulunmuş, kararda açıklanan yasal düzenlemeler ve hukuk ilkelerine atıf yapılarak oluşturulan gerekçe ile direnme kararının onanmasına karar verilmiştir.

İlamın gerekçesinde; mahkemelerin görevinin kıyas ya da yorum ile genişletilemeyeceği ya da değiştirilemeyeceği, kanunda açıklık bulunmayan durumlarda görevin genel mahkemelere ait olduğu konusunda 05/12/1977 tarihli, 1977/4 Esas ve 1977/4 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararının bulunduğu, gönderme kararının Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Kanuni Hakim Güvencesi" başlığını taşıyan 37. maddesine aykırılık teşkil ettiği, uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olayın, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabi olup yasal düzenleme ile yeni kurulan veya bir başka mahkeme görevlendirilmediği sürece olayın meydana geldiği zamandaki mevcut mahkemeler tarafından çözümlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın ''Kanunî hâkim güvencesi'' başlığını taşıyan 37. maddesi; ''Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz.'' hükmünü öngörmektedir.

Somut olayda davanın, 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilen ve karara dayanak yapılan 07/07/2021 tarihli yargı alanının belirlenmesine ilişkin karardan önce 01/07/2020 tarihinde açıldığı dikkate alındığında gönderme kararının, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Kanuni Hakim Güvencesi" başlığını taşıyan 37. maddesinde düzenlenen kanuni hakim ilkesine, kanunda açıklık bulunmayan durumlarda görevin genel mahkemelere ait olduğuna ilişkin 05/12/1977 tarihli, 1977/4 Esas ve 1977/4 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararına, mahkemelerin görevinin kıyas ya da yorum ile genişletilemeyeceği ya da değiştirilemeyeceği ilkesine,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun somut olaya uygulanır nitelikteki 04/04/2019 tarih, 2017/11-10 Esas ve 2019/401 Karar sayılı ilamına, ilamın somut olaya uygulanır niteliği olmadığı düşünülse bile ilamda belirtilen yasal düzenlemeler, hukuk ilkeleri ile yargı yeri alanlarının belirlenmesi ile görevli kurumun bu alandaki düzenlemeleri sonucu görülmekte olan davalara ilişkin açık bir yargı yeri belirlenmesi kararı olmaması halinde davaların açıldığı mahkemelerce görülmesine devam edilmesi gerektiğine ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun sair kararlarındaki gerekçelerine, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun,

08/07/2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 07/07/2021 tarihli 608 numaralı kararına uygun olmadığı gibi.

07/07/2021 tarihli kararda, yukarıda açıklanan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararının gerekçesinde de belirtildiği üzere görülmekte olan davaların, 01/09/2021 tarihinden itibaren görev verilen Asliye Ticaret Mahkemelerine devredileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı, bunun yanında kararın 07/07/2021 tarihli olduğu ve 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiş olmasına göre; farklı uygulama tarihi belirlenmiş olması ve yalnız yeni mahkemeler kurulmuş olmasının farklı karar ve uygulama tarihini gerektirir bir neden olmadığı dikkate alınarak,

kararı vermeye yetkili makamın görülmekte olan davaların Asliye Ticaret Mahkemelerine devredileceğine ilişkin bir kararının bulunmaması yanında, iradesinin de bu yönde olmadığı anlaşılmakla, gönderme kararı usul ve yasaya uygun görülmemiştir.

Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından karar kesin olmak üzere verilmiş olup, kararın niteliği, gönderme kararıdır. Mahkememizce verilecek kararın niteliği itibariyle görevsizlik kararı olması mümkün olmayıp gönderme kararının, usul ve yasaya aykırı olarak verilmiş olması nedeniyle mahkemesine iadesini amaçlayan kesin nitelikli gönderme kararı olması zorunludur.

Bu durumda her iki mahkeme tarafından verilmiş görevsizlik kararları olmamakla birlikte karşılıklı gönderme kararları ortaya çıkmıştır. Davaya hangi mahkemenin devam edeceğine ilişkin uyuşmazlığın çözümü gerekli olup, karşılıklı gönderme kararları nedeniyle bu çözümün ilgili mahkemeler tarafından yerine getirilmesi mümkün değildir.

Somut olaydaki gönderme kararlarının mahkemelerin görevi ile ilgili olduğu, göreve ilişkin yargısal kararlarla ilgili uyuşmazlığın ancak bir yargı makamı tarafından çözülebileceği, görevle ilgili uyuşmazlıkların Bölge Adliye Mahkemelerinin görevli Hukuk Daireleri tarafından çözümlendiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, görevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(E-İMZA)

Hakim ...

(E-İMZA)

Bu belge 5070 sayılı kanun kapsamında DYS üzerinde hazırlanmış ve e-imza ile imzalanmıştır.