İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/885 K.2022/10

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili görevsiz mahkemeye verdiği dava dilekçesinde özetle; ''...'' plakalı aracın tamiri ile ilgili olarak 27/07/2019 tarihinde 29.000,49-TL'sını ... numaralı faturanın 15.974,58-TL'lik kısmını ... Sigorta'nın ödediğini, sigorta kapsamı dışında yapılan işlere ilişkin olarak davalı şirketin bakiye borcunun 9.111,31-TL'lik kısmını ödediğini ancak 3.914,60 TL'lik bakiye borcunu ödemediğini, İzmir ... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının itiraz ederek takibi durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına , %20 inkar tazminatına faiz masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı görevsiz mahkemeye verdiği verilen cevap dilekçesi ile ; ''...'' plakalı aracın kaskolu olduğunu zorunlu mal sorumluluk sigortası olduğunu, ... sigortanın dava dahil edilerek, ihbarının gerektiğini, sigorta tarafından ödenen miktarın aracın gerçek zararının üzerinde olduğunu, araç üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak gerçek zararın ile ödenen miktar ile aracın kasko değerinin ve tamir sonrası değeri, araç nedeniyle sigorta tarafından davacıya ödenen miktarın tespitinin belirlenmesi gerektiğini, davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, itirazın haklı olduğunu, inkar tazminat koşullarının oluşmadığını, takibe konu alacağın asgari %20'si oranında kötü niyet tazminatına, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dosya mahkememize İzmir ... Tüketici Mahkemesi'nin .../... ...- .../... Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilmiş olmakla mahkememizin esasına kaydedilmiştir.

Uyuşmazlık konusu; ...'' plakalı davalı şirkete ait aracın tamiri ile ilgili olarak davalı şirket tarafından ödenmeyen 3.914,60 TL'lik borca yönelik başlatılan İzmir ... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyası ile takibe yapılan itirazın iptalline ilişkindir. Dosya mahkememize geldikten sonra yapılan incelemede dava tarihinin 16/01/2020 olduğu ve davanın ticari dava olması itibari ile zorunlu arabulucuğa tabi bulunduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesinde; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmü düzenlenmiş, arabulucuya başvuru dava şartı olarak nitelendirilmiştir.

6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 3/1.maddesinde ise; ''Taraflar, arabulucuya başvurmak, süreci devam ettirmek, sonuçlandırmak veya bu süreçten vazgeçmek konusunda serbesttirler. (Ek cümle:6/12/2018-7155/22 md.) Şu kadar ki dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin 18/A maddesi hükmü saklıdır.'' hükmüne yer verilmiş, bu madde kapsamında dava şartı olan arabuluculuğa ilişkin hükümleri düzenleyen aynı Kanun'un 18/A. maddesine atıf yapılmıştır.

6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. maddesinde de; ''Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.'' şeklindeki hükümler ile arabulucuğa başvurma dava şartının içeriği düzenlenmiştir.

Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi). Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan da denir.

Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.

Esasa ilişkin nihai karar ile taraflar arasındaki uyuşmazlık (esastan) sona erer ve hüküm kesinleşince (kesin hüküm ortaya çıkınca), artık o uyuşmazlık (dava konusu) hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz; açılırsa, kesin hükümden dolayı reddedilir (HMK m.303) (Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, Cilt:3, s.3005).

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/2. maddesinde; ''Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.'' hükmüne yer verilmiş olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesinde düzenlenen arabulucuya başvuru dava şartı bu madde kapsamına girmektedir.

Yine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115. maddesinde ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' hükmü yer almaktadır.

Somut olayda, dava dilekçesi içeriğinden arabulucuya başvurulduğuna dair bir açıklamada bulunulmadığı, Uyap sisteminden yapılan incelemede ayrıntılı dosya bilgilerinin içeriğinde de arabuluculuk başvurusuna dair bir kaydın mevcut olmadığı neticede davacı vekilinin davada bir miktar para alacağı talep ettiği, görevsiz mahkemede dava ikame edilmeden zorunlu arabuluculuk dava şartına başvurulmadan doğrudan dava açıldığı dikkate alındığında bunun sonradan tamamlanabilecek dava şartlarından olmadığı,

dava şartlarının bulunup bulunmadığının yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetileceği, dava şartı noksanlığını belirleyen hakimin davayı usulden reddetmekle yükümlü olduğu 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesi ile 6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 3/1. ve 18/A. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)