İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/94 K.2022/731

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin alacağının sağlanması amacıyla, İzmir 15. İcra Müdürlüğünün .../... sayılı takip dosyası ile davalı hakkında ilamsız icra yolu ile icra takibi yapıldığını, takibin dayanağının Türk Ekonomi Bankasının Bornova Çarşı şubesine ait ...seri nolu, 30.07.2019 keşide tarihli 30.07.2019 ibraz tarihli, 30.07.2019 faiz başlangıç tarihli, 100.000,00 TL tutarındaki çek olduğunu, davalı vekili tarafından takibe itiraz edilip takibin durduğunu, takip dayanağı Türk Ekonomi Bankasının Bornova Çarşı şubesine ait ...seri nolu, 30.07.2019 keşide tarihli 30.07.2019 ibraz tarihli,

30.07.2019 faiz başlangıç tarihli, 100.000,00 TL tutarındaki çekin kaybolduğu için süresinde bankaya ibraz edilemediğini, takip dayanağı çekin bilgileri ellerinde olmadığı için çek iptali davası taraflarınca açılamadığını, icra takibine konu çekin sonradan bulunduğunu, ilamsız icra yolu ile müvekkilinin alacağı tahsil edilmeye çalışıldığını belirterek davanın kabulü ile haksız itirazın iptaline, İzmir 15. İcra Müdürlüğü’nün .../...

E. sayılı duran takibin devamına, davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan tarafından ''30.07.2019 ibraz tarihli'' ifadesi kullanılmış ise de anılı çekin muhatap bankaya ibraz edilmediğinin açıkça görüldüğünü, müvekkilinin keşideci olduğunu lehtarın ardından ciro işlemi yapıldığını, davacının ise ciro yolu ile devralan nihai hamil olduğunu, dava konusu evrak çek/kambiyo senedi vasfına sahip olmadığından davacının kambiyo hukukuna dayanan haklarını kullanmasının mümkün olmadığını, davacı ile müvekkili arasında temel ilişki olmadığını,

davacının kambiyo hukuku uyarı nihai hamil olduğunu ancak somut olayda dava konusu çekin kambiyo senedi vasfı taşımadığının açık olduğunu belirterek davacının davasının reddine, lehlerine yüzde yirmi oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Uyuşmazlığın, taraflar arasında davaya konu 100.000,00 TL bedelli çek nedeniyle alacağın tahsili yönünde İzmir 15.İcra Müdürlüğünün .../... Takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Tüm deliller toplanmış, İzmir 15. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyası UYAP üzerinden getirtilmiş olup, incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlularının ... İnşaat Ve Malzemeleri, Turizm, Madencilik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ..., ... Kablo Pazarlama Limited Şirketi olduğu, borçlu ... İnşaat Ve Malzemeleri vekilinin itiraz dilekçesi ile icra takibine itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Dava, İİK 67. madde gereğince açılan itirazın iptali davası olup, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Takip dayanağı çekin 6102 sayılı Türk Ticaret Yasasının 796. maddesi gereğince, bir çek, düzenlendiği yerde ödenecekse 10 gün içinde muhataba ibraz edilmelidir.Yine hamilin başvurma hakları başlıklı TTK.nın 808.

Maddesi; zamanında ibraz edilmiş olan çekin ödenmemiş olduğu ve ödememe hâli; a) Resmî bir belge, “protesto” ile, b) Muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle, çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla, c) Bir takas odasının, çek zamanında teslim edildiği hâlde ödenmediğini tespit eden tarihli bir beyanıyla, sabit bulunduğu takdirde hamilin cirantalar, düzenleyen ve diğer çek borçlularına karşı başvurma haklarını kullanabileceği hükmünü içermektedir.

Çekin süresinde muhatap bankaya ibraz edildiği muhatap tarafından ibraz günü de gösterilmek suretiyle çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla tespit edildiği takdirde cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı müracaat haklarını kullanabilir. (Yargıtay 12. HD 2014/3902 Esas, 6619 Karar) Aynı madde gereğince ibraz edilmediği takdirde çek borçlularına karşı müracaat hakkını kaybeder.

Süresinde bankaya ibraz edilmeyen çek, adi havale vasfını taşımakta olup borç ikrarını içeren nitelikte belge de değildir. Dolayısıyla, davacının aralarında temel ilişki bulunmayan davalıya karşı, kıymetli evrak vasfını yitirmiş belgeye dayalı olarak TTK’nun 732. maddesine istinaden keşideci hakkında sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacak davası açamaz.

Bu itibarla, bu belgeye dayanılarak takip yapılamaz, varsa temel ilişkiye dayalı olarak alacak davası açabileceği sabittir. Bu husus, kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece re'sen gözetilir.

Somut olayda, takip dayanağı çekin yasal on günlük sürede muhatap bankaya ibraz edilmediği anlaşılmaktadır. Davacı vekilince temel ilişkiye dayalı olarak başkaca bir delil ileri sürülmeyeceği de son celsede imza altına alınarak beyan edildiğinden iddiaların ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. Her ne kadar icra inkar tazminatı talebine ilişkin olarak ara karar kurulması sehven unutulmuş ise de asıl alacağa bağlı olarak bunun da reddedilmesine, ancak kısa karar ile gerekçeli karar uyumsuzluğuna sebebiyet vermemek için aynı şekilde bırakılmasına karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)