İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/430 K.2023/458

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ticaret ile uğraştığını, kendisine ait ...

Bankasından almış olduğu çek karnesindeki çeklerden birkaç tanesini imzalamış olduğunu ve kullanması için oğluna verdiğini, oğlunun yanında çalışan işçisi ... tarafından imzalı ancak meblağı yazılmayan boş çek yapraklarından kaç tanesini çaldığını bilmediğini, bu kişinin çekleri doldurup kullanmak için meblağı almak üzere ... seri nolu çekin fotoğrafını çekmiş ve bir kişiye göndermiş olduğunu, bu kişinin de kendisinin arkadaşı olması ve kendisine bilgi vermesi üzerine öğrendiğini, imzalı ancak meblağ kısmı boş olan çek yaprağını hırsızlamak suretiyle çalan ve halen elinde bulunduran ve dolduran kişi nedeniyle mağduriyet yaşayacağını,

bu nedenler ile ... Bankası hesabında bulunan ... sayılı ödeme tarihi ve meblağ kısmı boş olan çek yaprağının iptaline ve çekin doldurulup kötü niyetli kişiler tarafından kullanılması ciro yolu ile başkasına verilmemesi için çekin iptali ve çek üzerine tedbir kararı konulmasını talep ve dava etmiştir.

Açılan dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757. maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle iptali talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-son. maddesinin atfı ile aynı yasanın 757/1. maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/11-1884 Esas 2015/1059 Karar sayılı ilamında aynen; ''6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;

(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." hükmü düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;

'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;

''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 maddesi uyarınca, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptalini karar verilmesini isteyebilir.'' denilmiştir.

Anılan maddeler ve Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-h. maddesinde davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartları arasında sayılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, davacı tarafından sunulan dava dilekçesi ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, kıymetli evrakların iptaline ilişkin davanın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 563/2.,757.,818/son maddesi uyarınca zayi edildiği anda kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişi, yani ancak yetkili hamil tarafından açılabileceği, davacının ise kendisine ait ... Bankasından almış olduğu çek karnesindeki çeklerden bir kısmı hakkında zayi belgesi verilmesi talebi ile iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... · e-imzalı