İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/477 K.2024/315

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin inşaat alanında faaliyet gösteren şahıs şirketi olduğunu, İzmir merkezli... Beton San Ve Tic. Ltd. Şti. ile olan ticari ilişkisine binaen ... Karabağlar Büyük İşletmeler Şubesine ait Keşidecisi ... olan ...

Seri nolu, 11.06.2024 Taihli 759.115,00 TL meblağlı çeki hazırladığını, ancak çekin zilyedi olan keşideci ...'in elinden çıkmadan zayi olduğunu, müvekkilinin çeki akşam evde hazırlayıp beyaz bir zarf içine koyarak masanın üzerine bıraktığını sabah zarfı almayı bıraktığını ve müvekkilinin eşinin zarfı da boş zannederek, kontrol etmeden, masanın üstünde duran diğer atık kağıtlarla birlikte çöpe attığını, zarf ve içindeki çekin her ne kadar çöpte olarak düşünülse de halen herhangi birinin eline geçme ihtimalini taşıdığını belirterek müvekkiline ait ... seri nolu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA KONUSU

Açılan dava, davacı şirketin keşidecisi olduğu ... Karabağlar Büyük İşletmeler Şubesine ait, ... seri numaralı, 11.06.2024 keşide tarihli, keşide yeri İzmir olan 759.125,00-TL bedelli çekin zayi olması nedeniyle iptali talebine ilişkin kıymetli evrak iptali davasıdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Açılan dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757. maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle iptali talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-son. maddesinin atfı ile aynı yasanın 757/1. maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas ... Karar sayılı ilamında aynen; ''6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;

(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." hükmü düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;

'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;

''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 maddesi uyarınca, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptalini karar verilmesini isteyebilir.'' denilmiştir.

Anılan maddeler ve Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-h. maddesinde davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartları arasında sayılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, davacı tarafından sunulan dava dilekçesi ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, kıymetli evrakların iptaline ilişkin davanın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 563/2.,757.,818/son maddesi uyarınca zayi edildiği anda kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişi, yani ancak yetkili hamil tarafından açılabileceği, davacının ise kendisine ait ... Karabağlar Büyük İşletmeler Şubesine ait,... seri numaralı, 11.06.2024 keşide tarihli, keşide yeri İzmir olan 759.125,00-TL bedelli çek hakkında zayi belgesi verilmesi talebi ile iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imza Hakim ... e-imza