İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/991 K.2024/768

Yukarıda tarafları yazılı mahkememize tevzi edilen dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı kooperatifin 1981 yılında tasfiye edilerek sicil kaydının silindiğini, sonraki yıllarda kooperatif üyelerinin açtığı davalarla sınırlı olmak üzere sicile belirli sürelerle kaydedildiğini, kooperatifin tasfiye edilmeden önceki üyelerinden birisinin müvekkillerinin murisi ... olduğunu, davalı kooperatifin, tasfiye kararı almasına ve tasfiye memuru atanmasına rağmen tasfiye işlemlerinin gerektiği gibi tamamlanmaması ve eksik bırakılması sebebiyle hala kayden kooperatif adına tescilli, tapuda ferdileşmesi yapılmamış taşınmazlar bulunduğunu, bu durumun,

ferdileşmesi ihmal edilen tüm üyeler gibi müvekkillerini de mağdur ettiğini, kooperatif adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına tescili için İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, 04.11.2024 tarihli tensip tutanağı ile, "bu dava ile sınırlı olmak üzere kooperatifin ihyası konusunda dava açmak üzere" dava açmak üzere kendilerine süre verildiğini, bu nedenle bu davayı açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, kooperatif üyelerinden ...ve arkadaşları tarafından daha önce İzmir...

Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında açılan davada kooperatifin ihyasına karar verildiğini, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında ise ek tasfiye işlemleri için ...n tasfiye memuru olarak atandığını, İzmir...

Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünden dosyaya sunulan yazıda,...'ın tasfiye memuru olarak yetkisinin devam ettiğinin bildirildiğini, bu sebeple bu davada tasfiye memuru...n hasım olarak gösterildiğini bildirmiş, Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu...Sanayicileri İşyeri Yapı Kooperatifinin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davacılar tarafından mahkememizin... esas sayılı dosyasında açılan tapu iptal ve tescil davasında davalı kooperatifin tasfiye sonucunda ticaret sicilinden terkin edilmesi nedeniyle tensip tutanağı ara kararı uyarınca verilen kesin süre içinde taraf teşkilinin sağlanması, davanın görülüp sonuçlandırılabilmesi ve yargılama sonucunda verilecek ilamın infazının sağlanabilmesi amacıyla ve bu amaçla sınırlı olmak üzere TTK'nun 547.maddesi uyarınca ek tasfiye işlemlerinin yapılması için ihyası istemine ilişkindir.

Ticaret sicil kayıt örnekleri ve dava dilekçesine ekli olarak sunulan mahkeme karar örnekleri ile davalı kooperatifin tasfiye sonucunda ticaret sicilinden terkin edildiği, tasfiye işlemlerinin...ve... tarafından tasfiye memuru sıfatı ile gerçekleştirildiği, İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin...esas ve...karar sayılı dosyasında İzmir ...Asliye Hukuk Mahkemesinin... esas sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere ek tasfiye işlemlerinin yapılması için kooperatifin ihyasına karar verildiği,

ayrıca mahkememizin... esas ve ...karar sayılı dosyasında her ne kadar hükümde, ek tasfiye işlemleri için somut dava dosyası belirtilmemiş ise de, karar içeriğinde ihyanın TTK'nun 547(2) maddesi kapsamında davacıların açtığı dava dosyası ile sınırlı olmak üzere verildiği, ancak ihya kararı ile birlikte tasfiye memurunun atanmaması nedeniyle ilgili davacılar tarafından bu kez İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas ve... karar sayılı dosyasında ek tasfiye işlemlerini yerine getirilmesi için ek tasfiye memuru atanması için dava açıldığı,

22.11.2017 tarihli kararla her ne kadar hükümle tasfiye memurunun yalnız İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... karar sayılı dosyasında verilen ihya kararı, ek tasfiye işlemleri için atandığı belirtilmemiş ise de, karar içeriğinden tasfiye memuru atanmasının bu amaçla yapıldığının açık ve anlaşılır olduğu görülmüştür.

TTK'nun 547(2) maddesi uyarınca terkin edilen şirket ve kooperatifler hakkında açılacak ihya davalarında, yasal hasım olan Ticaret Sicil Müdürlüğü ile birlikte terkine konu olan tasfiyeyi gerçekleştiren tasfiye memur veya memurlarının hasım olarak gösterilmesi zorunlu ve yeterlidir.

Terkin edilen şirket veya kooperatifin, davalı olarak gösterilmesi gerekmediği gibi terkin edilen şirket veya kooperatifin hukuki ehliyetinin bulunmaması nedeniyle davalı olarak gösterilmesi de HMK'nun 114(1/d)maddesine aykırıdır.

Her ne kadar somut dava yönünden ihyası talep edilen kooperatifin başkaca tarafların davacı olduğu dava dosyalarıyla sınırlı olarak ek tasfiye işlemleri için ihyasına karar verilmiş olması, dava ehliyeti açısından yalnız ilgili dava dosyaları yönünden geçerli olup, bu dava dosyalarına taraf olmayan açısından açılacak davalar yönünden kooperatifin terkin edilmiş olduğu gerçeğini değiştirmez.

Bu nedenle davalı kooperatife yönelik olarak açılan davanın, HMK'nun 114(1/d) maddesi uyarınca gerek taraf sıfatı, gerekse dava ehliyeti yönünden dinlenebilmesi mümkün değildir.

Diğer yandan dava dilekçesinde, davalı olarak gösterilen..., terkinden önce ve terkine konu tasfiye işlemlerini gerçekleştiren tasfiye memuru olmayıp, İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesince, İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin...esas sayılı dosyasına konu dava dosyası yönünden ek tasfiye işlemlerini yapmak üzere tasfiye memuru olarak atanmış olup, görevi sadece atandığı dava dosyası ve bu dosya ile ilgili ek tasfiye işlemleri ile sınırlı olduğundan, bir başka dava dosyası için açılacak ihya davalarında ...'a husumet yöneltilmesi mümkün değildir.

Bir başka deyişle ...ın terkine konu tasfiye işlemlerini yapan tasfiye memuru olmaması nedeniyle mahkememizin... esas sayılı dosyası ile sınırlı olarak açılan ihya davasında HMK'nun 114(1/d) maddesi uyarınca taraf sıfatı yoktur.

Buna göre dava dilekçesinde yasal hasım olan ticaret sicil müdürlüğüne husumet yöneltilmediği gibi zorunlu hasım olan terkine konu tasfiye işlemlerini gerçekleştiren tasfiye memurlarına da husumet yöneltilmemiş, buna karşın davada taraf sıfatı bulunmayan davalılara husumet yöneltilmiş olup, HMK hükümleri uyarınca Ticaret Sicil Müdürlüğü ile tasfiye memurlarının davaya dahil edilmesi yoluyla davaya taraf ithali de mümkün değildir.

Davalı tarafın, hukuki ehliyetinin ve taraf sıfatının bulunmaması HMK'nun 114(1/d) maddesinde dava şartı olarak düzenlenmiş, HMK'nun 115 (1) maddesinde dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı, 2.fıkrasında dava şartının noksanlığının tespit edilmesi halinde davanın usulden reddine karar verileceği belirtilmiştir.

Açıklanan yasal düzenlemeler ile ticaret sicil kayıt örnekleri ve dava dilekçesindeki anlatımlar ile ekli belge örnekleri birlikte değerlendirildiğinde; davanın, dava ve taraf ehliyeti bulunmayan davalı kooperatif ile taraf ehliyeti bulunmayan tasfiye memurunun hasım gösterilerek açıldığı, buna karşın yasal hasım ile zorunlu hasım olan tasfiye memurlarına husumet yöneltilmediği, yasal hasımın ve zorunlu hasımların davaya ithal edilerek taraf teşkilinin sağlanmasının mümkün bulunmadığı,

davanın, her iki dava yönünden HMK'nun 114 (1/d) maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddinin gerektiği, dava ehliyeti bulunmayan davalı kooperatife tebligat yapılmasının mümkün bulunmadığı gibi davalı tasfiye memurunun taraf ehliyetinin yokluğu nedeniyle tebligat yapılarak dilekçeler teatisinin yapılmasının ve duruşma açılmasının bir anlamının bulunmadığı gibi usul ekonomisi ve yargılamanın hızlı sonuçlandırılması, davacı tarafa verilen ihtarlı süre göz önünde tutularak,

yasal ve zorunlu hasımlara husumet yöneltilmiş olarak usulüne uygun düzenlenmiş dava dilekçesi ile davasını açabilmesi açısından HMK'nun 320 (1) maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gereken somut davada ön incelemenin dosya üzerinden yapılarak karar verilmesinin mümkün bulunduğu ve usul ekonomisi gereği dilekçeler teatisi yapılmasına ve duruşma açılmasına yer olmadığı göz önünde tutularak; davalıların, dava ve taraf ehliyetinin bulunmaması nedeniyle, HMK'nun 114 (1/d) maddesinin yollamasıyla, davanın, HMK'nun 115 (2) maddesi uyarınca, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza