İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1054 K.2025/1039

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ve iktisadi işletmesi kurulduğu günden itibaren aynı şehir ve adreste faaliyet gösterdiğini, davaya konu 04.02.2025 tarihli... Bankası...

Seri numaralı 370.578.TL lik çeki müvekkillerinin ...) isimli şahsa verdiklerini, karşılığında saman aldıklarını, ...simli kişi ile davacı müvekkillerin aralarında öncesinde de saman alışverişi olduğunu, davacıların aldıkları saman bedeli olarak davaya konu çeki teslim ettiklerini, ancak sonrasında ...'ın müvekkillerine ait çeki kaybettiği iddia ederek 02.01.2025 Tarihinde İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi ...

Karar sayılı mahkeme ilamını aldıklarını, sonrasında ...'ın kooperatife başvuru yaparak saman bedelini istediğini ve çek bedelini tahsil ettiğini, davacı kooperatifin çekin kaybolduğuna dair mahkeme kararı olduğundan saman alım bedelini satıcıya haricen ödediğini, sonrasında kaybolan çek yönünden Ödemiş İcra Müdürlüğü...

Esas sayılı icra takibi yapıldığını, müvekkillerinin çek üzerinde ismi geçen davalıları tanımadıklarını, bu isimlerle hiçbir bağlantısı olmadığını, iş bu sebepten davaya konu çekten dolayı sorumlu ve borçlu olmadığının tespiti ve çekin iptali için işbu davayı açtıklarını, bu nedenlerle öncelikle davacıların zarara uğramasının önüne geçilmesi açısından davacılar hakkındaki Ödemiş İcra Müdürlüğünün...

Esas sayılı dosyasının dava sonucuna kadar tedbiren durdurulmasına, sonrasında duruşmanın icrası ile...ve S.S.... iktisadi işletmesinin borçlu olmadığının tespitine ve davaya konu çekin iptaline karar verilmesini, davacılar lehine %20 den aşağıya olmamak kaydı ile icra inkar tazminatı takdirine karar verilmesini talep ve etmiştir.

DELİLLER

Ödemiş İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi...Karar sayılı dosyasına ait gerekçeli karar ve kesinleşme şerhi örneği,...Bankası Ödeme Dekontu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan değerlendirme ve inceleme sonucunda davacıların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre yapılan inceleme neticesinde taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacıların yapmış olduğu ticari iş ve işlemlerde kullanmak üzere davaya konu 04.02.2025 tarihli, ...Bankası... Seri numaralı, 370.578.TL bedelli çeki müvekkillerinin ...(...) isimli şahsa vermeleri neticesinde, dava dışı şahsın çeki kaybetmesi üzerine davacılardan talep edilen çek bedelinin bu şahsa ödenip ödenmediği, işbu çekten dolayı davacı kooperatiflerin davalılara borçlu olup olmadıklarına yönelik olarak açılan menfi tespit talebine ilişkin olduğu tespit edildi.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde öncelikle talebin dava şartları yönünden incelenmesi gerekmiştir.

7155 sayılı yasanın 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.maddesiyle eklenen 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesinde "(1)Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmüne yer verilmiştir.

7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesinde "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2)Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir..." düzenlemesi getirilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesinde yer alan.

"Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmündeki "paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında" ibarelerinin, 28/03/2023 tarihli 7445 sayılı İcra ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 31. maddesinde yer alan;

''6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir.'' hükmü çerçevesinde "para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında," şeklinde değiştirildiği, yine aynı Kanunun Geçici 1. maddesinde;

''Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrası ile 7036 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hüküm, 1/9/2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanır.'' hükmüne yer verilerek, zorunlu arabuluculuk müessesesinin menfi tespit davaları için 01/09/2023 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceğinin kararlaştırıldığı,

Mahkememiz davasının dava konusu çek nedeniyle davacıların davalılara borçlu olmadığının tespiti ile çekin iptaline karar verilmesine yönelik olduğu, 6102 sayılı TTK m. 4(1)-a kapsamında mutlak ticarî dava olduğu, kanunda istisna belirtilmeden menfi tespit davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği, davanın dava konusu çekin üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği ve işbu davanın aynı zamanda konusunun bir miktar para olduğu,

bu hali ile menfi tespit talebinin arabuluculuk sürecine dahil olması gerektiğinin kanuni bir düzenlemeden ileri geldiği dolayısı ile dava dosyası incelendiğinde arabuluculuk son anlaşamama tutanağı aslının mahkememize sunulmadığı gibi, dava dilekçesinde arabuluculuğa başvurulduğu hususunda herhangi bir beyan ve iddianın da bulunmadığı, belirtilen gerekçeler dahilinde dava açılırken zorunlu dava şartının yerine getirilmediği, dava şartlarının bulunup bulunmadığının yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetileceği, dava şartı noksanlığını belirleyen hakimin davayı usulden reddetmekle yükümlü olduğu,

arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilecek dava şartlarından olmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A. maddesi ile 6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 3/1. ve 18/A. maddeleri gereğince dava tarihi itibariyle zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmasının dava şartı olmasına rağmen davacılar tarafından zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi talep açısından zorunlu arabuluculuk dava şartına başvurulmadığı anlaşılmakla, açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve bu doğrultuda hüküm kurma yoluna gidilmiştir.

Katip... · E imza¸ Hakim ... · eimza