İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/282 K.2025/662

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan) dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin geçmiş ticaretine binaen davalıdan mal teslimatı gerçekleşeceği inancıyla davalı şirkete, davaya konu 2.125.000-TL tutarında 31/08/2024 keşide tarihli ve 2.000.000-TL tutarında 31/09/2024 keşide tarihli çekleri avans olarak verdiğini, ancak davalının ticarete konu malları müvekkiline teslim etmediğini, bu nedenle müvekkilinin üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri de yerine getiremediğinden mağdur olup zarara uğradığını, çeklerin cirolanmış olması sebebiyle müvekkilinin karşılıksız çek şikayetleri ile karşı karşıya kaldığını, icra ceza mahkemelerinde yargılamaların yapıldığını,

müvekkilinin tüm vecibelerini yerine getirildiği halde davalı tarafın edimlerini yerine getirmediğini, herhangi bir hizmet, mal vs. almaksızın davaya konu çekler yönünden müvekkilinin, borçlu olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, zorunlu arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını, müvekkilinin son derece mağdur durumda olup yargı harç ve giderlerini karşılayabilmesinin mümkün olmadığını, adına kayıtlı 2 taşınmaz ve 2 araç dışında malvarlığının bulunmadığını, bu mallar üzerinde de yaklaşık bir milyar TL haciz bulunduğunu, müvekkili hakkında başlatılan ve devam eden yaklaşık 150 adet icra takibi bulunduğunu,

müvekkilinin bakıma muhtaç olan 3 çocuğu olup çocuklarına bakmakla sorumlu olduğunu, bu dava için gerekli olan harç, bilirkişi ücretleri, delil, tanıklar ve birçok tebligat için maddi gücünün olmadığını bildirmiş, adli yardım talebinin kabulü ile, davaya konu iki adet avans çeki nedeniyle davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davaya konu iki adet çekin ticari ticari satım ilişkisi çerçevesinde avans ödemesi olarak verilmesine rağmen satıma konu malların teslim edilmemesi nedeniyle bedelsiz kaldıkları iddiasıyla davacının, davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi ile birlikte davacı tarafça, davacının adli yardıma muhtaç bulunduğu iddia edilerek adli yardımdan yararlandırılması talep edilmiş, mahkememizce 28.02.2025 tarihli gerekçeli ve itiraz yolu açık olmak üzere oluşturulan kararda belirtilen gerekçelerle adli yardım isteminin reddine karar verilmiş,

davacı tarafın adli yardım talebinin reddine karar verilmesinden sonra oluşturulan 28.02.2025 tarihli tensip tutanağının on ikinci maddesi ile davacı vekiline tensip tutanağının ihtiyati tedbir istemi ile adli yardım talebinin reddine ilişkin kararların tebliği için elektronik tebligat giderinin tebliğden itibaren bir haftalık kesin süre içinde yatırılması halinde belirtilen belge örneklerinin tebliğine karar verilmiş, davacı vekili 07.03.2025 tarihli dilekçeyle adli yardım talebinin reddine ilişkin ara kararından dönülmesi talebinde bulunmuş, bu talebin itiraz niteliğinde bulunduğu dikkate alınarak,

talep öncelikle mahkememizce değerlendirilmiş ve 13.03.2025 tarihli kararla adli yardım talebinin reddine ilişkin ara karardan dönülmesi talebinin reddine karar verilerek dosya itirazın incelenmesi için İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş, itirazı inceleyen İzmir ....

Asliye Ticaret Mahkemesince 19.03.2025 tarihli kararla itirazın reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından 28.03.2025 tarihinde 15,00 TL gider avansı yatırılmış, adli yardım talebinin reddine ilişkin karar davacı vekiline tebliğ edilmiş, 25.04.2025 tarihinde davacı vekilince, bir adet elektronik tebligat gideri olan 15,00 TL'nin yatırılması ile birlikte aynı gün davacı vekiline, tensip tutanağı, adli yardım talebinin reddine ilişkin 28.02.2025 tarihli ara kararı, adli yardım talebinin reddine itiraza ilişkin 13.03.2025 tarihli ara kararı ve ...

D.İş sayılı kararın elektronik tebligat yoluyla tebliğe çıkarılmış, davacı tarafça tensip tutanağının on ikinci maddesi uyarınca ihtarlı kesin sürelere rağmen dava harçları yatırılmadığı gibi gider avansı da yatırılmamıştır.

Tensip tutanağının on ikinci maddesinde, adli yardım talebinin reddine ilişkin karara itiraz edilmediği ya da itiraz edilip de itirazın reddine karar verilmesi halinde bu kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde davacı tarafça gider avansı ile dava harçlarının yatırılmaması halinde HMK'nun 114(1/g) maddesinin yollaması ile HMK'nun 115 (2) maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verileceği ihtarlı olarak belirtilmiştir.

HMK'nun114(1/g) maddesinde; davacı tarafça yatırılması gereken gider avansı dava şartlarından sayılmıştır. HMK'nun 115(1) maddesinde; mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmiştir. HMK'nun 115(2) maddesinde; mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde giderilmesinin mümkün bulunduğu hallerde tamamlanması için kesin süre vereceği, bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemiş ise davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedileceği ve HMK'nun 138(1) maddesinde; mahkemenin öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar vereceği, gerektiği takdirde kararını vermeden önce bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebileceği düzenlenmiştir.

Somut davada, davanın uyap sistemi üzerinden açılmış, dava harçları yatırılmadığı gibi hiç gider avansı yatırılmamıştır.

Buna göre, öncelikle mahkememizce adli yardım talebi değerlendirilmiş, talebin reddine karar verilmesine rağmen kararın tebliğini sağlayacak masraf bulunmadığından kalemin telefon aracılığıyla çabaları sonucunda davacı vekili tarafından ancak bir elektronik tebligat gideri yatırılmış ve adli yardım talebinin reddine ilişkin karar davacı vekiline tebliğ edilebilmiştir.

Davacı vekilinin, ara kararından dönülmesi ile adli yardım talebinin reddine ilişkin itiraz prosedürü yerine getirilmiş, mahkememizce oluşturulan tüm ara kararları, tensip tutanağı ve itirazın reddine ilişkin karar yine davacı vekili tarafından yatırılan yalnız bir elektronik tebligat gideriyle davacı vekiline 25.04.2025 tarihinde tebliğ edilmesine ve davanın niteliği ile Harçlar Kanunu ve gider avansı tarifesine göre dava tarihi itibarıyla yatırılması gereken harç ve giderler belirli ve bilinebilir olmasına rağmen tensip tutanağının on ikinci maddesinde düzenlenen ihtarlı kesin süreye aykırı olarak davacı tarafça harçlar yatırılmadığı gibi

aynı kararda belirtilen gider avansı yatırılmadığı, gider avansı yatırılmadan davalı tarafa, dava dilekçesinin ve eklerinin tebliğ edilmesi, müzekkerelerin yazılması gibi tensip ara kararlarında belirtilen hiçbir işlemin yapılmasının mümkün bulunmadığı, gider avansı yatırılmasının HMK'da dava şartı olarak düzenlendiği,

HMK'nun 138(1) maddesi uyarınca duruşma açılmaksızın dava şartları yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği dikkate alınarak davacı tarafça dava şartı niteliğindeki ihtarlı kesin süreye rağmen kesin süre içinde gider avansının yatırılmamış olması nedeni ile HMK'nun 114(1/g) maddesinin yollaması ile HMK'nun 115(2) maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan... e-imza Üye... e-imza Üye ... e-imza Katip ... e-imza