İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/17 K.2024/154

Davacı vekili tarafından 28/01/2022 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı adına tescilli ... ve ... nolu markaların sahibi olduğunu, davalıların söz konusu markaları kullanmalarının müvekkili aleyhine tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı, söz konusu markaların kötü niyetle tescil edilip edilmediği, markaların hükümsüz sayılmasının ve terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Sanayi ve Ltd. Şti. tarafından , Müvekkili'nin TPMK nezdinde tescilli ... tescil numaralı "..." markasının hükümsüzlüğü ve sicilden terkini taleplerine; derdestlik itirazında bulunduklarını, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini.

Davacıların, Müvekkili şirketlerin niçin davalı olarak yer aldığına dair herhangi bir açıklama yapmadıklarını ve Müvekkilleri'ne isnatlarını net bir şekilde ortaya koymadıklarını; hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın reddi gerektiğini; hükümsüzlük talebi, ancak sicildeki hak sahibine karşı ileri sürülebileceğinden, ... Nakliye Turizm Hayvancılık Tarım Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti ve ...

Nakliye Plastik Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti'nin işbu davada taraf sıfatlarının olmadığını, taraf sıfatı/pasif husumet yokluğu nedeniyle de davanın usulden reddi gerektiğini savunmuştur.

TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Davalı... A.Ş adına kayıtlı ...ve ... nolu markalarının gerçek hak sahiplerinin davacı olup olmadığı, davalıların söz konusu markaları kullanmaları ve tescil ettirmelerini, davacının markasına SMK 5 ve 6. Maddelerinde düzenlenen hükümleri ihmal edip etmediği, bu markanın kötü niyetle tescil edilip edilmediği, hükümsüzlük ve terkin koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, davalılardan ... Hırdavat Nakliye Plastik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi,... Nakliye Turizm Hayvancılık Tarım Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi nin davada davalı sıfatının bulunup bulunmadığı yargılama sonucunda;

Sınai Mülkiyet Kanunu'nun Hükümsüzlük hâlleri ve hükümsüzlük talebi Madde 25- "(1) 5 inci veya 6 ncı maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir." 25. maddenin atıfta bulunduğu 5. ve 6. maddede ise aşağıdaki hükümler sayılmıştır:

"Marka tescilinde mutlak ret nedenler"

Madde 5- (1) Aşağıda belirtilen işaretler, marka olarak tescil edilmez:

a) 4 üncü madde kapsamında marka olamayacak işaretler. b) Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler. c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği,

hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler. ç) Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler. d) Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek,

sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler. e) Malın doğası gereği ortaya çıkan şeklini ya da başka bir özelliğini veya teknik bir sonucu elde etmek için zorunlu olan veya mala asli değerini veren şeklî ya da başka bir özelliğini münhasıran içeren işaretler. f) Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler. g) Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesine göre reddedilecek işaretler. ğ) Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren,

tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş diğer işaretler ile yetkili mercilerce tescil izni verilmemiş olan armaları, nişanları veya adlandırmaları içeren işaretler. h) Dinî değerleri veya sembolleri içeren işaretler. ı) Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı işaretler. i) Tescilli coğrafi işaretten oluşan ya da tescilli coğrafi işaret içeren işaretler.

"Marka tescilinde nispi ret nedenleri"

Madde 6- (1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.…(4) Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.……..(9) Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.” şeklindedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun... E. sayılı kararında karıştırılma ihtimali hakkında “Tüketicinin, her iki markayı her zaman aynı anda görüp detaylarını karşılaştırabildiğini düşünmek hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi markada yer alan yardımcı unsurlar ile ve ayırım gücü az olan ifadeleri her zaman hatırında tutabileceği de düşünülemez.... Davalı işaretini gören ve duyan tüketiciler daha önce tanıdığı davacı markalarının bıraktığı intibaı hatırlayacak ve en önemlisi, bu hatırlama davalı adına tescil olunan itiraza konu markanın daha önce tescil edilip kullanılmakta olan davacı markalarının bir başka versiyonu, serisi veya uzantısı olduğunun ya da davacının vermiş olduğu bir lisans gereği ürünler üzerinde kullanıldığının algılanmasına yol açabilecektir” şeklinde karar verilmiştir.

Markalar arasında benzerlik değerlendirmesi yapılırken bakılması gereken ilk husus markaların yanı ya da benzer mal veya hizmetler sınıfı için mi kullanılıp kullanılmadığı hususudur. Markaların kullanıldığı mal veya hizmet sınıfları aynı ya da benzer bulunursa bir sonraki aşama olan markaların benzerliğinin değerlendirilmesine geçilmektedir. Söz konusu markaların benzerlik değerlendirilmesi yapılırken yerleşik içtihatlara göre görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerlikleri bakımından incelenmeli daha sonra markaların bir bütün halinde tüketiciler nezdinde karıştırılma ihtimali doğurup doğurmayacağı değerlendirilmelidir.

Hukukumuzda haksız rekabetin tanımı yapılmamış olmakla birlikte, TTK m.54’de "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." biçiminde haksız rekabet oluşturan fiiller genel olarak belirtilmiştir.

TTK m.55’de ise başlıca haksız rekabet halleri örnekseme metodu ile belirtilmiştir.

Düzenlemede belirtilen başlıca haksız rekabet halleri; dürüstlük kurallarına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar (kötüleme, avantaj sağlama, hakkı olmayan unvanları, meslek, derece ve sembolleri kullanma, karıştırılmaya neden olma, karşılaştırma ya da üçüncü kişiyi benzer yollarla öne geçirme, tedarik fiyatının altında fiyatla satışa sunma yoluyla aldatma, gerçek değer hakkında yanıltma, karar verme özgürlüğünü sınırlama, nicelik ve nitelikte yanıltma, hukuki işlemlere ilişkin kamuya yapılan ilanın açık olmaması,

tüketici kredilerine ilişkin açık beyanda bulunmamak, yanıltıcı sözleşme formüllerini kullanmak), sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek, başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak, üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek, iş şartlarına uymamak, dürüstlük kurallarına aykırı işlem şartlarını kullanmak olarak belirtilmiştir.

Uyuşmazlık ile ilgili olan filler ise maddede "Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak" biçiminde, haksız rekabet hali olarak düzenlenmiştir.

Uyuşmazlık ile ilgili düzenleme, eski TTK’da ki iltibas hükmünün yeniden ifade edilmesidir. Bu bağlamda eski kanun kapsamında söz konusu olan iltibas yeni kanunda karıştırılma halini almıştır. Nitekim kanun hükmünün gerekçesinde de bu husus açıkça belirtilmiştir. Haksız rekabetin hangi koşulda var sayılacağı ise yargı kararlarında “.

Serbest yararlanma ve benzetmenin, taklit ve halkı aldatıcı düzeydeki benzerlik boyutuna ulaşması ve bir işletmenin yıllar suren yatırımını ve özenli çalışması sonucunda oluşturduğu imajı simgeleştiren bir ürünün taklidi halinde haksız rekabet vardır. Dürüstlük kurallarına aykırı olmamak koşuluyla herkes başkasının emeğinin sonuçlarından yararlanarak daha iyisini gerçekleştirmek ve rekabete katılmak hakkına sahiptir.

Ancak dürüstlük kuralının ihlal edildiği noktada koruma başlar…” şeklinde belirtilmiştir.

Somut olayda tedbir talebi yönünden SMK'nın 159. Maddesinde aranan yaklaşık ispat olgusunun gerçekleştiği anlaşılmakla, tedbir talebinin kabulü gerekmiş, davanın esası yönünden, davacı adına tescilli markada "..." ibaresinin yer aldığı, davalılardan ...

Ve Ticaret Anonim Şirketi adına kayıtlı ... nolu markada..." bu iki markanın karşılaştırılması yapıldığında, baskın ve ayırt edicilik karakterlerinin yakın izlenim oluşturması durumunda benzer nitelikte olduğunun kabul edileceği, görsel, işitsel ve kavramsal açılardan değerlendirmesi ve ortalama tüketiciler nezdinde bağlantı kurulup kurulmayacağı hususlar birlikte değerlendirildiğinde ... markasının kelime ve şekil unsurlarından oluştuğu baskın unsurunun da ... ibaresinin olduğu, davalının markasında ise ... ibaresinin olduğu, bu iki marka arasında benzerlik bulunduğu, aynı sınıfta yer aldığı,

ortalama tüketiciler açısından da markalar arasında bağlantı kurulma ihtimalinin bulunduğu, dosyada bulunan 22/03/2022 tarihli bilirkişi kurul raporunda dava dışı ...Ltd şti tarafınca 04/04/2016 tarihinden itibaren yurt dışından ithal ettiği dolayısıyla SMK'nun 6/3 ve 6. maddelerindeki şartlarının oluştuğu, davacının 6/9. maddesinde düzenlenen kötü niyete ilişkin yasal şartların oluşmadığı ve bu hususun dosyadaki mevcut deliller kapsamında ispatlanamadığı dosyadaki tüm bilgi ve belgeler ve alınan bilirkişi raporuyla anlaşılmış olup,

mahkememizin kısa kararında davanın davalı ... ve Ticaret A.Ş adına hükümsüzlüğü talep edilen markaların bu şirket adına tescilli olduğu mahkememiz kısa kararında bu şirketin açıkça belirtilmediği fark edilmiş olup gerekçeli kararda kısa kararda belirtilen hükmün 1 ve 2. maddelerinin davalı ...

Ticaret A.Ş bakımından kabulüne diğer davalıların ilgili markanın sahibi olmadığı ve savcılık soruşturma dosyalarında da diğer davalı şirketler bakımınca kullanımının tespiti yapılamadığı dosyadaki mevcut delil ve belgeler kapsamında diğer davalılar bakımından marka kullanımı ve ihlali haksız rekabete ilişkin davacı tarafınca ispatlanamadığı davalılar...

Plastik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ...Turizm Hayvancılık Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin davalı sıfatı bulunmadığı, her ne kadar kısa kararda bu hususa değinilmese de gerekçeli kararda diğer davalılar bakımından husumet yokluğundan reddine dair aşağıda belirtir şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı