Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/200 K.2021/234

İstekçi vekili tarafından mahkememize verilen dilekçe ile açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İSTEK

İstekçi vekili tarafından verilen dava dilekçesinde; müvekkili .../ İzmir adresinde mantarcılık sektöründe ticari faaliyette bulunduğunu, ticari faaliyette bulunduğu adresteki tek katlı yaklaşık 500 m2 bina ve çevresindeki arazinin ...Belediyesinden kiralandığını, müvekkilinin iş yerinde bulunduğu adreste ...perşembe günü sabaha karşı yangın meydana geldiğini, müvekkilinin tüm işletmesinin ve işletme içerisindeki mallarının tamamının zarar gördüğünü, yandığını, müvekkilinin bir kısım tüm muhasebe kayıtlarının da bu yangın sırasında hayatın olağan akışı içerisine uygun şekilde işletme içerisinde bulunduğu için yandığını,

müvekkilinin tüm ticari defter, kayıtları ve faturalarının yangın sonucunda yandığını, müvekkilinin meydana gelen yangın sonucunda yanan mallarına ve zarar gören binasına ve muhasebe kayıtlarının yandığını ilişkin jandarma ve itfaiye ekipleri tarafından gereken tutanakların tutulduğunu, açıklanan nedenlerle; müvekkilinin yangında yanan ve zayi olan defter ve kayıtlarının tespiti yapılarak önceki yıllara ve kullanılmamış muhasebe evraklarına ilişkin muhasebe, defter, fatura ve ticari kayıtları için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

İstek, TTK. 82.madde hükmüne göre zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

82/7.made hükmüne göre; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticaret işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

İstekçi tarafından 15 günlük hak düşürücü süre geçmeden davanın açıldığı ve yine istekçi vekilince zayi istenilen defter ve belgelere ilişkin tasdik bilgilerinin bildirildiği tüm dosya kapsamı ile anlaşılmıştır.

İstekçi vekili delil olarak; işletmeye dair kira sözleşmesi, müvekkilinin vergi levhası, İBB İtfaiye Daire Başkanlığı yangın raporu, müvekkili şirket yetkililerinin vermiş olduğu ifade tutanakları, işletmedeki güvenlik kamera kayıtları, işletmenin yandığına dair fotoğraflar, müvekkilinin muhasebe kayıtları ve defterlerine ilişkin vergi dairesi kayıtları, tanık beyanları, keşif ve bilirkişi incelemesine dayanmış, dayanak belgelerini dosyaya sunmuştur.

...Vergi Dairesi, ...İlçe Emniyet Müdürlüğü, İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı, ...Cumhuriyet Başsavcılığı, ...'ne yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.

Mahkememizin 23/10/2020 tarihli duruşmasında ; dosyanın mali müşavir bilirkişiye verilerek rapor düzenlenmesinin istenilmesine, karar verilmiş, Mali Müşavir bilirkişi ...10/02/2021 tarihli raporunda; dava dosyasının içeriğindeki, dava dilekçesi, İtfaiye Dairesi ve Jandarma Komutanlığı tarafından mahkemeye gönderilen cevabi yazılar ve eklerindeki yangınla ilgili tutanaklar incelendiğinde; ...tarihinde .../İzmir adresinde bulunan ...Şirketinde çıkan yangının olduğunun mahkemeye bildirildiği; ...Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından, gönderilen, 30.09.2020 havale tarihli cevabi yazısı ekleri incelendiğinde;

...Vergi Dairesinin ...vergi kimlik numaralı mükellefi .... Adına ...dönemlerinde tuttuğu yasal defterlerden Yevmiye Defteri ve Envanter Defterinin kanuni süresi içerisinde açılış tasdiklerinin yapıldığı; ...V.D. Müdürlüğünce bildirilen belge basım bilgilerinin içeriğinde, yangından önce en son; .... Matbaasına ...Arası 200 Adet İrsaliyeli faturanın bastırılarak 21.04.2017 tarihinde teslim alındığı; ....

Tarafından, gönderilen, 22.12.2020 havale tarihli cevabi yazısı ekleri incelendiğinde ise; ...adresli, ...V.D., ...Vergi Kimlik Numaralı, ...ünvanlı, işyeri için; ...yılında ...arası 200 Ad. irsaliyeli faturanın bastırılarak 20.04.2017 tarihinde ....'ne teslim edildiğinin, yazı ekinde bildirildiği; ...Cumhuriyet Başsavcılığı Muhabere Bürosu tarafından, gönderilen, 01.12.2020 havale tarihli cevabi yazısında ise; yazınızla sorulan ...hakkında Cumhuriyet Savcılığınca devam eden/sonuçlanmış soruşturma bulunmadığının bildirildiğinin görüldüğü, resmi defterlerinde hasar olmadığı, defterlerin zayi olmadığı;

...yılları dahil arasına ait tüm mal alış ve satış faturalarının zayi olduğu; ....'ne ...yılında bastırılan; ...Arası 200 Ad. irsaliyeli faturaların içeriğinden; ...arası 11 adet fatura yanık hasarlı ve kullanılmaz olduğundan; zayi olduğu; ...arası 5000 adet fatura tamamen yandığından; zayi olduğu; ...arası 330 adet fatura kullanılabilir durumda olduğundan, kullanabileceği, ...'nin 150 tek sayfadan ibaret ...yılı Yevmiye Defterinin; ....Noterliğince ...

tarih, ...yevmiye numarasıyla kanuni süresi içerisinde açılış tastiğinin yapıldığı; 28.05.2020 tarihinde çıkan yangından bir gün önce en son ...tarih, ... numaralı ...adına düzenlenen ....-TL toplam tutarındaki faturanın; ...Şti. ...yılı yevmiye defterinin ....sayfasına; ...tarih, ...madde nosuyla satış olarak kaydedildiğinin görüldüğü bildirilmiştir.

Dosya içine alınan tüm deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı ...' nin ...İZMİR adresinde bulunan işyerinde 28/05/2020 tarihinde çıkan yangında ...yılları arası tüm mal alış ve satış faturalarının, ...arası 11 adet faturanın, ...arası 5.000 adet faturalarının TTK.’nun 82/7 maddeleri uyarınca zayi olduğunun tespitine karar verilmesi uygun görülmüş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.