Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/104 K.2021/275

Karşıyaka ....Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E., ...K. sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize gelen ve yapılan yargılama sonunda mahkememizce verilen ...tarih ve ...Esas, ...Karar sayılı karar temyiz edilmekle, Yargıtay ....Hukuk Dairesinin ...tarih ...Esas, ...Karar sayılı ilamı ile bozularak gelmiş, davacı vekilinin karar düzeltme talebi Yargıtay ....Hukuk Dairesi'nin ...Esas,...Karar sayılı red kararı verilerek iade edilmiş, mahkememiz esas defterinin ...E.sırasına kaydı yapıldıktan sonra yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde, 07/08/2007 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davalılardan ...yönetimindeki ...plakalı araçta bulunan müvekkilinin oğlu ...'in vefat ettiği, olayla ilgili olarak Karşıyaka .... Ağır Ceza Mahkemesinin ...E., ...K. sayılı dosyasında kamu davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde araç sürücüleri ... ve ...'in olayda kusurlu olmaları nedeniyle cezalandırılmalarına karar verildiği.

Müvekkilinin oğlu ...'in önceleri ticari aracıyla öğrenci taşımakta iken olay tarihi itibariyle kendi adına kayıtlı aracın masrafları üçüncü kişiye ait olmak üzere aylık 900,00 TL ücretle kiraya verildiği, ayrıca olay tarihi itibariyle günlük 50,00 TL yevmiye ile yolcu taşıma hatlarında sürekli olarak çalıştığı ve gelir sağladığı, bu itibarla aylık gelirinin asgari 2.400,00 TL olduğu ve vefatından önce davacı annesinin her türlü ihtiyaçlarını karşıladığı.

Müvekkilinin oğlunun ölümü nedeniyle maddi desteğinden yoksun kaldığı. Davalılardan ... Sigora A.Ş. ve ... A.Ş. tarafından müvekkiline maddi tazminat alacaklarına mahsuben bir kısım ödemeler yapıldığı, talep edilen tazminatın bu ödemelerin mahsubundan sonra fazlaya ilişkin olan kısımla ilgili olduğu ileri sürülerek, dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi göz önünde bulundurularak,

44.423,43 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketleri yönünden poliçede sorumlu oldukları miktarlarla sınırlı olmak kaydıyla olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ayrıca 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ve ...'den olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte anılan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi istenmiştir.

CEVAP

Davalı ..., açılan davayı kabul etmediğini, ...plakalı otomobilin kazadan bir ay önce aracı kullanan ...'in babası ...tarafından satın aldığını, bu nedenle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, açılan davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, aracın müvekkili tarafından kullanılmadığını, aracı kullanan kişinin davacının oğlunun olduğunu, bu nedenle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, açılan davanın yerinde olmadığını, müvekkili şirket tarafından 21/06/2010 tarihinde davacıya 10.776,00 TL ödeme yapıldığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, bu nedenle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'e dava dilekçesi, tensip tutanağı ve ön inceleme duruşmasına davet tutanağı tebliğ edilmiş, ancak davalı duruşmaya gelmemiş ve herhangi bir beyanda bulunmamıştır.

Davalı ... Sigorta A.Ş.'ye dava dilekçesi, tensip tutanağı ve ön inceleme duruşmasına davet tutanağı tebliğ edilmiş ancak davalı sigorta şirketi vekili duruşmaya gelmemiş ve herhangi bir beyanda bulunmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sonucu vefat nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Karşıyaka ....Ağır Ceza Mahkmesinin ...E., ...K.sayılı dosyası, poliçeler ve ekleri, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını gösterir tahkikat evrakları, tanık beyanları, ödeme dekontları, vergi dairesi kayıtları, SGK ...İl Müdürlüğünün yazı cevapları, bilirkişiler makina mühendisi ...ve Dr...tarafından düzenlenen bilirkişi rapor ve ek raporları.

07/08/2007 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu, davacının oğlu ...'in vefat ettiği, olayda ...plakalı araç sürücü ...'in %75 oranında, ...plakalı araç sürücü ...'in de %25 oranında kusurlu bulunduğu, ...plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş.tarafından ...numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı ve 01/02/2012 tarihinde 5.515,00 TL ödeme yapıldığı; ...plakalı aracın da davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ...numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı ve 21/06/2010 tarihinde 10.776,00 TL ödeme yapıldığı,

Bilirkişiler makina mühendisi ...ve adli tıp uzmanı Dr....tarafından düzenlenen bilirkişi heyet raporu ve ek raporlarına göre; murisin gelirinin vergi dairesi kayıtlarına göre, asgari ücretin 1,157 katı olarak belirlendiği, buna göre davacının destek kaybının peşin değerinin 37.681,19 TL olduğu, davalı sigorta şirketleri tarafından toplam 16.291,00 TL ödeme yapıldığı, bu ödemelerin güncellenmiş toplamının 20.712,59 TL olduğu,

Muris ...'in davalı ...'in kullandığı araçta bulunduğu ve hatır taşımacılığının söz konusu olduğu bu nedenle destekten yoksun kalma tazminatından taktiren %25 oranında indirim yapılması gerektiği, buna göre, davacının talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 28.261,89 TL olduğu, davalı sigorta şirketleri tarafından yapılan ve güncellenen toplam 20.712,59 TL ödemenin mahsubundan sonra 7.548,30 TL olduğu,

Davalıların zamanaşımı itirazlarının Karşıyaka ....Ağır Ceza Mahkemesinin ...E., ...K.sayılı dosyasındaki sevk maddesi göz önünde bulundurularak yerinde olmadığı saptanmıştır.

Olayda, Türk Borçlar Kanunun 56.maddesinde düzenlenmiş bulunan manevi tazminat unsurunun da söz konusu olduğu. Davacının olay nedeniyle elem ve ızdırap çektiği, bu durumun sosyal bir gerçek olduğu. Manevi tazminatın amacının çekilen acıları yeterince dindirme, yaşama yeniden bağlamak ve ruhsal dengeyi sağlamak olduğu.

Bu amacı sağlayacak olan manevi tazminatın da paranın satın alma gücü, tarafların sosyal ve ekonamik durumları, davalıların olaydaki kusuru durumu, olayın işleniş şekli, Türk Borçlar Kanunun 51-56., Türk Medeni Kanunun 4. ve Yargıtay İçtihadi Birleştirme (22/06/1966 tarih 7/7 sayılı) ilkeleri çerçevesinde davalıları müzaka durumuna düşürmeyecek ve davacıyı haksız yere zenginleştirmeyecek şekilde taktiri gerektiği, tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış olmakla mahkememizce aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak mahkememizin ...tarih ...E., ...K.

Sayılı kararı ile; davacı tarafından dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi ile destekten yoksun kalma tazminat davası yönünden açılan davanın KISMEN KABULÜNE, hatır taşımacılığı ve davalı sigorta şirketleri tarafından yapılan ödemeler göz önünde bulundurularak takdiren 7.548,30 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketleri yönünden poliçede sorumlu oldukları miktarla sınırlı kalmak üzere ve dava tarihinden itibaren davalılar ..., ..., ... ve ... yönünden olay tarihi olan 07/08/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, davacı tarafından manevi tazminat yönünden açılan davanın kısmen kabulüne, takdiren, 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 07/08/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... ve ... 'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine,"şeklinde karar verildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ....Hukuk Dairesi'nin ...tarih ...Esas, ...Karar sayılı ilamı ile; davanın niteliği itibariyle trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olduğu,

mahkemece davacının murisi ...'in davalı ...'in kullandığı araçta bulunduğu ve hatır için taşınmakta olduğu belirtilerek bu nedenle davalıların tümü yararına %25 oranında indirim yapılmak suretiyle tazminata hükmedildiği, hatır taşımaları, bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nun 43. (6098 sayılı TBK'nun 51.)maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunduğu,

hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölenin karşılıksız taşınmış olması gerektiği, taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden, işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirileceği ve tazminattan indirim yapılacağı, bu bakımdan, hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanmasının önemli olduğu,

yararın ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebileceği, ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyeceği, ayrıca hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi,

indirim yapacak ise de Dairelerinin uygulamalarına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapması gerektiği, mahkemece, somut olayda hatır taşıması olduğunun kabulü ve hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim yapılması yerinde olmakla birlikte yapılan indirimin oranı Dairelerinin yerleşik uygulamaları ve somut olayın özelliklerine göre bir miktar fazla olduğu, bu durumda hatır taşıması nedeniyle, Dairelerinin uygulamaları ile de benimsenen, somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun olan %20 oranında indirim yapılması gerekirken, fazla oranda hatır taşıması indirimi yapılması doğru görülmediği,

diğer yandan, hatır taşımasının olduğu durumlarda, bu sebeple tazminattan yapılacak indirimden, sadece hatır taşımasını yapan araç ilgililerinin ve sigortacısının yararlanacağı; hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için, davalı tarafın bu yönde savunma getirmesi gerektiği ve kazaya karışan diğer araç ilgilileri yönünden bu indirimin uygulanmasının mümkün olmadığının da dikkate alınması gerektiği, somut olayda, davacının murisi ..., davalı ...'in sürücüsü, davalı ...'ın maliki olduğu ...plakalı araçta bulunduğu ve hatır için taşınmakta olduğu sırada meydana gelen kazada vefat ettiğinden,

söz konusu indirimden yararlanma hakkı olan ve bu yönde savunma yapan davalı sürücü ... dışındaki, hatır indirimi savunmasında bulunmayan ve hatır taşımasının yapıldığı araçla ilgisi bulunmayan diğer davalılar yararına da hatır indirimi yapılmış olmasının doğru görülmediği ve bozmayı gerektirdiği, kabule göre de, 2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1. maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunduğu,

bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleştiği, sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleştiği, bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerektiği, bu sürenin sonunda ödememe (ya da eksik ödeme) halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalı sigortacının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulünün gerektiği, davacı tarafın, davadan önce başvurusunun bulunmadığı durumda ise,

dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği, somut olayda; davacı tarafından davanın açılmasından önce davalı sigorta şirketlerine başvuru yapıldığı ve davacı tarafa sigorta şirketlerince ödeme yapıldığı anlaşıldığından eksik ödemelerin yapıldığı tarih itibariyle davalı sigorta şirketlerinin temerrüde düştüğünün kabulünün gerektiği, mahkemece; davalı sigorta şirketleri yönünden hükmedilen tazminatın tamamına ödemelerin yapıldığı tarihinden faiz yürütülmesi gerekirken, dava tarihinden faiz yürütülmesinin doğru görülmediği,

açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilerek mahkememize gelmekle, mahkememizin ...Esasına kayıt edilmiştir.

Mahkememizin 24/05/2021 tarihli celsesine katılan davacı vekili bozma ilamına uyulmasına karar verilmesi, davalı ... vekili kabul anlamına gelmemekle birlikte direnilmesi yönünde beyanda bulunmuşlar, mahkememizce Yargıtay kararına uyulmasına karar verilerek tefhimle açık duruşmaya devam edilmiş, Yargıtay ....Hukuk Dairesinin ...Esas, ...K.sayılı kararı doğrultusunda davacının murisi ...'in davalı ...'in kullandığı araçta bulunduğu ve hatır için taşınmakta olduğu %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği, hatır taşımasının olduğu durumlarda, bu sebeple tazminattan yapılacak indirimden,

sadece hatır taşımasını yapan araç ilgililerinin ve sigortacısının yararlanacağı; hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için, davalı tarafın bu yönde savunma getirmesi gerektiği ve kazaya karışan diğer araç ilgilileri yönünden bu indirimin uygulanmasının mümkün olmadığının da dikkate alınması gerektiği,davacının murisi ..., davalı ...'in sürücüsü, davalı ...'ın maliki olduğu ...plakalı araçta bulunduğu ve hatır için taşınmakta olduğu sırada meydana gelen kazada vefat ettiğinden, söz konusu indirimden yararlanma hakkı olan ve bu yönde savunma yapan davalı sürücü ... dışındaki,

hatır indirimi savunmasında bulunmayan ve hatır taşımasının yapıldığı araçla ilgisi bulunmayan diğer davalılar yönünden hatır indirimi yapılmamış, davanın açılmasından önce davalı sigorta şirketlerine başvuru yapıldığı ve davacı tarafa sigorta şirketlerince ödeme yapıldığı anlaşıldığından eksik ödemelerin yapıldığı tarih itibariyle davalı sigorta şirketlerinin temerrüde düştüğü göz önüne alınarak davalı sigorta şirketleri yönünden hükmedilen tazminatın tamamına ödemelerin yapıldığı tarihten faiz yürütülmesine karar verilmiş manevi tazminat bakımından ise önceki kararda hüküm altına alınan manevi tazminat Yargıtay bozma ilamı dışında kalıp

kesinleştiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.